Waarom het hoog tijd is dat we de woorden ‘slavenarmband’ en ‘creool’ uit ons vocabulaire schrappen

Darah Diederiks schrijft modemerken aan om creolen en slavenarmbanden uit het vocabulair te schrappen.

slavenarmband-creool-vocabulaire
Eva van Kesteren

Darah Diederiks (22) is derdejaars geschiedenisstudent en voert campagne om de woorden ‘creolen’ en ‘slavenarmband’ uit het modevocabulaire te schrappen. Niet dat er iets mis is met de oorringen en armbanden, maar waarom zou je een naam geven die verwijst naar de slavernij? Darah stuurde tien webshops een e-mail en een paar weken later hebben grote namen als H&M, Lucardi, de Bijenkorf en Hudson’s Bay de benamingen al aangepast.

Advertentie - Lees hieronder verder

'Mensen die in slavernij leefden moesten deze armbanden dragen als teken dat ze iemands bezit waren'

Hoe kwam je op het idee om die bedrijven te mailen?
‘Een tijdje geleden zag ik op Instagram een reclame van H&M waarin “creolen” werden aangeprijsd. Ik ben zelf van Creoolse afkomst en had geen idee dat die term ook gebruikt wordt om oorbellen aan te duiden. Ik googlde “creolen” en zag tot mijn verbazing alleen maar foto’s van oorbellen op mijn beeldscherm. Toen ik in het Engels “creoles” intypte, kreeg ik gewoon foto’s van mensen. Nederland is het enige land ter wereld dat die term gebruikt voor oorbellen.’

Waarom is het zo belangrijk dat we daarmee stoppen?
‘In Suriname worden de afstammelingen van Afrikanen die gedwongen in slavernij zijn Creolen genoemd. Waarom zou je een slavernij-gerelateerde term gebruiken als naam van een sieraad? Dat is toch ongepast? Mensen die in slavernij leefden moesten deze oorbellen en armbanden dragen als teken dat ze iemands bezit waren, de naam van je eigenaar was er vaak in gegraveerd. De oorbellen die bij H&M creolen werden genoemd staan ook bekend als slavenoorbellen. Zwarte Piet draagt ze, en als je naar koloniale kunst kijkt dan zie je dat de Afrikaanse bedienden op de achtergrond vaak ook dit soort oorringen of armbanden dragen. Ik snap dat veel mensen er nog nooit bij stil hebben gestaan, maar als je het eenmaal weet, dan is het toch een kleine moeite om die namen aan te passen?’

Hoe besloot je actie te ondernemen?
‘Ik begon met H&M. Ik stuurde een mailtje naar de klantenservice waarin ik uitlegde wat de term creolen betekent. Ik schreef dat H&M België ze ook gewoon “grote oorringen” noemt. Ik kreeg al snel een vriendelijke reactie en binnen een week was het aangepast. Daarna heb ik nog negen andere bedrijven gemaild.’

Hoe reageerden die bedrijven?
‘Op twee na allemaal aardig. Na H&M hebben ook Hudson’s Bay, Lucardi en de Bijenkorf de term veranderd. Bol.com is er nog steeds mee bezig omdat het om 9.000 items gaat en ook andere partijen sieraden verkopen via Bol.com. Zinzi heeft helemaal niet geantwoord, terwijl een aantal vrienden van me hen inmiddels ook hebben gemaild.’

Advertentie - Lees hieronder verder

Wat was de vreemdste reactie?
‘Die kwam van Trendjuwelier.nl: “Goed verhaal, lekker kort ook. Zullen we het dan maar veranderen naar Gouden oorringen of verwijst dat ook naar de slavernij. Ik zou een mail naar het Nederlands taal instituut sturen om te vragen of ze een nieuw woord kunnen bedenken. Dit zijn gewoon zoektermen waar mensen specifiek naar zoeken op het internet, ik zou een mailtje naar Google.nl sturen.” Mijn mail was vriendelijk, dus ik snap niet waarom ze zo onbeleefd reageren. Op Facebook zei ook iemand dat ik een domme hoer was en mijn mond moet houden. Maar over het algemeen krijg ik vooral DM’s op Instagram van mensen die zeggen dat ze het goed vinden dat ik dit doe.’

Wat vind je van het argument dat de woorden te ingeburgerd zijn om nog te veranderen?
‘Het staat niet eens in het woordenboek, dus zo ingeburgerd is het blijkbaar niet. Zoek “creolen” maar op, in alle woordenboeken wordt er gewoon naar mensen verwezen.’

Wat wil je uiteindelijk bereiken?
‘De geschiedenisboeken herschrijven. Kinderen op basisscholen leren nu niks over slavernij. Het enige dat ze weten over de West-Indische Compagnie is dat het erg winstgevend was voor Nederlandse "handelaren". Daardoor weten heel veel mensen niet eens wat Creolen zijn. Ik studeer geschiedenis aan de UvA en zelfs in het vak Nederlandse Geschiedenis werd de slavernij niet behandeld. Dat moet anders.’

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Opinie