Na een jaar collectief in lockdown te hebben geleefd, is mentale gezondheid bespreekbaar maken belangrijker dan ooit. Maar ondanks dat steeds meer mensen te kampen hebben met angst, eenzaamheid en depressie, blijft het gesprek over mentaal welzijn vaak oppervlakkig. De documentairereeks Together-Alone wil de stigma's rondom mentale gezondheidsproblemen doorbreken. De vier intieme portretten die filmmaker Dorith Mous maakte voor Together-Alone zijn nog maar het tipje van de sluier van de verhalen die ze wilt vertellen met haar taboedoorbrekende project.

De vierendertigjarige Dorith Mous, geboren en getogen in Amsterdam, werd al op haar dertiende gescout als model. Een jaar later begon ze met modellenwerk en op haar achttiende werkte ze fulltime als model. 'Vanaf dat moment reisde ik de hele wereld over', vertelt Dorith. 'Af en toe was ik ergens een paar maanden on stay, maar ik was nergens lang genoeg om een basis op te bouwen in de vorm van een huis of vaste vrienden.' Voor de buitenwereld leek het leven van Dorith perfect, maar haar binnenwereld was alles behalve dat. Ze worstelde met onzekerheden die met haar werk gepaard kwamen en ontwikkelde sociale angsten tot op het punt dat ze niet meer met de metro durfde of dronk om die angsten te dempen.

Paniekaanvallen

'Van mijn drieëntwintigste tot mijn dertigste woonde ik in de Verenigde Staten', gaat ze verder. In die zeven jaar kreeg Dorith steeds meer last van paniekaanvallen die ze met niemand besprak. In 2015 maakte ze daar een autobiografische korte film over, getiteld Body Language. 'Toen merkte ik dat de reacties daarop vaak in de trant waren van "wat een donker verhaal en een donkere mind heb je". Dat zette me aan het denken. Want de gedachtes die ik besprak in Body Language waren toch juist dingen waar iedereen weleens over heeft nagedacht?'

dorith mous
Filmmaker Dorith Mous
Suzanne Rensink

Taboes doorbreken

Dat maakte dat Dorith het taboe en stigma op mentale gezondheid wilde openbreken. 'Ik ben toen op mijn Instagram over allerlei thema's gaan praten, van seksualiteit tot mentale gezondheid', legt Dorith uit. 'Na een tijdje nodigde ik mensen uit mij te mailen met hun verhaal, of dat nu ging over huiselijk geweld, een eetstoornis of andere mentale gezondheidsproblematiek.' De volgende dag werd Dorith wakker met meer dan vijftig mails. 'Ik dacht: dit zijn vijftig mensen die op verzenden hebben geklikt, maar hoeveel mensen zijn er die mij hebben willen schrijven maar niet op verzenden durfden te klikken. En hoeveel mensen zijn er die überhaupt niets op papier durfden te zetten.'

'Ik merkte dat ik in de Amerikaanse cultuur mezelf een beetje verloren was.'

Terugkeer naar Nederland

Dorith woonde destijds nog in New York, maar begon zich af te vragen wat ze daar nog deed. 'Ik wilde weer vaste aarde onder mijn voeten krijgen', vertelt ze. 'Ik merkte dat ik in de Amerikaanse cultuur mezelf een beetje verloren was. Ik was de nuchtere ik kwijt. Ik was dertig, mijn modellenwerk zat erop en ik voelde me eigenlijk al tien jaar niet stabiel. Ineens vroeg ik me af wat ik aan het doen was.' De korte film die Dorith gemaakt had bleef bij haar hangen. Hoewel ze zichzelf destijds geen filmmaker noemde, had ze de kracht ontdekt van audiovisueel een verhaal vertellen – en dat smaakte naar meer.

still uit together, alone
Still uit Together-Alone: Keren
Together-Alone

Together-Alone

'Ik herkende mezelf in het verhaal van een van de mensen die op mijn oproep had gereageerd.' Dat was Keren, een ballerina die vanwege de hoge druk uit de professionele wereld waarin ze leefde paniek- en angstaanvallen ontwikkelde. 'In eerste instantie begreep ik niet waarom ik me juist met haar zo identificeerde. We hadden niet dezelfde leeftijd of achtergrond. Maar toen besefte ik me dat voor ons beide de hele wereld dacht dat ons leven perfect was, terwijl dat eigenlijk helemaal niet zo was.' Dorith vroeg Keren of ze haar mocht portretteren. Keren ging akkoord, waarop Dorith met een DOP de auto instapte om het verhaal van de ballerina op film te gaan zetten. De eerste aflevering voor haar nieuwe project Together-Alone was een feit.

'Het gaat niet over wat iets is dat iemand voelt, maar juist dat het oké is om het te voelen.'

Beste timing

In de drie jaar die daarop volgde maakte Dorith vier portretten van mensen die hun ervaringen met mentale gezondheidsproblemen wilden delen. In december 2019 zou de documentaireserie in première gaan, maar door omstandigheden werd deze uitgesteld en de daaropvolgende coronacrisis gooide opnieuw roet in het eten. 'Maar soms zijn dingen gewoon echt zoals ze moeten zijn', vertelt Dorith. 'Er had geen betere tijd kunnen zijn om Together-Alone te releasen – want juist nu zitten mensen met hun eigen demonen opgescheept. Iedereen kan wel herkenning vinden in verhaal van één van de vier.'

still uit together, alone
Still uit Together-Alone: Edwin
Together-Alone

Herkenning

En die herkenning vinden is precies waar Together-Alone om draait. 'Het gaat niet over wat iets precies is dat iemand voelt, maar juist dat het oké is om het te voelen. En hoe een overwinning het is om dat voor jezelf op te lossen.' Zo horen we Keren in de eerste aflevering van de documentairereeks zeggen: 'Het is oké om je angstig te voelen, het is gewoon een emotie.' Together-Alone onderstreept dat paniek, angst en depressie gevoelens zijn waar iedereen mee te kampen heeft, ook al wordt dat nog veel te weinig besproken. Met de portretten hoopt Dorith het gesprek daarover op gang te brengen en zo mensen minder alleen te laten voelen op hun weg naar mentaal welzijn.

'Er zijn oneindig veel ervaringen en verhalen die ik nog wil vertellen.'

Een oneindig project

De boodschap van Together-Alone reikt inmiddels verder dan het Instagram van de documentaireserie. Dorith stond met haar werk al op verschillende filmfestivals en heeft er maar liefst twaalf awards mee weten binnen te slepen. Maar haar werk is nog lang niet klaar. 'Als de coronamaatregelen het toelaten beginnen we deze lente met filmen in Berlijn,' vertelt Dorith enthousiast. 'Ik wil nog veel meer ervaringen delen met Together-Alone. Van straatvrees tot postpartum depressie, er zijn nog zoveel onderwerpen waar zo moeilijk over gepraat wordt. Er zijn oneindig veel ervaringen en verhalen die ik nog wil vertellen.'

Bekijk Together-Alone: Keren hieronder. Ontdek de andere portretten en meer over Dorith Mous' documentaireproject op de website.