Dit interview vond eind april 2020 plaats en het verhaal is net verschenen in het juli/augustus-nummer van Vogue Nederland, nu verkrijgbaar.

Ze transformeerde Teen Vogue tot een politiek geëngageerde titel, probeert samen met Michelle Obama Amerikanen naar het stemhokje te krijgen én schreef de bestseller More than Enough. In gesprek met opiniemaker Elaine Welteroth.

Zoals wel vaker in deze tijden van isolatie, vindt ook dit gesprek met Elaine Welteroth plaats via Zoom. Van duizenden kilometers verderop in de VS straalt ze mijn kamer in. Haar energie vult meteen de ruimte. Een gulle glimlach, maar achter haar elegante leesbril schuilt ook ernst in haar ogen. Op dit moment is de pandemie nergens zo pijnlijk voelbaar als in New York. Het houdt haar wakker, en vooral ook wat dit betekent voor de minder welgestelden in onze samenleving. Ook op haar eigen leven heeft de crisis invloed. In mei trouwt ze met muzikant Jonathan Singletary, dankzij corona wordt dit een ‘virtuele quarantainebruiloft’ op de stoep voor hun Brooklyn brownstone. Hun pastoor uit Californië zal het koppel via videochat in de echt verbinden, op gepaste afstand kunnen bevriende buurtbewoners eigen eten en drinken meenemen voor de block party nadien. ‘Het heeft ons ertoe gedwongen alleen het essentiële te omarmen. Het gaat puur om liefde, puur om ons. De thema’s die opduiken in deze turbulente tijden zijn eigenlijk heel relevant voor wat je nodig hebt om een huwelijk te doen slagen, om samen te overleven en een solide fundament op te bouwen.’

This content is imported from Instagram. You may be able to find the same content in another format, or you may be able to find more information, at their web site.

De opiniemaker, schrijver, journalist en presentator heeft haar imperium opgebouwd door in haar eigen woorden ‘een brug te slaan tussen werelden: zwart en wit, beauty en activisme, het verleden en de toekomst’. Haar bestseller More Than Enough: Claiming Space for Who You Are (No Matter What They Say) bewerkt ze momenteel tot een script voor een tv-serie. In dit manifest – ‘noem het alsjeblieft geen memoires’ – beschrijft ze haar klim naar de top. Ze groeide op in een klein plaatsje in Noord-Californië, met een zwarte moeder en een witte vader. Die afkomst tekende haar levensverhaal, zo duidt ze in haar boek. De naam Elaine betekent lichtstraal – iets wat ze een en al belichaamt – en haar Duitse achternaam vertaalt zich naar ‘wereld van vuur’. Als kind noemde haar moeder haar al een meisje met ‘meer dan genoeg vuur in haar onderbuik’. Haar loopbaan is daar het onbetwiste bewijs van.

Game changer

Welteroth begon haar carrière bij Ebony, een vrouwenblad gericht op de Afro-Amerikaanse community. Haar harde werk en visie werden opgemerkt door Eva Chen (nu director of fashion partnerships bij Instagram) die haar binnenhaalde bij Glamour, waarna ze werd weggekaapt door Teen Vogue. Vogue-boegbeeld Anna Wintour vroeg haar hoogstpersoonlijk als hoofdredacteur voor Teen Vogue, waar ze de dalende verkoop wist om te draaien. Juist door maatschappelijke thema’s uit te lichten als representatie, intersectioneel feminisme, milieubewustzijn, rassenrechtvaardigheid, LGBTQIA+-rechten en genderfluïditeit wist ze Generatie Z aan te spreken. Ze zette Zendaya, Hillary Clinton en Amandla Stenberg meermaals op de cover. Op het hoogtepunt besloot Welteroth te stoppen bij Teen Vogue. Al gauw bleek dat ze na haar Condé Nast-jaren nog lang niet uitgespeeld was.

Wat betekent je boek More Than Enough in tijden van crisis?

‘Dit speelt aldoor door mijn hoofd. Hoe kan ik mensen inspireren om voor zichzelf op te komen, in hun kracht te staan, terwijl zovelen zich volstrekt machteloos voelen en dat in veel gevallen ook zijn? Persoonlijk ervaar ik een schril contrast: enerzijds extreme dankbaarheid voor hoe goed mijn geliefden en ik het hebben, anderzijds voel ik me daardoor ook schuldig. Tot ik me realiseerde dat je ook je steentje bijdraagt door simpelweg stil te zitten, te bidden of een maaltijd te doneren mocht je iets kunnen missen. Mijn verloofde (inmiddels echtgenoot) speelt bijvoorbeeld elke maandag piano en eindigt dan met een gebed waarvoor zijn volgers (op Instagram) een verzoek kunnen indienen. Dat werkt helend. Wat je gave ook is, je kunt op je eigen manier, hoe klein ook, iets betekenen. Het zit hem ook in bevrijd zijn van de impuls je eigen bijdrage te vergelijken met die van een ander. Plus hardop durven toegeven dat je het even niet meer weet. In onze cultuur zijn we zo geneigd om direct een oplossing te willen in plaats van het proces van rouwen, worstelen en hulpeloosheid aan te gaan. We gaan door een collectief rouwproces en zitten nog midden in de brokstukken. Het is oké dat er uit de as nog geen oplossing is herrezen en dat je er geen strik omheen kunt binden.’

In New York zet je je samen met Cleo Wade (bevriende kunstenaar en activist) in voor de The Lower Eastside Girls Club. Hoe gaat het nu met deze groep?

‘Deze geweldige organisatie gaat mij aan het hart. Ze ondersteunt meisjes met een moeilijke thuissituatie. Triest dat ze door Covid-19 haar deuren heeft moeten sluiten. Hierdoor zijn de meisjes in één klap hun veilige thuishaven kwijt. Veel kinderen in Amerika leven in kwetsbare gezinnen, waar geweld, maar ook voedselonzekerheid aan de orde van de dag zijn. Liefst 41 miljoen Amerikanen hebben een gebrek aan toegang tot voldoende eten voor een actief, gezond leven. We sturen nu dagelijks maaltijden naar de families en communiceren met de meiden via tekstberichten en telefoontjes. Een aantal van hen heeft ook mijn boek gelezen, ja. Veel jonge vrouwen voelen zich verloren. Ik begrijp dat mijn boek ze aanmoedigt om toch een droom na te jagen. Van veel mensen met een gemixte achtergrond hoor ik dat ze zichzelf nog nooit zo hebben herkend in een verhaal, op een waarheidsgetrouwe, maar ook genuanceerde manier. Dat betekent veel voor me.’

'Zwarte vrouwen stonden aan de bakermat van het feminisme; zij waren de eerste vrijheidsstrijders'

Hoe zou je je eigen proces van zelfontplooiing samenvatten?
‘In mijn jeugd voelde ik me nooit wit en nooit zwart genoeg. Ik miste een gevoel van verbondenheid, hoorde er nooit helemaal bij. Uit onderzoek is gebleken dat de zelfverzekerdheid van meisjes piekt op hun negende levensjaar. Mij staat het ook nog helder voor de geest, de tijd vóór ik me bewust was van gender, ras, of wat voor label dan ook en vóór de beperkingen die dat met zich meebrengt. Toen ik drie jaar was, droeg ik op een podium een verhaal voor. Daarna blies ik het publiek een kus toe en kreeg ik een kroontje. Ik voelde me de koning te rijk en was bovenal volledig vrij van een innerlijk stemmetje of geluid van de buitenwereld dat me zou kunnen doen wankelen. Daarna volgden talloze momenten waarop de pijnlijke woorden van anderen me herinnerden aan de grenzen die de wereld me had opgelegd. Een van mijn beste vriendinnen – tot op de dag van vandaag – is wit en op de middelbare school gebruikte ze een keer per ongeluk het N-woord in mijn nabijheid. Je voelt je niet zwart tot iemand je je zwart laat voelen, zwart-zijn is niets dan positief totdat iemand er iets anders van maakt. In een overwegend witte wereld heb ik vaak dubbelzinnige complimenten gekregen, zoals: “Je bent knap voor een zwarte vrouw” of “Je bent niet zoals die andere zwarte meiden.” Dat verandert je beeld van zwart-zijn. Als jonge vrouw van kleur in zakelijk Amerika word je aan de lopende band geconfronteerd met dit soort micro-agressies. We worden allemaal geboren met een grenzeloos potentieel. Eenmaal met beide benen in de maatschappij wordt je verteld dat je too much, niet mooi of niet waardig genoeg bent. Internaliseer je die boodschappen dan kunnen ze de relaties met jezelf en anderen gaan bepalen. Je wordt er klein door gehouden. In mijn boek lees je over mijn pad, de bewustwording en de vastberadenheid die het kost om terug te vechten en al die aspecten van jezelf terug te winnen. Zodat je een versie van jezelf kunt worden die, inderdaad, more than enough is. Zelfs en juist als je een work in progress bent, want dat zijn we allemaal.’

'Pas als mensen inzien dat ze onderdeel zijn van het probleem kunnen ze ook bijdragen aan de oplossing'

Wat voor advies heb je voor iemand die met micro-agressies op de werkvloer te maken krijgt?
‘De meest gangbare raad die ik je kan geven: vind je eigen kring met bondgenoten, sisters die jouw persoonlijke ervaringen haarfijn begrijpen. Maar cultiveer daarnaast ook vriendschappen met mensen die er heel anders uitzien dan jij en totaal andere privileges hebben. Meer dan eens heb ik iemands privilege ‘geleend’. Zo had ik eens te maken met een tricky promotie. Ik kon niet wachten op meer verantwoordelijkheid, maar het geboden salaris stond daar niet mee in verhouding. Ik heb toen een mannelijke, witte vriend uit de zakenwereld gebeld die vanwege zijn privilege niet eens begreep wat het probleem was. Hij kon zich totaal niet verhouden tot mijn angsten, en bijvoorbeeld het feit dat ik geen vangnet had. Dus hij coachte mij alsof ik al die privileges wél had: “Eis het salaris dat jij gelooft waard te zijn! En als ze je moeilijk vinden? Stop met te veel nadenken, vraag het tóch!”’

In een door jou opgezette Teen Vogue-talk zei feminist Gloria Steinem: “Er bestaat niet zoiets als wit feminisme.”
‘Vrouwen die zwart, moslim, transgender of noem maar op zijn, hebben met een andere soort onverdraagzaamheid te dealen dan witte vrouwen. Pas als dat erkend wordt, kunnen we verenigen en elkaar helpen in de strijd. Daarom schrijf ik in mijn boek ook over intersectioneel feminisme. Het punt dat Steinem probeerde te maken is dat wit feminisme überhaupt geen feminisme is als het niet uitgaat van gelijke rechten voor álle vrouwen. Zij zal de eerste zijn om te beamen dat zwarte vrouwen aan de bakermat van het feminisme stonden; zij waren de eerste vrijheidsstrijders. Kijk, geen enkele beweging is zonder gebreken. Tijdens de Women’s March na Trumps inauguratie woedden er tegenstrijdige gevoelens in mij. Ergens had ik als POC (person of colour) niet het gevoel dat deze mars ook voor mij bestemd was. Van oudsher was de vrouwenbeweging niet zo inclusief. Hoewel we ver zijn gekomen, heeft de moderne vrouwenbeweging zich volgens mij nog steeds te bewijzen tegenover vrouwen van kleur en uit gemarginaliseerde gemeenschappen.’

'In 107 jaar geschiedenis ben ik de tweede zwarte hoofdredacteur?! Dat is een tragedie, uiterst gênant'

Je wordt vaak aangekondigd als ‘de tweede hoofdredacteur van Afro-Amerikaanse komaf binnen uitgeverij Condé Nast’. Wat vind je daarvan?
‘Het is een historisch feit. Tegelijkertijd is het vreemd en verontrustend dat het gevierd wordt, terwijl het beslist geen heuglijk feit is! In 107 jaar geschiedenis ben ik de tweede zwarte hoofdredacteur?! Dat is een tragedie, uiterst gênant. Inmiddels zouden we de tel kwijt moeten zijn. Maar het biedt een nieuw perspectief: we moeten nog harder ons best doen om te pushen voor gelijkheid.’

Je hebt een uitgesproken mening en een groot platform. Hoe zorg je ervoor dat je niet alleen die mensen aanspreekt die jouw mening delen maar ook het gesprek opzoekt met ‘tegenstanders’?
‘Precies daarom zijn representatie en storytelling zo essentieel. Verhalen hebben de kracht mensen van gedachten te laten veranderen. Het is de taak aan kunstenaars en creatieven ervoor te zorgen dat mensen zich gaan herkennen en de menselijkheid zien in issues die misschien niet direct op henzelf van toepassing zijn. Want dát is privilege ook: denken dat een probleem niet belangrijk is omdat het jou persoonlijk niet raakt. Mensen moeten zichzelf gaan zien als onderdeel van het probleem, zodat ze ook onderdeel kunnen zijn van de oplossing.’

Ben je hoopvol over de presidentsverkiezingen in Amerika?
‘Ik ben ambassadeur voor When We All Vote. Stel je voor dat mensen door corona straks hun deur niet meer uit durven om te stemmen. Met dit initiatief van Michelle Obama kweken we bewustzijn en zorgen we voor middelen om toch te stemmen. Als ik kijk naar de toekomst, denk ik dat het tijd zal vergen voor we van deze economische klap herstellen. Hopelijk komen we er veerkrachtiger uit. Het is voor het eerst dat Amerikanen zich onderdeel voelen van een wereldwijde community en geïnteresseerd en nieuwsgierig zijn naar wat er in andere delen van de wereld gebeurt. Laten we dat vasthouden.’