De abortuspil? Die kun je in Nederland anno 2018 nog steeds niet bij de huisarts krijgen

De Maand van de Pil: moet de abortuspil via de huisarts beschikbaar worden?

abortuspil-maand-van-de-pil
Kaira van Wijk

Welkom bij De Maand van de Pil van Vogue.nl, waar we gedurende vier weken artikelen publiceren rondom de anticonceptiepil en andere anticonceptie in Nederland: van persoonlijke verhalen over de pil als ultieme seksuele bevrijding van de vrouw en nieuwe hypes als de Glow app tot je meest prangende vragen aan de beste gynaecologen in ons land. In het volgende artikel legt journaliste en sociologe Justine van de Beek uit waarom we anno 2018 de abortuspil nog steeds niet bij de huisarts kunnen krijgen, en waarom dit moet veranderen.

Advertentie - Lees hieronder verder

'Wie ook ooit panikerend op de wc heeft gegoogeld naar opties zal er op gestuit zijn: de abortuspil.

In de traag voorbijgaande minuten dat het resultaat van de zwangerschapstest begint te verschijnen, schiet de vraag al snel door je hoofd. Wat als ik een abortus moet laten uitvoeren? Wie ook ooit panikerend op de wc heeft gegoogeld naar opties zal er op gestuit zijn: de abortuspil. Vrouwen die pas een paar weken zwanger zijn kunnen met deze pil een miskraam opwekken. Dat proces is volgens ervaringsdeskundigen zeker geen pretje, vergelijk het met een extreem heftige menstruatie, maar kan wel minder ingrijpend worden ervaren dan een ingreep bij de kliniek of in het ziekenhuis.

Met het aantreden van het nieuwe kabinet zag oud-minister Edith Schippers (VVD) van Volksgezondheid haar voornemen om abortus toegankelijker te maken ten onder gaan. Schippers wilde de abortuspil nu ook beschikbaar maken via de huisarts. Haar redenering? De drempel tot abortus wordt zo lager en het proces comfortabeler, omdat er begeleiding is van een vertrouwenspersoon.

Christenen zijn geen fan
Maar de christelijke conservatieven van de ChristenUnie en het CDA, die nu plaatsnemen in kabinet Rutte III, zijn juist voor verhoging van die drempel. Zij menen dat vrouwen sneller overgaan tot abortus wanneer zij een abortuspil via de huisarts kunnen bemachtigen. Opmerkelijk genoeg vonden zij een bondgenoot in regeringspartner D66. De democraten waren eerder juist vóór de abortuspil bij de huisarts, maar zijn nu 360 graden gedraaid. Hun argument: de juridische constructie is onhandig.

Advertentie - Lees hieronder verder

En nu zijn we dus terug bij af: ongewenst zwangere vrouwen moeten voor een abortus naar een kliniek of ziekenhuis met abortusvergunning. De argumenten van de regerende partijen tégen de abortuspil bij de huisarts zijn echter makkelijk onderuit te halen en maken het nu lastiger voor vrouwen die de zware keuze voor abortus al hebben gemaakt.

Vrouwen kunnen prima zelf nadenken
Het idee dat vrouwen eerder zouden overgaan tot abortus wanneer de abortuspil bij de huisarts beschikbaar is, toont een ouderwets vrouwbeeld aan. Het besluit nemen dat je een abortus laat uitvoeren is niet niks: vrouwen bedenken niet opeens in een sentimentele impuls dat ze hun baarmoeder gaan laten leeghalen. Het beëindigen van een zwangerschap is een enorm lastige keuze, met alle fysieke en mentale gevolgen nadien. Vrouwen denken hier heel goed over na.Niemand wíl namelijk een abortus. Maar als een vrouw dat moeilijke besluit neemt, moet het haar zo makkelijk mogelijk worden gemaakt. De kans is erg klein dat een vrouw die eerder het kind wilde houden, bij de introductie van de abortuspil bij de huisarts opeens denkt: “Oh, is het zo makkelijk? Count me in!”

Het recht staat niet vast
Juridisch is het op dit moment inderdaad niet zo simpel om de abortuspil bij de huisarts te krijgen. Het zou betekenen dat huisartsen een aparte vergunning moeten krijgen, omdat op dit moment zwangerschapsafbreking (behalve dan door bevoegde artsen in ziekenhuizen en klinieken) strafbaar is. Het betekent dus meer gedoe rondom papieren, en daar hebben niet alle huisartsen zin in.

Maar juridische hervorming is mogelijk: het recht staat niet vast. Er is bijvoorbeeld een petitie gestart door vooraanstaande vrouwenrechtenorganisaties om de abortuspil uit het Wetboek van Strafrecht te halen, zodat abortus toegankelijker wordt en de druk op klinieken verlicht wordt. Was een partij zoals D66, die nu opeens juridische bezwaren heeft, écht gemotiveerd om dit mogelijk te maken, dan waren ze wel het proces van juridisch hervorming gestart. Helaas lijkt het erop dat de lobby van hun christelijke vrienden gewerkt heeft.

Keuzevrijheid voorop
Natuurlijk zijn er haken en ogen aan de abortuspil bij de huisarts. Artsen bij een ziekenhuis of kliniek zijn gespecialiseerd in abortus en voor hen is op dit moment alles juridisch geregeld, in tegenstelling tot huisartsen. Maar voorop zou moeten staan dat de abortuspil bij de huisarts de keuzevrijheid van vrouwen vergroot. Ze kunnen dan kiezen voor een vertrouwde, warme omgeving van hun huisarts, of voor de anonieme setting van een kliniek of ziekenhuis. Zeker vrouwen uit kwetsbare groeperingen die moeite hebben met zelfstandig zijn, hebben baat bij de begeleiding naar de abortuspil via de huisarts.

De abortuspil bij de huisarts is de volgende stap voor de reproductieve rechten van Nederlandse vrouwen. Het is te hopen dat de huidige regerende partijen weer van gedachten veranderen, of dat het volgende kabinet hier werk van maakt. Tot dan: wil het huidige kabinet écht minder abortussen, dan zal het maar eens anticonceptie onder de basisverzekering moeten scharen.

Anticonceptie is een serieus onderwerp dat je bespreekt met je huisarts of gynaecoloog. Hoed je voor vage informatie online of informatie van commerciële partijen. Thuis onbespreekbaar? Kijk op nvsh.nl, de Nederlandse Vereniging voor Seksuele Hervorming, een onafhankelijke organisatie met een goede reputatie.

Justine van de Beek is chef van Harlot, het platform voor seksuele vrijheid van oneworld.nl, en schrijft verder onder meer over feminisme voor nieuwssite Big.nl en buigt zich als student sociologie aan de UvA over hedendaagse (gender)ongelijkheid.

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Opinie