Soms zijn de YouTube-goden je gunstig gezind en introduceren ze je aan een artiest wiens muziek precies de juiste snaar bij je weet te raken. Een half jaar geleden overkwam mij dat toen ik Lous and the Yakuza ontdekte. Na de eerste dertig seconden van haar video voor Dilemme was ik verkocht. De muziek van de vierentwintig jarige Lousita Cash is een briljante mix waarin verschillende genres samensmelten – denk trap en chanson – tot iets wat zijn tijd vooruit is. Haar futuristische sound, scherpe lyrics en ijzersterke visuals lijken van een andere planeet te komen. In werkelijkheid komen ze gewoon uit België, waar de Congolese artiest hard aan de weg aan het timmeren is om haar naam te maken in de muziekwereld.

Na de release van de eerste single van Lous and the Yakuza in september 2019, Dilemme, is het een snelle reis naar de top voor de visionaire duizendpoot. Met een indrukwekkend team van creatievelingen om haar heen, haar Yakuza, veroverde ze al snel de harten en charts in Frankrijk en België. Opvolgende singles Tout es gore – met een video die even indrukwekkend is als de energie waarmee Lous op het nummer zingt – en het gevoelige nummer Solo – dat gepaard kwam met een korte documentaire waarin ze vertelt over de emotionele tegenstrijd waarover ze in het nummer zingt – maken Lous the one to watch in de Europese muziekscene. Inmiddels reikt haar muzikale talent verder dan de Belgische en Franse landsgrenzen. Wereldwijd horen fans iets in haar muziek wat niet alleen raakt, maar ook kracht geeft, wat maar weer blijkt als je even een blik werpt op de comments onder het net verschenen COLORS-optreden met haar laatste single Bon Acteur.

Ik belde met Lous op de vooravond van de release van haar nieuwe single. We spraken over haar bewogen jeugd, haar liefde voor de Japanse cultuur en hoe ze met haar muziek de zwarte gemeenschap kracht geeft.

lous and the yakuza door fotograaf laura marie cieplik
Laura Marie Cieplik

Hi Lous, ik las ergens dat je bent begonnen met het schrijven van muziek op je zevende. Waar kwam die liefde voor schrijven en muziek al op zo'n jonge leeftijd vandaan?

'Ik herinner me nog heel goed dat ik mijn lerares destijds vroeg waarom we moesten leren schrijven. Ik vond dat namelijk zo moeilijk! Ik was er helemaal niet goed in. Dus ik vroeg haar met enige wanhoop: "Waarom leren we dit?!" Waarop zij antwoordde: "Omdat het ervoor zorgt dat je alles zult onthouden wat je wilt onthouden." En ik herinner me dat ik toen ik jong was, mijn moeder eens vroeg waarom ik me niet kon herinneren wat er het jaar daarvoor was gebeurd. "Omdat je zo klein was," antwoordde zij toen. Dus toen dacht ik, als ik nu begin met schrijven, kan ik alles onthouden. Vanaf dat moment deed ik dat constant. Ik schreef boeken, gedichten, liedjes – alles wat ik kon.'

Was er vervolgens een bepaald moment waarop je besloot van muziek je carrière te maken?

'Ik denk niet dat ik dat ooit echt besloten heb, het kwam zo van nature. Toen ik begon met schrijven, begreep ik dat muziek de gemakkelijkste manier was om mezelf hoorbaar te maken. Al kon ik totaal niet zingen toen ik jong was. Het heeft echt wel wat jaren gekost om alle technische skills onder de knie te krijgen.'

'Vanaf dat moment schreef ik constant. Boeken, gedichten, liedjes – alles wat ik kon.'

Je hebt in je jeugd al heel wat van de wereld gezien. Je groeide op in Congo en bent op jonge leeftijd met je familie naar België verhuisd. Hoe zijn jullie daar terecht gekomen?

'Op mijn vierde ben ik naar België verhuisd. Mijn moeder en mijn zusje woonde daar destijds al. Zij moesten in 1998 Congo verlaten vanwege de oorlog. Samen met de rest van mijn broers en zussen verhuisde ik twee jaar later naar België om bij hen te zijn. Er was veel politieke onrust in Congo in die tijd. Rwandezen werden zonder reden naar de gevangen genomen, en de politieke problemen in Congo leidde uiteindelijk tot een oorlog.'

En je vader?

'Die bleef achter in Congo. Tegen de tijd dat ik negen was, was de situatie in Congo alleen maar verslechterd. Dus mijn beide ouders besloten ergens anders te gaan wonen in Afrika, en dat werd Rwanda, omdat mijn moeder daar vandaan komt. Ze zijn beide dokters en konden daar gelukkig weer hun beroep uitoefenen. Tot ik terug verhuisde naar België op mijn vijftiende heb ik in Rwanda gewoond.'

lous and the yakuza door fotograaf laura marie cieplik
Laura Marie Cieplik

Hoe heb je die tijd als jong meisje ervaren?

'Ik vond het vreselijk moeilijk. Toen we Congo verlieten voor België, was ik ontzettend in de war. Ik ontdekte voor het eerst wat kou was, wat ik afschuwelijk vond. Niemand leek op me, niemand sprak mijn taal. Die tijd was heel vervreemdend. Ik woonde tot mijn vierde bij mijn vader omdat mijn moeder al vertrokken was, dus ik kende haar eigenlijk helemaal niet. Toen ik vervolgens in 2000 naar België kwam, dacht ik: "Wie ben jij? En waar is mijn vader?" Dat was heel traumatisch. Maar uiteindelijk, omdat ze natuurlijk mijn moeder is, duurde het slechts een paar weken tot onze band weer terug was. En vanaf dat moment was ik verknocht aan mijn moeder.'

'De situatie in Rwanda brak mijn hart, dat doet het nog steeds.'

'Toen we vervolgens terug gingen naar Afrika op mijn negende en in Rwanda terecht kwamen, was dat nog traumatischer. Het was slechts tien jaar na de genocide in het land: mensen hadden geen armen, geen benen, overal zag je armoede. Er waren zoveel kinderen zonder ouders. Het was zo triest. Ik denk dat dat het moment in mijn leven was dat ik besloot om me in te gaan zetten voor mensenrechten en kinderrechten. Die situatie brak mijn hart, dat doet het nog steeds – dat sommige kinderen niets hebben, terwijl ze alles verdienen.'

Vervolgens ben je op je vijftiende terug naar België verhuisd om je middelbare school af te maken, en het te gaan maken in de muziek. Wanneer is het idee voor Lous and the Yakuza geboren?

'Op mijn achttiende. Daarvoor bracht ik geen liedjes uit, omdat ik nog op school zat. Maar ik was iedere dag liedjes aan het componeren en schrijven – daar ben ik nooit mee gestopt. Toen ik achttien werd, begon ik de naam Lous te gebruiken. Mijn vrienden hadden me die bijnaam gegeven. Het is het woord 'soul', maar dan achterstevoren. Ik ben erg spiritueel en zij zeiden: "deze naam zal je kracht geven".'

Met je artiestennaam refereer je naar de Japanse maffia, de Yakuza. Op je Instagram deel je ook geregeld je liefde voor manga en anime, en naar mijn idee zijn Japanse invloeden ook duidelijk terug te zien in je visuals. Waar komt die liefde voor de Japanse cultuur vandaan?

'Toen ik jong was keek ik super veel anime en las ik heel veel manga's. De omgeving waarin ik opgroeide voelde soms heel steriel, mensen toonden bijvoorbeeld weinig liefde en genegenheid voor hun vrienden – ze lieten niet echt hun gevoelens zien. Ik was juist altijd degene die als eerste tegen een jongen zou zeggen dat ik verliefd op hem was. Dat vond men maar gek, ik was 'te emotioneel' hoorde ik vaak, altijd óf aan het lachen óf aan het huilen. Toen ik manga en anime ontdekte voelde ik me direct zo verbonden met de cultuur, omdat ik daar terugvond wat door iedereen als "extreem" werd bestempeld: gewoonweg het laten zien van je emoties. Hetzelfde geldt voor Japanse literatuur. De manier waarop geschreven wordt over liefde, vriendschap, eer, moed – alle waarden waar ik zoveel om geef – is zo intens. Door die diepe connectie heb ik een enorme waardering gekregen voor de Japanse esthetiek, de taal, zelfs de samenleving. Mijn droom is om later in Hokkeida te wonen.'

'De Yakuza staat voor mijn creatieve familie.'

lous and the yakuza door fotograaf laura marie cieplik
Laura Marie Cieplik

En wat symboliseert de Yakuza in je naam?

'Voor mij is de maffia, of iedere andere gang, gebaseerd op een familiewaarde die buitengewoon diepgaand is. De Yakuza staat voor mijn creatieve familie. Als artiest kun je als snel het gevoel krijgen dat je het middelpunt van de wereld bent; dat jij hét bent. Maar er zit zoveel meer achter mij en mijn muziek dan alleen ik. De Yakuza vertegenwoordigt de mensen die ik de credits wil geven voor mijn werk; van mijn producers, tot mijn haar en makeup artists, mijn stylist –iedereen doet ertoe. We werken allemaal aan dit "project" op hetzelfde niveau.'

De nummers van je aankomende debuutalbum zijn allemaal geproduceerd door El Guincho, de producer achter de muziek van Rosalía. Hoe is die samenwerking tot stand gekomen?

'Ik hoorde een preview van Rosalías Malamente voordat het uitkwam en ik was meteen onder de indruk. Ik stuurde het direct door naar mijn management. We waren al zes maanden op zoek naar een producer. Toen ik die paar seconden van dat nummer hoorde wist ik meteen dat ik 'm gevonden had. Als je die muziek hoort, het ritme van Rosalías muziek, de akkoorden, hoor je dat het door iemand gemaakt is die om de muziek geeft en niets anders. We stuurden hem twee akoestische demos op en toen antwoordde hij een paar dagen later met de vraag "wanneer kom je naar Barcelona?". Ik kon het niet geloven! Hij zou eigenlijk maar twee nummers met me maken, maar ik vroeg hem of hij mijn hele album wilde produceren. Ik zei hem dat het voelde echt alsof ik mijn nieuwe familie had gevonden. Daar moest hij een beetje om lachen, en zei okay let's go.'

'Ze is als een tweede moeder voor me.'

Alle drie je muziekvideos zijn geregisseerd door Wendy Morgan. Hoe hebben jullie elkaar gevonden?

'Nadat ik aan de zoveelste regisseur was voorgesteld, had ik nog steeds geen klik met iemand. Emilie Urbansky, de creative director van mijn platenlabel Sony Music, dacht toen ineens aan iemand die ze zo'n tien jaar daarvoor een keer had ontmoet. Dat was Wendy. Ik zag de video's die ze voor Janelle Monáe had gemaakt en die waren zo cool. Ik was best zenuwachtig voor onze ontmoeting want ik wilde heel graag met haar samenwerken, maar wat als ze me niet mocht? Vervolgens klikte het echt binnen een seconde. We maakten onze eerste video samen, voor Dilemme, en het was echt precies wat ik me had voorgesteld. Ik wist meteen dat zij iemand is die me begrijpt. Ze is een van de vrouwen waar ik het meest naar opkijk, als een tweede moeder voor me.'

lous and the yakuza door fotograaf laura marie cieplik
Laura Marie Cieplik

'Met de muziekvideos willen we blackness vieren.'

Niet alleen muzikaal heb je een heel sterke visie, maar ook in je visuals. Wat wil je daarin overbrengen?

'Ik wil de zwarte gemeenschap in de spotlight zetten, en de schoonheid ervan laten zien. Met die videos die ik met Wendy heb gemaakt hebben we gekozen voor een all black cast. Niet om een statement te maken, maar juist om dat te normaliseren. Op dezelfde manier dat het oké is om een film met alleen maar witte mensen te maken, zou het ook oké moeten zijn om een film met alleen maar zwarte mensen te maken – zonder dat het een heel ding is. Zo'n beetje 99 procent van de zwarte mensen ging naar Black Panther in de bioscoop, omdat we nooit zoveel zwarte mensen in een film te zien krijgen. Maar dat hoort geen uitzondering te zijn. Het is de plicht aan ons als zwarte artiesten om dat te normaliseren. Daarnaast moet het iets goeds zijn om als witte vrouw, zoals Wendy, met een volledig zwarte cast samen te werken, met oprecht begrip en interesse voor onze cultuur. Sterker nog, zij kwam met het idee om dat te normaliseren. Met de videos willen we blackness vieren.'

In je liedjes Solo en Dilemme zing je over een soort tweestrijd tussen alleen willen zijn en opzoek zijn naar vergelding. Kun je me vertellen wat die twee uitersten voor jou betekenen en wat je daarmee bedoelt?

'Ik ben een heel sociaal persoon en wil altijd omringd worden door mensen – zelfs als ze me niet accepteerden. Ik ben dol op interactie met mensen en probeer iedereen met goedheid te benaderen: dat is de ultieme daad van liefde. Maar daardoor ontdek je ook hoeveel haat er bestaat in de wereld. Wanneer je energie liefde is, trek je het tegenovergestelde aan, haat. Als je vol liefde bent, kun je uiteindelijk het tegenovergestelde worden, vol haat, wanneer iemand je pijn doet. Vandaar dat ik soms zo sterk het verlangen heb om alleen te zijn, omdat ik zo absoluut niet wil worden. De buitenwereld gaat niet altijd over liefde. En het zijn juist de mensen waarvan je houdt die je het meeste pijn kunnen doen. Daar zing ik over in Dilemme: "als ik kon, zou ik alleen zijn, weg van problemen en dilemma's, als ik kon, zou ik alleen zijn, weg van mijn kettingen en de mensen van wie ik hou".'

'Vooral nu de protesten gaande zijn, komt die wreedheid nog meer aan het licht.'

Ik denk dat die tekst en die gedachte in deze tijd des te relevanter is. Ik zag videos van je speech tijdens een Black Lives Matter-protest in Brussel, en je boodschap daar is er een van liefde en vrede.

'Dat is precies wat ik uit wil dragen. Dit zijn mijn mensen... maar ook jouw mensen – uiteindelijk zijn we allemaal één – maar we moeten specifiek zijn omdat de haat zo specifiek is. Als ik zou zeggen "we zijn allemaal mensen", betekent dat ik de problemen die er nu zijn niet zie. Het zijn ook mijn problemen. Er zijn zoveel videos van zwarte mensen die meedogenloos mishandeld, neergeschoten en vermoord worden. Dat is wat we elke dag zien. Vooral nu de protesten gaande zijn, komt die wreedheid nog meer aan het licht. Politiegeweld, de oneerlijke systemen, racisme. Er zijn mensen die de straat opgaan omdat ze niet willen dat de zwarte gemeenschap hun stem laat horen. De KKK wordt nog steeds niet erkend als een terroristische organisatie. De situatie is zo bizar.'

lous and the yakuza door fotograaf laura marie cieplik
Laura Marie Cieplik

Waaruit haal jij de kracht om zo liefdevol en positief te blijven?

'We zijn de afgelopen eeuwen door slavernij heengegaan, kolonialisme, discriminatie, racisme... Deze problemen zitten echt diepgeworteld in de mens. Het is zo moeilijk voor een wit persoon om hun wit privilege te begrijpen, erkennen en te ontmantelen. We kunnen er uren over praten – maar als we nu gewoon praten over liefde. Als je echt, werkelijk, begrijpt wat liefde is, wat goedheid is, elkaar vreedzaam aan kunt kijken en elkaars hand kunt vasthouden – het klinkt misschien cheesy, maar dat is het niet. Het is buitengewoon moeilijk om ze liefdevol te zijn.'

'Mijn eerste levensdoel is altijd liefde geweest.'

'Ik heb zelfs liefde voor mensen die racistisch zijn. Dat is de reden waarom ik ze nog steeds probeer te onderwijzen, ze kennis probeer te geven. Ik laat zien welke boeken ze kunnen lezen. Ik deel iedere dag informatie op mijn Instagram. Ik schrijf er nummers over, zoals Solo. Dat kan ik allemaal doen omdat ik alles vanuit liefde benader. Als ik dat niet zou doen zou ik zo vol van haat zijn, mijn mond kunnen houden en kunnen denken: oké als jij ons niet mag, fuck you then. Maar dat is niet wat ik wil, totaal niet. Mijn eerste levensdoel is altijd liefde geweest. Hetgeen waar ik het meest om geef is liefde. En als je om liefde geeft, vecht je voor zwarte mensen, voor Arabische mensen, voor de queer community, voor vrouwenrechten, voor iedere minderheid, voor het klimaat. Je blijft vechten omdat de ieders leven waardevol en gelijk moet zijn.'

De eerste vier singles Dilemme, Tout es gore, Solo en Bon Acteur van Lous and the Yakuza zijn nu beschikbaar op Apple Music en op Spotify. Haar debuutalbum Gore verschijnt dit najaar.