Vogue
Zomergasten review: Eberhard van der Laan

cultuur

Zomergasten review: Eberhard van der Laan

Datum
Auteur
Nathalie Wouters
VPRO Zomergasten

Op Vogue.nl lees je elke maandagochtend een review van de Zomergasten-uitzending zondagavond, telkens door een andere redacteur. Deze week Features Director Nathalie Wouters over 'haar' burgemeester van Amsterdam, Eberhard van der Laan.

Eerst even over de presentator: Janine Abbring. Op Twitter wordt ze al omschreven als de beste Zomergasten-presentator allertijden en daar kan ik alleen maar mee instemmen. Ze geeft Van der Laan (die erop staat getutoyeerd te worden) ruimte, blijft rustig, stelt lekker directe vragen en is overduidelijk goed voorbereid. En het belangrijkst: ze komt oprecht en écht geïnteresseerd over. Echt kritisch wordt het interview niet, Abbring is overduidelijk fan van de burgervader.

En ze is niet de enige. Het is nog nooit eerder vertoond in de geschiedenis van Zomergasten, maar gisteravond werden verspreid door heel Amsterdam grote schermen opgezet waarop Amsterdammers gezamenlijk naar de drie uur durende uitzending keken. In het Scheepvaartsmuseum kwamen naar verluidt duizend mensen samen. Van der Laan – Amsterdams burgemeester sinds 2010 – is misschien wel de meest geliefde politicus van nu.

Abbring snijdt maar meteen het moeilijkste onderwerp aan: zijn uitgezaaide longkanker. Dat is namelijk de reden dat de uitzending bij hoge uitzondering eerder is opgenomen, de burgemeester wilde namelijk voorkomen dat een live-uitzending verpest zou worden door een aanval van moeheid. Hij voelt zich momenteel 'gewoon goed'. Maar: 'de kanker gaat alle kanten op.'

Uiteraard gaat het uitgebreid over Amsterdam. Lovend: 'Hebben we wel door dat we maar een heel klein dorpje zijn en cultuur hebben van wereldniveau?' Maar ook kritisch: hij wil graag dat de rest van Nederland sympathieker over zijn soms wat arrogante stad gaat denken. En hij praat over zijn belangrijkste missie als burgemeester: ervoor zorgen dat Amsterdam niet hetzelfde noodlot als Londen tegemoet gaat, en dus niet te duur wordt en overspoeld door toeristen raakt. Als oplossing komt hij met een wel erg utopisch plan om Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Rotterdam samen te trekken tot één grote stad 'met het Groene Hart als een beetje groot uitgevallen Central Park'.

En dan de fragmenten die hij gekozen heeft: schokkende beelden schuwt hij absoluut niet. Hij laat een scene uit Missisippi Burning, zien waarin een zwarte man bruut gelyncht wordt door een groep blanke mannen. En hij toont de politieagent die door de Charlie Hebdo-terroristen van heel dichtbij door het hoofd geschoten wordt. Een hoogtepunt is het fragment van het Kamerdebat dat een week na diezelfde aanslag plaatsvond: vijf politici die weinig constructief met de vingers naar elkaar wijzen. Het is volgens Van der Laan hèt grote probleem van de politiek: politici zijn alleen maar bezig zichzelf af te zetten tegen de rest, in de hoop zieltjes te winnen. Hij is zelfs niet te beroerd om zijn eigen partijgenoot Samsom – die Geert Wilders in het debat vergelijkt met de terroristen – aan te wijzen als 'de ergste'. Van der Laan: 'Je moet juist een arm om Wilders heen slaan, en zeggen: ik begrijp dat je bang bent.'

Van der Laan vertelt uitgebreid over de rol die zijn ouders tijdens de Tweede Wereldoorlog speelden in het verzet (zijn moeder bakte gehaktballen met cyaankali om de hond van een SS’er mee te vermoorden). We komen iets over zijn favoriete humor te weten (Monty Python) en zijn favoriete muziek (Arcade Fire). Maar toch wordt het nergens écht persoonlijk. Je krijgt het gevoel naar de burgemeester Van der Laan te luisteren, niet naar de persoon.

Van der Laan en zijn vrouw Femke, Getty Images

Maar dat burgermeesterschap neemt dan ook een aanzienlijk deel van zijn leven in. Hij heeft vijf kinderen, waarvan drie nog schoolgaand, en werkt vaak tachtig uur per week. Ook nu hij ziek is. Abbring: 'Heb je niet gedacht: ik ben nu zo ziek, fuck het werk, ik koop een zeilboot?' Maar niets daarvan. Van der Laan: 'Verantwoordelijkheid is toch wel mijn bijnaam. Er is me een overmaat aan verantwoordelijkheidsgevoel met de paplepel ingegoten.'

Een journalist had Abbring eerder deze week gevraagd of ze tissues op tafel ging zetten ('echt een kutvraag'), maar het gesprek wordt ondanks de ernstige ziekte van Van der Laan nergens sentimenteel. De tranen komen pas in de laatste tien minuten, bij een hartverscheurend fragment waarin de F-side van Ajax en Marokkaanse moslims gebroederlijk samen rouwen om Ajax-speler Abdelhak Nouri, die met ernstige hersenschade in het ziekenhuis ligt. Abbring concludeert: 'Je tranen komen pas bij de verbroedering van de stad en niet bij het verdriet.' Waarna Van der Laan meteen overschakelt in burgermeestermodus en begint over de Calvijn-school waarvoor Nouri zich zo fanatiek heeft ingezet. Ja, hier is overduidelijk een burgemeester in functie aan het woord, maar wel een enorm empatische, oprechte, en geëngageerde burgemeester.  

Dat blijkt ook uit zijn antwoord op Abbrings allerlaatste vraag, over wat hij hoopt dat de erfenis is die hij achterlaat in de stad. Met een klein stemmetje: 'Ik hoop zo dat Amsterdam de lieve stad blijft die het is.' Dan houdt zelfs Abbring het – samen met vermoedelijk de rest van Nederland –  niet meer droog. 'Ik hoop ook echt dat jij nog een poosje mijn burgemeester kan blijven. Volgende week zit ik hier godzijdank met een psychiater, die zal ik nodig hebben.'

George Clooney sleept roddelblad voor de rechter

 

Beste bezoeker,

Wij zien dat je een adblocker gebruikt die ervoor zorgt dat je geen advertenties ziet op Vogue.nl.
Dit vinden wij jammer, want Vogue.nl is mede dankzij deze advertenties gratis toegankelijk.
Wil je een uitzondering maken voor Vogue.nl, of meer lezen over hoe wij met advertenties omgaan?
Klik dan hier. Veel dank!

Maak een uitzondering voor Vogue.nl > Sluiten