Vogue
Mag ik ook een #metoo voor trans vrouwen?

cultuur

Mag ik ook een #metoo voor trans vrouwen?

Datum
Auteur
Clarice Gargard
Janet Mock spreekt tijdens de Women's March on Washington in januari 2017, Getty Images

Het kan je niet ontgaan zijn: #MeToo heeft een wereldwijde protestbeweging ontketend. Miljoenen vrouwen spreken zich uit tegen seksueel geweld en intimidatie. Ook in Nederland staan vrouwen op de barricade, voor zichzelf en elkaar. Maar in dat overdonderend geluid zijn er weinig stemmen die zich bekommeren om Bianca en trans vrouwen zoals zij. Vrouwen die vernederd en gedood worden vanwege hun identiteit. Het blijft – behalve binnen de gemeenschap zelf - muisstil. Wat me doet afvragen of we ons wel echt om alle vrouwen ontfermen of alleen degenen die op onszelf lijken.

'Ontfermen we ons over alle vrouwen of alleen om degenen die op onszelf lijken?'

Clarice Gargard

Ik las begin oktober over de gruwelijke moord op Bianca - de Venezolaanse sekswerker - die door haar eerste klant in Arnhem vermoord werd. De mensonterende details grepen me naar de keel en lieten me niet meer los. Het is het meest buitensporig geweld gericht op een trans vrouw, in het ‘tolerante’ Nederland, sinds jaren. Toch dreigt zij en wat haar overkomen is in de vergetelheid te raken.

De Gelderlander was een van de weinige media die over de moord berichtte en sprak over een ‘man met vrouwelijke kenmerken’. Een pijnlijke illustratie van hoe trans vrouwen niet voor vol worden aangezien en hoe anderen continu pretenderen beter te weten wie zij zijn dan zij zelf. Zelfs op momenten dat hun levens geëerd moeten worden.

Mounir Samuel kaartte eerder in zijn opinie op Gay.nl dat de solidariteit en gerechtigheid voor Bianca ver te zoeken is en dat is niet iets uitzonderlijks. Transvrouwen worden regelmatig uitgesloten als het over vrouwenemancipatie gaat omdat de focus voornamelijk op witte cis (iemand die zich wél identificeert met de sekse waarmee ze geboren zijn), heteroseksuele vrouwen ligt. Terwijl onderzoek uitwijst dat juist trans vrouwen – vooral degenen die sekswerk doen - het meest slachtoffer worden van geweld.

In de samenleving en het publieke debat trekken trans vrouwen door transfobie - en onwetendheid over wat het betekent om vrouw te zijn - aan het kortste eind. Vooraanstaande feministen zoals Gloria Steinem veronderstelden tot voor kort dat als je niet met een vagina geboren bent je onmogelijk een vrouw kunt zijn. Inmiddels weten we dat wat er wel of niet tussen je benen hangt niet allesbepalend is. Het zou ook niet bepalend moeten zijn voor wie wel of niet aandacht verdient.

Het is uiteraard onmogelijk om ten allen tijde evenveel toewijding te tonen bij alle vormen van onderdrukking maar als je voor vrouwenrechten opkomt moet je nadenken over wat dat daadwerkelijk inhoudt en wie daartoe behoren. Of zoals journalist en trans rechtenactivist Janet Mock schreef: ‘We moeten ons ontdoen van de notie dat de enige mensen die onze bescherming en middelen waard zijn respectabel, deugdzaam en makkelijk te labelen zijn.’

Ik pleit regelmatig voor een intersectionele aanpak of – zoals ik het vrij vertaal – ‘emancipatie op maat’. Een theorie van de Amerikaanse rechtsgeleerde en activist Kimberlé Crenshaw die stelt dat een mens niet één identiteit heeft maar verschillende die in elkaar overlopen. Net als een stad gevormd wordt door diverse wijken met elk een eigen karakter. Zo is een vrouw niet simpelweg ‘een vrouw’ maar speelt haar specifieke achtergrond en voorkomen een rol in hoe de samenleving op haar reageert.

De afgelopen dagen keek ik met verbazing en bewondering toe terwijl mijn tijdlijn volstroomde met #metoo. Soms gepaard met teksten die woede, verdriet, teleurstelling en ook schaamte uitten over het onrecht dat hen en anderen als vrouw was aangedaan. Ik zag ook de media-aandacht en publieke woede die de moord op Anne Faber teweegbracht. De wereld lijkt te ontwaken en eindelijk te luisteren naar wat vrouwen te melden hebben. Laten we - terwijl we de microfoon hebben - niet vergeten de stemmen van alle vrouwen te versterken. Juist omdat we zo goed weten hoe het is wanneer het eigen geluid overschreeuwd raakt omdat anderen besluiten dat jij er niet toe doet.

Clarice Gargard is BNNVARA-redacteur, NRC-columnist en filmmaker. Ze schrijft onder meer over (internationale) politiek, emancipatie en identity politics rondom etniciteit, gender en seksuele identiteit.

Calvin Klein lanceert eerste koffietafelboek ooit, gevuld met provocatieve beelden

 

Beste bezoeker,

Wij zien dat je een adblocker gebruikt die ervoor zorgt dat je geen advertenties ziet op Vogue.nl.
Dit vinden wij jammer, want Vogue.nl is mede dankzij deze advertenties gratis toegankelijk.
Wil je een uitzondering maken voor Vogue.nl, of meer lezen over hoe wij met advertenties omgaan?
Klik dan hier. Veel dank!

Maak een uitzondering voor Vogue.nl > Sluiten