Ik blijf lekker thuis: een pleidooi tegen reizen als statussymbool

Reisjournalist Iris Hannema ziet dat reizen steeds meer een statussymbool wordt.

opinie-pleidoor-reizen-statussymbool
Quentin de Briey, Vogue Nederland, mei 2016

Reizen lijkt steeds meer een statussymbool geworden. Op social media hangt die sfeer als een suikerlaagje overal over heen: wie niet reist is best wel uncool. Je moet op z’n minst in Azië. Wij vroegen

'Wat is er mis mee om toe te geven dat je niet van reizen houdt?'

Ken je mensen die reizen als ‘moetje’ ervaren?
‘Ja, de hostelwereld zit er vol van. Hostels zijn tegenwoordig allemaal ‘just like home’, met goede wifi, ergonomische matrassen, huiskamers met comfortabele banken, georganiseerde filmavonden, gezamenlijke stadswandelingen. Eigenlijk is dat concept heel vreemd. We gaan in de essentie toch op reis omdat we willen dat de wereld om ons heen even niet just like home is? In dit soort hostels zie je altijd hetzelfde type mensen: zij die de hele dag op de bank films zitten te kijken of met hun laptop op Facebook zitten. Die geen stap buiten de deur zetten en aan heimwee lijken te lijden. Dan denk ik: wat is er mis mee om toe te geven dat je niet van reizen houdt? Niet iedereen houdt van voetbal, van hardlopen, niet iedereen eet vis, niet iedereen houdt van reizen. So what?’

Advertentie - Lees hieronder verder

Heeft het ene land in de reiswereld meer status dan het andere?
‘Ja, als je heel Afrika en het Midden-Oosten hebt gedaan, stijg je bijvoorbeeld in achting in de reizigerswereld. Maar Australië, Nieuw Zeeland, Zuidoost Azië tellen maar matig mee binnen dat ironische telsysteem van status en reizen. Net als mensen die in meer dan honderd landen geweest zijn, dat in hun onlinestatus vermelden als 100+. Alsof je alleen reist om landen af te tikken, een showreel opbouwen, heel bizar.’

Komt er een reistoekomst zonder telefoon/pads/laptops, helemaal tech-nude?
‘Ik denk niet dat die weg terug nog mogelijk is. Ik begon met reizen toen ik alleen nog een Nokia had, en die bleef thuis in een la achter. Dat was old school; als het internetcafé dicht was, had je gewoon geen contact. Ik voelde me iemand die opgelost was in het niks en kon doen wat ik wilde. Niemand zou ooit te weten komen wat ik aan het uitspoken was, dat voelde als ultieme vrijheid. Ja, techloos op reis is veel complexer: geen Google Maps, geen reviews googlen, geen hostels zoeken, niks van tevoren kunnen boeken. Maar het maakt het ook veel interessanter. Je moet weer contact maken met mensen, vragen, actief zijn, om je heen kijken. Ik hoop dat het een nieuwe trend zal worden, een wereld waarin op reis niet iedereen op zijn beeldscherm zit te staren.’

Maar je wilt toch ook graag delen wat je meemaakt?
‘Ja, fotocamera mee en foto’s posten kan ook gewoon, maar die moet je dan uploaden in een internetcafé, er een uitje van maken. Wat ik bedoel te zeggen is dat ik denk te zien dat veel mensen reizen omdat ze foto’s willen maken met als doel ze aan anderen te laten zien. Net alsof je op reis bent voor anderen. Ondertussen heb ik geleerd dat wij allemaal vinden dat ons leven heel erg interessant is, maar íedereen vindt dat, íedereen is druk en vol van zijn eigen leven. Toen ik dat eenmaal besefte, ben ik prompt heel veel minder foto’s gaan maken. Van sommige bestemmingen heb ik nul foto’s gemaakt. Achteraf vind ik dat zonde, maar op het moment zelf vond ik het wel een goed statement, haha.’

Advertentie - Lees hieronder verder

'Ik denk dat het over tien jaar ‘in’ wordt om te zeggen: weet je wat ik ga doen? Níks'

En waar reizen we heen in de toekomst?
'Ik denk dat het over tien jaar ‘in’ wordt om te zeggen: weet je wat ik ga doen? Níks, ik ga helemaal nergens heen, ik blijf lekker thuis. Dat de nieuwe tendens wordt dat reizen in een niet-populair hoekje terecht komt. Die tegenklank hoor je nu al, mensen die uit milieuoverwegingen niet meer willen vliegen.’

Denk je niet dat Instagram inslaapt als iedereen thuisblijft?
‘Precies, de macht van online maakt van ‘het op reis zijn’ een statussymbool: laten zien hoe tof en moedig je bent, alsof reizen per definitie staat voor een cool leven. Met die gedachte ben ik het absoluut niet eens. Reizen doe je omdat je er zin in hebt, voor jezelf, niet uit druk anderen te laten zien waar je toe in staat bent. Iets ondernemen ‘omdat iedereen het doet’ is überhaupt heel onbevredigend, dat geldt voor reizen ook. Waarom zou je de hele wereld over reizen als het niet je hobby is.’

Reizen volgens Hannema

Reisschrijver/wereldreiziger Iris Hannema (1985) schreef als journalist voor o.a. Trouw, National Geographic, NRCnext, HPdeTijd en Vogue. Eerder verschenen bij De Arbeiderspers Miss Yellow Hair, Hello! (2014) en Het bitterzoete paradijs (2016), ‘Reizen volgens Hannema. Over reislust, ontwortelen en thuiskomen. (2018)

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Opinie