Vogue
In gesprek met journalist Ariel Levy over verloren moederschap, rouw en nieuw geluk

cultuur / Interviews

In gesprek met journalist Ariel Levy over verloren moederschap, rouw en nieuw geluk

Datum
Auteur
Maartje Laterveer

De Amerikaanse journalist Ariel Levy werd wereldberoemd met haar boek Female Chauvinist Pigs. Nu is ze terug met een nieuw boek: Regels gelden niet. Vogue skypet met haar over verloren moederschap, rouw en nieuw geluk. ‘Er is leven na de dood van je kind.’ Dit interview verscheen in het juli/augustus 2017 nummer van Vogue Nederland. 

‘We hebben niet zo veel controle over het leven als we allemaal denken. Iedereen komt daar vroeg of laat achter: oh, ik sta niet aan het roer. En dan kun je je net zo goed overgeven.'

Ariel Levy

'Het idee heerst dat feminisme vrouwen heeft verteld dat ze alles kunnen hebben wat ze willen. Maar feminisme heeft dat nooit gezegd. Feminisme heeft gezegd dat je als vrouw een mens kunt zijn. Een volledig mens. En dat betekent per definitie dat je niet alles kunt krijgen. Een mensenleven brengt teleurstelling. En een paar geweldige dingen. Maar zeker niet alles wat je wilt.’
Ariel Levy (42) zit in pyjama aan de keukentafel, een knie opgetrokken, haar zwarte haren los, haar markante gezicht zonder make-up. Bij haar in New York is het acht uur in de ochtend, ze is net wakker, wat overigens niet te zien is aan haar blik. Haar bruine ogen zijn fel en geamuseerd tegelijk, open en scherpzinnig. Precies de blik die je verwacht bij de schrijfster van een boek als Female Chauvinist Pigs, het boek dat ze in 2005 schreef als manifest tegen de geseksualiseerde cultuur in Amerika die vrouwen objectiveert. Ze werd er een boegbeeld van het 21-eeuwse feminisme mee, een reputatie die ze bestendigde door voor The New Yorker veelal over seksualiteit en gender te schrijven. Dat was een onderwerp waar het serieuze blad nooit over schreef, totdat Levy de hoofdredacteur overtuigde met het argument: als een alien The New Yorker leest, zou hij zomaar kunnen denken dat de menselijke soort niet aan seks doet.

Nu is er een nieuw boek. Een memoir over de vrouw die ze dacht dat ze was. Een vrouw die alles kan doen en worden wat ze wil: trouwen met een vrouw, een affaire beginnen met een transgender, zwanger worden van een zaaddonor. Dat was en werd ze allemaal. Totdat haar kind werd geboren op een hotelkamer in Mongolië. Vier maanden te vroeg. Hij leefde tien tot twintig minuten voor hij stierf in haar handen. Terug in Amerika was ze niet alleen een babyloze moeder, maar raakte ze ook nog haar echtgenote kwijt en haar huis. Die vrouw die dacht dat ze alles had, was 38 en had niets. Ze schreef alles op: de nietsontziende pijn, de foto die ze maakte van die bloedmooie foetus die voor even haar zoon was, het bloed dat maar uit haar lijf bleef stromen, de dokter in het Mongoolse ziekenhuis met wie ze ondanks de omstandigheden moest flirten omdat hij ontegenzeggelijk knap was. En ze noemde het: The Rules Do Not Apply.

Liever een verhaal

‘Ik denk dat we meer over dit soort dingen moeten praten,’ zegt ze. ‘Vrouwen vooral.’ Dat neemt niet weg dat het een moeilijk boek was om te schrijven. ‘Ik had nog nooit een memoir geschreven, dus dat moest ik uitvinden terwijl ik het deed.’ Ze had natuurlijk wel Feminist Chauvinist Pigs geschreven, maar dat was een journalistiek boek en ging niet over het grootste verdriet in haar leven. Toch vond ze dit memoir beduidend leuker om te schrijven. ‘Ik vond dat eerste boek echt niet fijn om te schrijven. Ik wist toen nog niet dat het niet mijn natuurlijke stem als schrijver is om stelling te nemen. Dat voelt niet comfortabel voor mij. Veel mensen doen het, het is niet dat ik ertegen ben of zo – ik vind het gewoon niet leuk. Het past veel beter bij mij om een verhaal te vertellen. Een verhaal dat dit kan zeggen, maar ook wel dat of misschien iets heel anders.’   

Wat dit verhaal in elk geval wil zeggen: ‘We hebben niet zo veel controle over het leven als we allemaal denken. Iedereen komt daar vroeg of laat achter: oh, ik sta niet aan het roer. En dan kun je je net zo goed overgeven.’ Als je dat doet, dan wordt het leven namelijk een stuk makkelijker. ‘Het is best relaxed om te leven in de wetenschap dat je niet alles kunt controleren. Ik voel me vrijer dan ooit nu ik niet meer in de illusie leef dat ik alles voor het kiezen heb.’ 

Doctor John

Op de achtergrond loopt een naakte man de slaapkamer uit. ‘Jesus christ John,’ roept ze, ‘je kunt niet met je blote piemel door het huis lopen – ik ben on. The. Skype.’ John, vertelt ze, is een dokter die ze heeft ontmoet in Mongolië. Ja, die dokter. Doctor Penis here bleek een grote liefde op het eerste gezicht – zij het dat hij vanochtend bloot door het scherm loopt en ook nog eens gaat afwassen en daarbij meer lawaai maakt dan een normaal mens zou moeten vermogen. Ze gaan trouwen, vertelt ze er meteen maar bij. ‘Er gebeuren ook nog goede dingen in mijn leven.’ Ze wijst ter extra bewijs naar de plant op de kast, een weelderige hangplant die vast een naam heeft, maar je moet groene vingers hebben als Ariel Levy om die te kennen. Hoe dan ook: ‘Die doet het ook goed. Zie je, er is leven na de dood van je kind.’

Niet dat het eind goed, al goed is. Haar boek heeft geen happy end, en haar leven vooralsnog ook niet. ‘Ik ben nog niet dood, toch?’ Bovendien is er nog pijn. Om haar verloren zoon – ‘hij zou nu vier zijn’. En om de kinderen die ze nooit zal hebben. ‘Ik kan geen kinderen krijgen,’ vertelt ze onomwonden. ‘Ik heb de afgelopen vier jaar al mijn tijd en mijn geld in ivf gestopt, maar het is vergeefs gebleken. Er zal nooit meer een kind uit mijn lijf komen. Ik zal nooit weten hoe het voelt om borstvoeding te geven, om mijn eigen kind te zien opgroeien.’

Goddank wist ze dat nog niet na de miskraam. ‘Had ik dat toen geweten, dan zat ik nu waarschijnlijk in een inrichting.’ Het verdriet was al zo alomvattend groot. ‘Rouw was een heel nieuwe ervaring voor me, ik heb me nog nooit zo verdrietig en zo lévend gevoeld. Ik vond het schokkend, maar echt. Mijn god, ik dacht dat ik de wereld kende. Maar ik had nog nooit iemand verloren van wie ik hield.’ Daarbij kwam dus langzamerhand het besef dat ze haar kinderwens moest opgeven. ‘Het is een ding om je kind te verliezen, het is een tweede om ook nog het moederschap te verliezen. Die twee dingen vormen het grote verdriet van mijn leven. Een dubbel gat in mijn hart dat er altijd zal zijn.’

Volwassen worden

Het is misschien moeilijk te geloven, maar dit boek zit vol luchtigheid en vaart. Knapperd die het niet in een ruk uitleest. Deels komt dat door de humor die Levy er ondanks de pijn in heeft weten te stoppen. ‘Weet je wat het is: humor hoort bij mij. Ik ben ermee opgevoed, mijn vader is grappig, mijn vrienden, ik zoek mijn hele leven al de humor in dingen – dat verandert niet ineens als je rouwt. Ik ben niet ineens een nieuw persoon.’

Bovendien: niet alles is slecht. ‘Veel mensen vragen of dit boek een soort moraalsprookje is voor jonge vrouwen. Met als waarschuwing: begin niet te laat aan kinderen, of zoiets. Maar dat is het niet. Want dan zou ik ermee zeggen: pas op, anders eindig je zoals ik. Maar het is oké om te eindigen zoals ik. Ik ben graag ik. Mijn leven is pretty good. Ik wilde altijd schrijver worden – ik ben een schrijver. Ik ben opnieuw verliefd geworden – dat is cool. Ik heb dan wel geen kind, maar wij kunnen een paar maanden per jaar in Zuid-Afrika wonen en daar paardrijden tot de zon ondergaat.’

Als het memoir al een etiketje nodig heeft, dan zou het eerder een coming of age-verhaal zijn. ‘Ik denk dat het moment waarop je je realiseert dat je niet alles kunt hebben in het leven, dat dat het moment is waarop je volwassen wordt. Dan kun je volgens mij twee dingen doen: je kunt cynisch worden. Of je kunt groeien. Ik koos ervoor te groeien.’

‘De regels gelden niet’ is nu te koop

Sigrid Kaag: toen onze vrouw in Beiroet, nu onze minister in Kabinet Rutte III

 

Beste bezoeker,

Wij zien dat je een adblocker gebruikt die ervoor zorgt dat je geen advertenties ziet op Vogue.nl.
Dit vinden wij jammer, want Vogue.nl is mede dankzij deze advertenties gratis toegankelijk.
Wil je een uitzondering maken voor Vogue.nl, of meer lezen over hoe wij met advertenties omgaan?
Klik dan hier. Veel dank!

Maak een uitzondering voor Vogue.nl > Sluiten