Tien jaar geleden sprak ik de Belgisch-Marokkaanse Mous Lamrabat voor het eerst voor een interview. Hij was beginnend modefotograaf, ik een jonge hinde die haar droom achterna joeg om in de modejournalistiek te belanden. Toen nog heel erg fan van zijn Speedlite 580 EX-flitser, die hij de laatste jaren rustig links heeft laten liggen en steevast voor "the real deal" aka daglicht koos. Gedurende die tien jaar bleef ik "in contact" door occasioneel in zijn Instagram DM's te sliden voor complimenten op zijn werk.

Nu al die tijd later stelt Moustapha, Mous voor de vrienden, zijn eerste solotentoonstelling Mousganistan voor waarbij hij een link legt tussen zijn beide identiteiten waarbij hij designerboerka's tot een ding maakt. Denk; de authentieke hijab, niqab en djellaba, but make it fashion. De in Sint-Niklaas geboren autodidact toont in zijn expo een zeventigtal foto’s en foto-installaties van nooit eerder vertoond werk. Waarom Mousganistan? 'In de track Freedun van de Sri Lankaans-Britse zangeres M.I.A zingt ze over Swaggerstan, dat inspireerde me.' Een gesprek tussen twee Vlamingen over hun gedeelde interesse; (mode)fotografie. Geen standaard Q&A-tweegesprek, eerder een conversatie tussen oude bekenden.

image
Mous Lamrabat

Zijden hijabs

Toen de afgelopen weken zijn expo meer en meer aandacht kreeg, bleef ik wat afwachtend ondanks hij me jarenlang al overtuigde van zijn kunnen. Het was wellicht het beeld van het Marokkaanse model Tilila, gehuld in een stoffen leren Louis Vuitton monogram kleed met baseball (zie boven) dat me over de streep trok. Één van de weinige blote billen gezichten die je in zijn expo zal tegenkomen. Mous houdt ervan om de mysterie van iemands zijn te verstoppen achter glanzende, zijden hijabs. Maar niet bij Tilila en dat hoeft hij me niet eens uit te leggen. Haar schoonheid is uniek. Iets wat mijn Italiaanse Vogue-collage Chiara Bardelli Nonino ook al snel opmerkte. Lamrabat: 'De reden waarom ik niet vaak gezichten laat zien, is omdat het vaak boekdelen spreekt, het verklapt zoveel over iemand. Ik vind het net leuk om die mysterie erin te houden. Neem nu die Who is Margritte-foto, van die twee zoenende mensen met een hoofddoek. Iedereen maakt daar zijn eigen verhaal van wie nu onder die hoofddoek zou zitten. Zijn dat twee mannen of een man en een vrouw? Daar houd ik van.' En terwijl je zou denken dat een geslaagde (mode)fotografie serie minstens een tienkoppig team van make-up artiesten, stylisten en creative directors nodig heeft, werkte Mous voor zijn expo enkel samen met ontwerper en goede vriend Artsi Mous die zijn eigen label Maison ARTC heeft. 'Samenwerken met Artsi marcheert zodanig goed (Vlaams voor: het loopt lekker), dat we niet anders konden dan iets samen neer te zetten.'

image
Mous Lamrabat
image
Mous Lamrabat

Terwijl elke stylist en modefotograaf zou smeken om de fresh of the runway looks van grote modemerken als Balenciaga en Gucci, is Mous vooral geïnteresseerd in de plastiek covers die normaliter de taak hebben om de duizenden euro's aan designerpakjes te beschermen. 'Op een of andere manier blijft het "mode" omdat je eigenlijk genoeg hebt om het logo te laten zien. Het is soort van cool en wat tegenstrijdig en vooral uniek om net op die manier te werken. En ook de liefde voor hiphop-cultuur is duidelijk terug te merken in zijn soms wat surrealistische, kleurrijke beelden. Van Marokko tot Ethiopië en natuurlijk België vormen de achtergrond voor zijn portretten. En ondanks fiere Belg zijnde is hij toch meer fan van de Zuiderse sferen in zijn Marokko. 'Als ik in België schiet, dan probeer ik het toch op een of andere manier te verstoppen. Esthetisch is het niet altijd de makkelijkste plek om mijn fotografie mooi te laten uitkomen. Ik heb die warme gloed nodig. In warme landen hoef je geen gekke technische dingen te doen om een mooie beeld te verkrijgen. Golden hours zijn key voor mijn werk.

image
Mous Lamrabat

'Ik krijg soms te horen dat ik onze religie ridiculiseer.'

Kritische reacties

Ik vraag me af hoe de reactie van de moslimgemeenschap is op de toch wat controversiële manier dat hij de hoofddoek afbeeldt in zijn fotografie. Mous: 'Iedereen is echt mega supportive. Zij weten ook de achterliggende boodschap van mijn werk. Alles wat ik doe en op beeld zet, doe ik niet om te shockeren hé. Veel mensen kijken enkel naar de symbolen in plaats van de essentie van de religie. Ik merk vooral op dat hoe groter mijn publiek wordt [onder andere het aantal volgers dat blijft stijgen op Mous' Instagram-account, red.], hoe meer kritische reacties er tussen zitten. Ik krijg soms te horen dat ik bijvoorbeeld de religie ridiculiseer. En dat is een discussie die gewoon niet te voeren is, het is te complex en blijft een gevoelig onderwerp. Ik ben zeker van mijn zaak, weet je. Ik heb genoeg moslims rondom mij waarbij ik mijn werk aftast als ik eraan twijfel of het too much is. Zelfs mijn vader die de perfecte moslim is, weet dat als ik een djellaba - een lang, losvallend gewaad die moslims vaak dragen - afbeeld, daar geen kwaad achter zit.'

image
Mous Lamrabat

Voor alles is een eerste keer, doelend op Mous' eerste solotentoonstelling maar dat is niet het enige. Zijn ouders, met wie Mous een ontzettend hechte band heeft, hebben na al die jaren nog nooit een werk van hem gezien. 'Mijn ouders denken dat ik trouwerijen fotografeer. Dat zij op de opening van mijn expo aanwezig waren, betekent alles voor mij. Het is niet dat zij al die jaren niet in mijn werk geïnteresseerd waren, zij zijn beiden in de zeventig en daar gewoon echt niet mee bezig. Toen mijn vader op de opening van mijn expo arriveerde vroeg hij: "zijn al deze mensen hier voor jou omdat ze het mooi vinden wat jij maakt?" Mijn ouders begrijpen die kunst niet en hebben daar geen voeling mee. Het enige dat ik voelde was dat ze ontzettend trots op mij waren, ook al hadden ze geen idee over wat de expo eigenlijk ging. Uiteindelijk stonden we daar met z'n allen te janken [Mous heeft drie broers en vijf zussen, niet te vergeten]. Ik was gewoon ook moe en emotioneel. Dit was het mooiste moment uit mijn leven.' Of dit een kickstart is voor zijn carrière als modefotograaf die graag grenzen aftast? 'Ik wil eigenlijk nooit mijn hoogtepunt bereiken. Iedereen in de creatieve sector en daarnaast wil altijd zo snel mogelijk heel beroemd zijn. Waarom? Wees geduldig. Als je je hoogtepunten al gehad hebt, wat gebeurt er morgen dan?'

image
Mous Lamrabat
image
Mous Lamrabat
image
Mous Lamrabat
image
Mous Lamrabat

De ‘Mousganistan’-expo van Mous Lamrabat is nog tot 24 maart te zien in Tentoonstellingszaal Zwijgershoek in Sint-Niklaas, België.