Twee dagen na de moord op George Floyd, werd op woensdagochtend 27 mei de zwarte trans man Tony McDade door een politieagent om het leven gebracht. Toch wordt de naam Tony McDade weinig tot nauwelijks in de media benoemd, en zelfs door de Black Lives Matter-beweging lijkt zijn naam goeddeels vergeten te worden. Ieder jaar staat juni in het teken van Pride: de maand waarin we de Stonewall Riots uit de jaren zestig herinneren, die het begin tekenden van de gay liberation movement. Juist nu, in deze Pride maand, moeten we aandacht vragen voor de levens van zwarte LHBTQI+ personen, zoals het verloren leven van Tony McDade. Vogue sprak daarvoor met Naomie Pieter, mede-oprichter van de Black Queer & Trans Resistanc NL, over waarom Pride en anti-racistisch activisme onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

De moord op Tony McDade is niet een opzichzelfstaand incident van geweld tegen queer en trans personen van kleur. Begin mei dit jaar werd de 28-jarige zwarte trans vrouw Nina Pop vermoord in haar eigen appartement. In juni vorig jaar werd de 26-jarige zwarte trans vrouw Chynal Lindsey om het leven gebracht, slechts een paar weken na de moord op de 23-jarige Muhlaysia Booker. In april 2019 werd de 32-jarige Kawaski Trawick, een zwarte homoseksuele man, neergeschoten en vermoord door politieagenten in New York. Wereldwijd heerst er een epidemie van geweldsincidenten tegen queer en trans personen van kleur, terwijl deze in de media zwaar onderbelicht blijven. Zo werd van de moord op Bianca, een trans vrouw van kleur, in Arnhem in 2017 nauwelijks verslag gedaan, evenals van het anti-homo geweld tegen een Surinaamse jongen in Amsterdam in 2018.

This content is imported from Instagram. You may be able to find the same content in another format, or you may be able to find more information, at their web site.

Zwarte iconen voor de queer gemeenschap

En dat is schrijnend, want het zijn juist queer en trans personen van kleur die in het voornamelijk witte activisme van de LHBTQI+ gemeenschap achterwege worden gelaten. Terwijl dat juist de groep is die historisch in iedere mensenrechtenbeweging aan de frontlinie staat. Veel witte LHBTQI+ personen, waaronder ikzelf, zijn opgegroeid in een wereld waar een groot aantal rechten al voor ons verkregen waren – zonder daarbij rekening te hoeven houden met het feit dat die rechten voor ons gewonnen zijn door queer activisten van kleur. Toen het protest bij de Stonewall Inn in 1969 uitbrak, waren het zwarte queer iconen als Stormé DeLarverie, Marsha P. Johnson en Zazu Nova die voor ons vochten en geschiedenis schreven. Wie zich verder verdiept in de verhalen van onder andere Audre Lorde, James Baldwin en Maxine Perkins, kan niet ontkennen dat we het aan zwarte queer stemmen te danken hebben waar we vandaag als gemeenschap zijn.

LHBTQI+'ers van kleur voor de Black Lives Matter-beweging

En ook nu zijn het LHBTQI+'ers van kleur die belangrijke stemmen zijn voor de Black Lives Matter-beweging en geschiedenis schrijven voor zowel de zwarte als de queer gemeenschap. Model Munroe Bergdorf, activist Ericka Hart, Pose-acteur Indya Moore, drag queen Peppermint en schrijver en kunstenaar Alok Vaid-Menon zijn slechts een paar voorbeelden van personen die zich al jaren inzetten in de strijd tegen racisme en voor queer rechten. Ook in Nederland is het de zwarte queer gemeenschap die onverbiddelijk voorop loopt in de strijd voor gelijkheid – zo was het de Black Queer & Trans Resistance NL die de demonstratie op de Dam in Amsterdam mede mogelijk heeft gemaakt.

Naomie Pieter en de Black Queer & Trans Resistance NL

Afgelopen week vonden er door het hele land Black Lives Matter-protesten plaats: van Amsterdam en Rotterdam tot Eindhoven en Arnhem. De Black Queer & Trans Resistance NL, een organisatie die zich inzet voor de zwarte queer gemeenschap in Nederland, was nauw betrokken bij het organiseren van die demonstraties. Na een bewogen week, belde ik belde met een van de mede-oprichters ervan, activist en choreograaf Naomie Pieter. Ik sprak met Naomie over haar activisme voor de zwarte queer gemeenschap, haar organisatie Black Queer & Trans Resistance NL en waarom Pride en anti-racistisch activisme hand in hand horen te gaan.

This content is imported from Instagram. You may be able to find the same content in another format, or you may be able to find more information, at their web site.

Hi Naomie, allereerst wil ik je bedanken dat je tijd vrij wilt maken om met me te bellen. Ik kan me voorstellen dat je ontzettend druk bent op dit moment, dus ik waardeer het enorm dat je tijd vrijmaakt om de Vogue-lezer te informeren over het belang van Pride en anti-racistisch activisme. Om te beginnen, kun jij je nog heugen wanneer jouw activisme ongeveer is begonnen?

'Dat is voor mij altijd een lastige vraag om te beantwoorden. Als je opgroeit in onrecht, is het voor mij niet meer dan normaal dat je je daartegen uitspreekt en je stem laat horen. Voor mij is activistisch zijn dus iets heel vanzelfsprekends, omdat ik veel onrecht om me heen heb gezien van jongs af aan. Het uitspreken en opstaan voor andere mensen heeft in mijn leven altijd een enorm belangrijke rol gespeeld.'

Vanuit je activisme is in 2018 de organisatie Black Queer & Trans Resistance NL ontstaan. Kun je me vertellen wat de aanleiding daarvoor was?

'In 2018 kwamen de oprichters van de Black Queer & Trans Resistance NL voor het eerst bij elkaar. De aanleiding daarvoor was een geweldsincident in Amsterdam. Twee jaar geleden is een Surinaamse jongen in de buurt van de Wibautstraat in elkaar geslagen. De destijds 24-jarige jongen werd het slachtoffer van homogerelateerd geweld toen hij door drie jongens belaagd werd en vervolgens in het ziekenhuis belandde. Een aantal maanden daarvoor was er een wit homostel in Arnhem in elkaar geslagen. Vervolgens was heel Nederland in rep en roer en er ontstond zelfs een politiek debat rondom het incident. We zagen dat de reactie op dat incident heel anders was – er klonk niet eenzelfde geluid uit de maatschappij naar aanleiding van de mishandeling van de Surinaamse jongen. En dat was voor ons de reden dat we dachten: hier moeten wij als gemeenschap iets voor doen. Een aantal van ons maakten een WhatsApp-groep aan, om te bespreken hoe we een demonstratie konden opzetten om aandacht te vragen voor het geweldsincident tegen hem. En dat was de geboorte van de Black Queer & Trans Resistance NL.'

'Er is een tekort aan gevoeligheid voor wat het betekent om zwart én queer te zijn.'

Er ontstond op dat moment dus geen geluid vanuit de LHBTQI+ gemeenschap noch de zwarte gemeenschap om aandacht te vragen voor geweld tegen een zwarte homo jongen. Hoe komt het dat er een noodzaak is voor een organisatie die de belangen behartigd voor zwarte LHBTQI+'ers?

'Met de Black Queer en Trans Resistance NL zetten we ons in voor de zwarte queer gemeenschap, een groep mensen op de intersectie van twee identiteiten. Vaak worden die twee namelijk uit elkaar getrokken. Of je bent als zwarte queer persoon "niet zwart genoeg", want binnen de zwarte gemeenschap bestaat een LHBTQI+ identiteit vaak niet, want dat is een taboe. Of je kleur als zwart queer persoon wordt binnen de queer gemeenschap ontkend, doordat racisme wordt ontkend want "we worden toch allemaal gediscrimineerd". Er is in beide gemeenschappen een tekort aan gevoeligheid voor wat het betekent om zwart én queer te zijn. Dat is het stukje wat wij met de Black Queer & Trans Resistance NL bieden.'

Op wat voor manieren zet de Black Queer & Trans Resistance NL zich in voor de zowel de zwarte queer gemeenschap?

'We organiseren demonstraties, om aandacht te vragen voor thema's waar je als zwart queer persoon mee te maken hebt. Maar ook panels en andere evenementen, zoals bijvoorbeeld Pon di Pride: een dancehall feestje dat als een belangrijke safe space dient voor de zwarte LGBTQI+ gemeenschap. Wat ook uit de Black Queer & Trans Resistance NL is gevloeid zijn de Black Queer Archives, Nos Tei. Daarvoor archiveren, documenteren en verzamelen we vrijwillig – naast al onze andere activiteiten – de geschiedenis van de zwarte queer gemeenschap.'

'Je kunt niet pro-black zijn en anti-queer.'

Tijdens de Black Lives Matter demonstratie op de Dam gaf Sean Claude een indrukwekkende speech waarin hij de moord op Tony McDade aanhaalde en sprak over transfobie binnen de zwarte gemeenschap. Wat is jouw boodschap aan pro-black activisten die de queer gemeenschap in hun activisme achterwege laten?

'Heel simpel: je kunt níet pro-black zijn en anti-queer. Dat is onmogelijk. Alle zwarte levens zouden er toe moeten doen. Ongeacht van iemands seksualiteit of genderidentiteit, maar ook geloofsovertuiging of functiebeperking. All black lives matter. En hetzelfde geldt voor de queer gemeenschap: je kunt niet pro-queer zijn en anti-black. Júist als gemarginaliseerde gemeenschap zou je moeten weten hoe het is om als abnormaal bekeken te worden. Helaas is die gevoeligheid er niet bij iedereen.'

This content is imported from Instagram. You may be able to find the same content in another format, or you may be able to find more information, at their web site.

Toch wordt er ook binnen de LHBTQI+ gemeenschap racisme ervaren.

'Het grootste probleem binnen de LHBTQI+ gemeenschap is het niet kunnen praten over racisme. De dooddoener binnen de gemeenschap is: "maar we zijn toch zelf gay, wij worden zelf ook gediscrimineerd". En dan valt het hele gesprek stil. Het is heel lastig om een open gesprek erover te voeren met witte mensen uit de LHBTQI+ gemeenschap, want het komt telkens daarop terug. Maar die extra laag, dat je niet gediscrimineerd wordt op je huidskleur, dat gaat er gewoon niet in. Zelfs binnen een organisatie als Amsterdam Pride heb ik te maken gehad met uitsluiting en racisme.'

'Onze rechten móeten hand in hand bevochten worden.'

Deze Pride-maand staat door de recente gebeurtenissen volledig in het teken van de Black Lives Matter-beweging, maar eigenlijk zou dat ieder jaar zo moeten zijn. Kun je uitleggen waarom Pride en anti-racistisch activisme onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn?

'Je kunt niet voor de rechten van één groep binnen de gemeenschap vechten, en de anderen achterwege laten. Wanneer je dat doet, ben je actief aan het deelnemen aan de onderdrukking van iemand anders – je ontkent daarmee dat racisme bestaat. Alle systemen van oppressie zijn met elkaar verbonden. Je kunt niet ééntje bevechten zonder de ander aan te spreken. Wanneer je dat doet, ontken je heel veel realiteiten binnen de queer gemeenschap. Daardoor wordt vaak gedacht dat zwarte queer mensen niet bestaan, of islamitische queer mensen niet bestaan. En wanneer we voor LHBTQI+ rechten vechten zonder daarin te vechten voor de rechten van mensen van kleur, kan ik als zwarte queer vrouw alsnog niets met die rechten. Daarom móeten ze hand in hand bevochten worden.'

This content is imported from Instagram. You may be able to find the same content in another format, or you may be able to find more information, at their web site.

LA Pride heeft aangekondigd dit jaar hun mars in teken van Black Lives Matter te organiseren. Zijn er plannen voor een mars of bijeenkomst voor Pride en Black Lives Matter in Nederland?

'Ja, die plannen hebben we zeker. Overigens al lang voor de aankondiging van LA Pride. Afgelopen jaren organiseerden we al twee keer zo'n mars – en de energie is er op dit moment absoluut naar om dat dit jaar weer te doen. We zijn met de organisatie aan het kijken waar en wanneer deze eind juli plaats kan vinden.'

'Zorg ervoor dat anti-racistisch zijn net zo vanzelfsprekend voor je wordt als tanden poetsen.'

Op wat voor manier kan men de Black Queer & Trans Resistance NL, Black Lives Matter en de zwarte queer gemeenschap ondersteunen?

'Ik vind het belangrijk om te vermelden dat we dit écht allemaal samen doen. We hebben elkaar nodig. Iemand die in stilte geld doneert doet net zo belangrijk werk als iemand die een demonstratie bijwoont. Het ene sluit het andere niet uit. En lees je alsjeblieft in over racisme. Vraag niet een zwarte queer persoon om het werk voor je te doen door vragen aan ze te stellen waarop je het antwoord zelf kunt vinden. Doe je werk, lees je in en doneer waar mogelijk – niet alleen aan ons maar ook aan andere LHBTQI+ organisaties. En blijf je vooral uitspreken: anti-racistisch zijn is iets wat je voor altijd bent, niet voor een dag of alleen tijdens dit momentum. Zorg dat het een onderdeel wordt van je dagelijks leven – dat anti-racistisch zijn net zo vanzelfsprekend voor je wordt als je tanden poetsen.'

Waar je kunt doneren