Don't be so hard on yourself: een (sport)dieet kan leiden tot onvruchtbaarheid

Veel sporten en weinig eten: veel vrouwen belasten hun lichaam zo zwaar dat ze niet meer ongesteld worden. Het gebeurde topmodel Romee Strijd en topsporter Lisa de Vilder.

Dit artikel verscheen voor het eerst in het 2020 novembernummer van Vogue Nederland.

Gezond leven is al jaren de holy grail voor velen. We willen allemaal fit zijn en een sterk, strak lijf hebben en doen daar veel voor: high intensity-trainingen en zweten in het krachthonk, afgewisseld met yoga en het verorberen van veel groenvoer. Niets mis mee toch? Zeker niet. Toch schuilt er ook gevaar in het volgen van een strak sport- en voedingsregime. Je lijf kan overbelast raken waardoor er hormonaal van alles in de war geschopt kan worden. Er komt steeds meer bewustzijn over hoe constant fysieke en mentale grenzen verleggen niet altijd even gezond is.

This content is imported from {embed-name}. You may be able to find the same content in another format, or you may be able to find more information, at their web site.

Uitblijven van de menstruatie

Zo schrijft covermodel Romee Strijd in een openhartig bericht op haar Instagrampagina, over de hobbelige weg naar haar zwangerschap toe. Op een natuurlijke manier zwanger worden was niet zo vanzelfsprekend voor haar, omdat ze al zeven jaar niet menstrueerde. Ze schrijft dat ze onbewust jarenlang te veel van haar lichaam heeft gevraagd, waardoor het overbelast raakte. Ik praat hierover met sportarts Jessica Gal, omdat ik benieuwd ben hoe zoiets fysiek werkt. ‘Als je structureel een negatieve energiebalans hebt, dus meer energie verbruikt dan je inneemt, bijvoorbeeld door extreem te sporten of door heel restrictief te eten, kun je allerlei klachten krijgen. Niet meer ongesteld worden is er daar een van. Je lichaam protesteert eigenlijk en geeft aan: dit zijn geen ideale omstandigheden om zwanger te worden. Daardoor word je (tijdelijk) onvruchtbaar.’

Wake-upcall

Jaren geleden heb ik hier, als niet-topsporter of model ook mee te maken gehad. Ik volgde een intensief afvalregime waarvoor ik tweemaal daags ander- half uur trainde en maximaal 1200 kilocalorieën binnenkreeg. Op sommige dagen sloeg ik zelfs maaltijden over en verving ze voor groene sappen, zo geobsedeerd was ik met dunner worden. Algauw kwam mijn lichaam in protest: ik stond iedere dag op met duizelingen, had altijd spierpijn en ik viel op een gegeven moment ook niet meer af ondanks het strenge regime dat ik volgde. Toen ik ook niet meer ongesteld werd was dat een wake-upcall voor mij: dit kan niet gezond zijn.

Meer ervaringen

Lisa de Vilder, jarenlange topbokster, herkent dit. Lisa volgde tussen 2013 en 2015 een intern trainingstraject waar haar trainers haar vertelden dat het beter is om in een lagere gewichtsklasse uit te komen. Ze raakte gefixeerd op haar gewicht en begon steeds minder te eten, terwijl ze meer dan ooit sportte. En dan stopt haar menstruatie. Drieënhalf jaar wordt ze niet ongesteld: ‘Ik ging redelijk snel naar de huisarts, omdat ik meteen het idee had dat er iets niet goed zat. Maar hij, evenals een aantal andere specialisten, wuifde het weg en zei: ‘dit hoort gewoon bij sporten op hoog niveau.’

De knop om

Lisa was altijd moe, had veel blauwe plekken en was vaak somber. Toch ging ze nog een tijd door, want ze voelt sterk de tendens die heerst in de sportwereld: niet aanstellen, schouders eronder en altijd doorgaan, anders lig je eruit. Nu, bijna vijf jaar later, kijkt Lisa met een gemengd gevoel terug op die tijd. Ze vindt het kwalijk dat specialisten haar klachten niet serieus namen en dat er weinig oog was voor de bepalende rol van voeding: ‘Ik had gewoon veel gevarieerder en meer moeten eten om mijn lichaam te geven wat het nodig had. Zo restrictief eten verknalt je hormoonhuishouding compleet.’

Passende hulp

Ik vraag Jessica Gal hoe schadelijk het is om een tijd(je) onvruchtbaar te zijn. Zij geeft aan dat dit per persoon en situatie verschilt. Vaak is de onvruchtbaarheid omkeerbaar en komt de menstruatie na een tijdje weer op gang. Toch is het belangrijk om het uitblijven van de menstruatie te zien als een waarschuwing: het moet zeker niet als normaal beschouwd worden. Het behoeft nader onderzoek, want vaak is er meer aan de hand. Daarom is het belangrijk voor specialisten goed door te vragen en gerichte zorg te bieden.

Initiatief

Lisa vindt het belangrijk meer bewustwording te creëren over hoe extreem bezig zijn met gezondheid niet altijd even gezond is. Ze werkt nu zelf als sport- en prestatie- psycholoog en ontwikkelt samen met collega-sportpsychologen een training: (W)eet wat je doet. Hierin geeft ze psycho-educatie over hoe het lichaam werkt, welke voedingsstoffen je nodig hebt als je fanatiek sport en wat een gezond lichaams- en levensideaal is om na te jagen. Ze wil hiermee andere vrouwen handvatten bieden die zij heeft gemist, zodat ze zich minder eenzaam en beter begrepen voelen.

Shop Vogue's Beauty Favourites

This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Health & Fitness