Hoe deze Amsterdamse door de therapeutische werking van borduren ging rouwen

Meer dan ooit is een openhartig boek over rouw zeer welkom. Emma van Meyeren vertelt Vogue's Stephanie Afrifa openhartig over haar journey en de therapeutische werking van borduren en schrijven.

emma van meyeren
Françoise Bolechowski

In een tijd waar we meer dan gemiddeld worden geconfronteerd met de dood komt het boek Ook Ik Ben Stukgewaaid uit. Emma van Meyeren schreef deze verzameling essays voor een ieder die te maken heeft gehad met rouw.

Emma is een schrijver uit Amsterdam. Schrijven en lezen zijn voor haar manieren om zichzelf en de wereld beter te begrijpen. Ze organiseert momenteel workshops over het dagboek als feministisch genre, waarin ze schrijvers, denkers en makers leert op welke manieren zij hun onderbelichte ervaringen een plekje kunnen geven en deze gevoelens met elkaar kunnen verbinden.

This content is imported from {embed-name}. You may be able to find the same content in another format, or you may be able to find more information, at their web site.

In gesprek met Emma van Meyeren

Op jonge leeftijd verloor Emma haar moeder aan kanker. Dit deed haar beseffen dat de dood groots is en in directe relatie tot het leven staat: hoe we mogen en moeten kunnen leven.

Stephanie: Voor wie heb je dit boek geschreven?

‘In eerste instantie voor mensen die niet goed weten hoe ze moeten praten over rouw. Zowel mensen die aan het rouwen zijn als de mensen om hun heen. Ik heb zelf ervaren dat als ik iemand zag rouwen, het moeilijk kan zijn om die persoon te helpen. Mijn boek is geen handleiding, maar laat zien hoe anderen in de literatuur, films en filosofie een vorm hebben gevonden voor hun rouw. Dat was namelijk wat ik niet wist dat ik zolang zocht: niet alleen een taal, maar vooral een vorm voor mijn rouw.’

Hoe ben je begonnen met het schrijven over rouw?

Ik wist heel lang dat ik iets over rouw wilde schrijven, maar dat lukte niet omdat het zo dicht op mijn huid zat dat ik er niet over na kon denken, laat staan schrijven. Niet bij dat gevoel kunnen komen werd interessant voor me: in plaats van beschrijven hoe mijn rouw eruit zag, ging ik meer nadenken over waarom ik niet bij dat gevoel kon komen. Zodoende kwam ik uit bij de functie van rituelen in rouw, als methode om iets dat te zwaar is om te dragen toch te dragen. Vanuit daar is de rest ontstaan.’

Borduren werd voor jou een ritueel.

Dat klopt. Borduren is een gesprek, maar niet talig en dus een minder confronterende vorm om het over rouw te hebben. Dat had ik nodig. Ik ben gaan schrijven maar ik wilde ook tegelijk mijn proces in verbinding brengen met anderen die ook aan het rouwen zijn. Ik vroeg hen om met mij te gaan borduren zodat we een fysiek monument konden maken voor onze gedeelde maar ook heel verschillende gevoelens.’

'Borduren is een minder confronterende vorm om het over rouw te hebben.'

Waarom was dat monument nodig?
‘Omdat iedereen met rouw te maken krijgt, maar we er onmogelijk één gedeeld verhaal voor kunnen maken, daarvoor zijn onze ervaringen te verschillend. Toch heeft het zichtbaarheid nodig: waarom leven we nu al een jaar in een pandemie en gaat ons gesprek alleen over statistieken en maatregelen? Waar is de erkenning voor iedereen die nu iemand ontzettend erg mist?’

'Waarom leven we nu al een jaar in een pandemie en gaat ons gesprek alleen over statistieken?'

Heeft borduren voor jou een specifieke betekenis?

‘Borduren past binnen een traditionele feministische traditie. Het kennen van de geschiedenis van borduren is het kennen van de geschiedenis van de vrouw. Het wordt het niet echt als echt kunst gezien, maar als hobby en dat is exemplarisch voor hoe het werk van vrouwen gemarginaliseerd wordt. Dat maakte het juist leuk om mee aan de slag te gaan.’

This content is imported from Instagram. You may be able to find the same content in another format, or you may be able to find more information, at their web site.

Hoe voelde het om aan de hand van een ritueel te schrijven?

Het was heel emotioneel. Ik voelde me heel erg naakt. De persoonlijke stukken heb ik van heel diep hebben moeten opgraven. Dat ging ten koste van mijn dagelijkse leven. Ik ben een paar weken echt heel erg verdrietig geweest. Ik ging opnieuw rouwen, maar op een hele andere manier.’

'Ik voelde me heel erg naakt.'

Wat maakte het anders?

Ik voelde tederheid tegenover mijn jongere zelf die zo vaak en zoveel dacht dat ik overdreef. Nu kan ik terugkijken en alles meer in context plaatsen. Ik had niet zo streng voor mezelf hoeven te zijn.’

Je hebt je boek uitgebracht bij Uitgeverij Chaos, een feministische uitgever. Wat is de meerwaarde van het uitgeven bij een feministische uitgeverij?

Het is heel bevrijdend. Iets wat zo dichtbij me ligt en zo emotioneel is, had ik niet kunnen schrijven als ik het niet op mijn eigen manier had kunnen doen.'

Ze vervolgt: 'Er was ruimte voor twijfel. Alsof ik in een bos stond en niet zeker wist of ik naar links of recht moest gaan om te komen waar ik wilde zijn. En dat daar iemand, waarvan ik niet weet of die persoon gelijk heeft, stond om mij te begeleiden. Maar er is genoeg vertrouwen om te waarderen wat die persoon zegt en te weten dat ze samen met mij naar die plek wandelen. Mochten we dan op een verkeerde plek uitkomen dan zouden we verder kijken naar mogelijkheden. Ik werd niet in een richting geduwd waar ik zelf moest bedenken of en hoe ik daarbinnen pas. Dat is voor mij feminisme. Dat jouw manier de standaard mag zijn en dat je het samen mag doen.’

Bestel 'Ook Ik Ben Stukgewaaid'

This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Coronavirus