Rechtsgeschiedenis-onderzoeker, @Zeikschrift-oprichter en voormalig Vogue columniste Madeleijn van den Nieuwenhuizen (28) is normaalgesproken woonachtig in Manhattan waar ze werkt aan de City University of New York. Door de coronacrisis strandde ze onverwachts in Nederland, haar thuisland waar ze al enkele jaren niet meer permanent woonachtig is. Vogue vroeg Madeleijn naar haar leven in tijden van social distancing en welke persoon in het bijzonder een positieve bijdrage heeft geleverd aan haar leven in deze gekke tijd. Madeleijn kiest niemand minder dan zangeres Fiona Apple, wiens eerste album sinds acht jaar te midden van de coronacrisis uitkwam.

Hoe gaat het met je in deze bizarre tijd?

Het gaat goed. Ik heb wel een gekke periode achter de rug doordat ik onverwachts in Nederland moest blijven. Ik kwam begin maart hiernaartoe om te spreken tijdens de Women’s March waarna ik tien dagen zou blijven. Inmiddels is dat nu al ruim drie maanden. Ik ben in de tussentijd helaas ook mijn woning in New York verloren, omdat de eigenaren van het pand failliet zijn gegaan door de coronacrisis. Het is bevreemdend om de deur van je appartement dicht te trekken en te denken dat je tien dagen later terug bent en dan nu te weten dat je er nooit meer een voet in zal zetten. Toch is het ook bijzonder hoe relativeringsvermogen functioneert in een tijd als deze. Mijn hoofdprioriteiten bleken toch: zijn mijn vrienden en familie gezond? Je woning verliezen is vervelend, maar kan vervangen worden, en mijn werk in New York gaat gelukkig op afstand door.

Fiona Apple's teksten inspireren me omdat er geen concessies worden gedaan aan complexiteit'

Hoe ervaar je deze tijd?

Als een teruggaan naar de basis. Die weken dat je je huis amper uit kon, vrijwel niemand zag, waren weken die ook aanspoorden tot reflectie, tot nagaan waar je het voor doet. Om te ervaren dat je een gevoel van verbondenheid ook op afstand kunt laten voortbestaan heeft me veel gebracht. Ik maak veel ommetjes, luister veel muziek, neem me voor om in de toekomst minder ja te zeggen op vluchtige koffieafspraken met vage kennissen.

De persoon die jij in de spotlight wil zetten bevindt zich in de muziekwereld

Ja, en dat is Fiona Apple. Haar nieuwe album Fetch the Bolt Cutters kwam uit op 17 april, toen we ongeveer vier weken in lockdown zaten. Het album is een bespiegeling op en een bekritisering van maatschappelijke standaarden maar ook van seksisme en misogynie. Haar muziek is een tegengeluid. Een nummer dat ik erg mooi vind is Ladies. Het is een reflectie op hoe vrouwen vaak tegen elkaar uitgespeeld worden, en dat er een gecultiveerd idee is dat je niet bevriend kan zijn met de nieuwe partner van je ex. Het nummer pleit eigenlijk voor solidariteit onder vrouwen, voor een afzetting tegen benauwende stereotypes van competitie.

fiona apple's album fetch the bolt cutters
Courtesy Sony Music

Waarom verdient juist Fiona Apple volgens jou juist in deze tijd een ode?

Omdat het gaat over het willen losbreken uit maatschappelijke conventies en opgelegde seksistische standaarden. Het is een aanmoediging voor vrouwen om ‘de betonschaar’ (bolt cutter) op te pakken en los te breken van zulke beperkingen. Dat losbreken vond ik een bijzonder thema in een periode waarin we collectief een vorm van gedwongen opsluiting doormaakten, de lockdown. Afgelopen periode is voor veel mensen een tijd geweest waar ze voor het eerst een moment van reflectie doormaakten, waaronder ikzelf. Ik vind het een reflectief album, dus in die zin sluit dat heel goed aan op wat nu speelt.

Wat doet Fiona Apple’s album met je dat anderen niet hebben weten te veroorzaken?

Ik ben dankbaar dat ze dit album heeft uitgebracht. Haar teksten inspireren me omdat er geen concessies worden gedaan aan complexiteit, juist gelaagde gevoelens probeert ze te vatten in woorden en muziek. Het album moedigt me aan om me niet te laten verleiden complexe emoties te simplificeren. Het idee bijvoorbeeld dat liefdesverdriet niet per se altijd te reduceren valt tot ‘He was an asshole so I got a new boyfriend,’ haha. Het album ontroert me ook omdat er duidelijk veel werk in zit: Apple heeft er jaren over gedaan om bepaalde frustraties of gevoelens van verdriet of geluk te doorgronden, in woorden te gieten. Het nummer Relay gaat bijvoorbeeld over hoe gemakkelijk het is om de woede door te geven of te absorberen als je slecht behandeld bent en over het belang van dat een halt toe roepen. Dan weet je, dit is een lang distillatieproces geweest.

This content is imported from Instagram. You may be able to find the same content in another format, or you may be able to find more information, at their web site.

Ik vind het bevrijdend om er juist in deze periode naar te luisteren. Je wordt aangemoedigd dingen te heroverwegen, iets wat ik in zekere zin ook probeer met mijn mediakritische Instagram-account Zeikschrift. Dat gaat over patronen en vooroordelen die ingesleten zijn in de maatschappij, waarbij het niet mijn doel is om journalisten aan de schandpaal te nagelen maar ze bepaalde zaken te doen herzien. Het album raakte in die zin een snaar.

Eigenlijk zit er een soort parallel tussen Fiona Apple en jezelf

Zo had ik er zelf eigenlijk nog niet naar gekeken, maar inderdaad. Zij werkte vanuit haar huis in Venice Beach – vrij afgezonderd – jaren aan het uitkristalliseren van haar gevoelens en gedachtes. Ik woon doorgaans in New York en reflecteer vanaf daar op media in Nederland. Ik hoop dat dit album - net als ik poog met mijn werk - mensen aanmoedigt gecompliceerde zaken te bevragen en aan de kaak te stellen. Reflecteren en analyseren allemaal leuk en aardig, maar laten we vooral in opstand komen tegen misstanden. Onderzoek je eigen tekortkomingen en die van anderen, en dan: pak die betonschaar, ga naar dat protest.

Shop Vogue's Gadget Favourites