De belangrijkste lessen uit 'het grote racismegesprek'

Onder leiding van Clarice Gargard werd op zondagavond een kalm, constructief gesprek over racisme gevoerd.

journalist clarice gargard als gespreksleider bij het grote racismegesprek van de vpro
Het Grote Racismegesprek

Of je op zondagavond nou aan Youtube gekluisterd zat of niet: het is de moeite waard om het Grote Racismegesprek, een samenwerking tussen de VPRO, Pakhuis de Zwijger en intersectioneel feministisch mediaplatform Lilith Mag - opgericht door Clarice Gargard en Hasnae el Maroudi, terug te kijken. De gesprekken tussen journalist Clarice Gargard en verschillende indrukwekkende deskundigen doen namelijk precies wat ze zouden moeten doen: stof tot nadenken geven, om zo samen een nieuwe toekomst vorm te geven. Vogue somt de belangrijkste lessen uit de online uitzending alvast voor je op.

NPO's themadag

Het Grote Racismegesprek, dat in het kader van NPO's themadag over racisme werd georganiseerd, moest als 'aanvulling' op De Stelling van Nederland (Avrotros) dienen. Dat programma kreeg in de aanloop naar zondag veel kritiek, vanwege de keus voor Jort Kelder als gespreksleider. Het Black Renaissance Collectief tekende bezwaar aan vanwege zijn vriendschap met Thierry Baudet (in februari nog in opspraak vanwege een vrij dubieuze tweet) en recente racistische uitspraken vanuit de presentator zelf.

Over Het Grote Racismegesprek

Het bezwaar haalde het programma niet van de buis, maar bracht uiteindelijk wel Het Grote Racismegesprek voort, dat gelijktijdig met Kelders racismedebat werd uitgezonden. Terwijl AvroTros aan de haal ging met de stelling 'Het racismedebat drijft Nederland uit elkaar', poogde Clarice Gargard de betekenis van institutioneel racisme in ons land bloot te leggen, en oplossingsgericht na te denken over een inclusieve en open samenleving. Het uitgangspunt: racisme moet geen voer voor een debat, maar een collectieve strijd zijn.

Institutioneel racisme

Want dat vooral institutioneel racisme doorbakken zit in onze maatschappij ('we kennen de recente voorbeelden van de Belastingdienst en arbeidsmarkt allemaal', zo trapt muzikant en anti racisme-activist Kunta Rincho af), moge duidelijk zijn. 'Al heb je nul racisten in Nederland, met een racistisch systeem is nog steeds niks opgelost. Daarom is het minder belangrijk om naar opmerkingen in de privésfeer te kijken, maar meer naar het grote geheel,' vult hij aan. 'En op het moment dat een gesprek over racisme, over een wond in de maatschappij, zou leiden tot meer polarisatie, is er iets misdadig mis in de samenleving.'

Help mee oplossen

One World-hoofdredacteur Seada Nourhussen stipt daarbij aan hoe vermoeiend het is – of kan zijn – om jaar in, jaar uit, hetzelfde gesprek met mensen te voeren. 'Het is niet onze taak om racisme te ondergaan en het ook nog eens op te lossen. Dat is wat heel veel mensen moeten weten. Dat omkeren zou pas echt een kantelpunt zijn. Het is wat dat betreft heel positief dat steeds meer witte mensen ons nu proberen te ontlasten.' Rincho vult daarop aan: 'Ik probeer aan de andere kant nu zwarte mensen te empoweren. Ik ga anderen niet continu overtuigen dat mijn leven er toe doet.'

Zoek naar verdieping

Demonstrant Laurie Limburg adviseert de kijkers later over acties op de lange termijn. 'Lees je in, al zijn het kleine stukjes. Mensen moeten snappen dat je je prima in racisme kunt verdiepen zonder er drie jaar mee bezig te zijn. Kijk naar de stukken van De Correspondent: die zijn altijd leuk geschreven en lezen makkelijk weg.' Demonstrant Stijn de Jonge sluit zich daarbij aan. 'Stel vragen, dat is ook wat ik me herinner van de podcast Damn Honey! met Sylvana Simons. Ik heb op school niet over de afschaffing van de slavernij geleerd. Daar ligt ook de rol van witte mensen, ken je geschiedenis.'

Het belang van geschiedenis

Dat punt wordt in het laatste onderdeel van de avond nog eens benadrukt. Want geschiedenis is belangrijk om te blijven onderzoeken, ook al voelt het wellicht ver weg, stelt Mitchell Esajas (New Urban Collective, Black Archives). 'Institutioneel racisme komt voort uit een lange geschiedenis van kolonialisme en slavernij. Om die hedendaagse problematiek goed te snappen, is het nodig om de historische context te kennen.' Antropoloog Sinan Çankaya is het daarmee eens. 'Het gebrek aan geschiedeniskennis leidt tot een collectieve amnesie, een soort disconnect. Omdat die hele duidelijke link tussen de werking tussen het verleden en heden vaak niet wordt gemaakt, voeren we in mijn optiek steeds maar weer hetzelfde gesprek.'

Meer horen en zien? Je bekijkt de hele uitzending hier.

This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
Advertentie - Lees hieronder verder