Hoe we mannen als R. Kelly jarenlang met seksueel geweld laten wegkomen

R. Kelly misbruikt en hersenspoelt vrouwen kopte het in media overal. Journalist Clarice Gargard reageert.

R. Kelly In Concert - Atlanta, Georgia
Prince WilliamsGetty Images

In juli 2017 schreef journaliste Clarice Gargard onderstaand opinie-stuk over R. Kelly voor Vogue.nl. In het licht van de nieuwe documentaire 'Surviving R. Kelly' dat deze week op de Amerikaanse televisie verscheen en zijn strafrechtelijke vervolging naar aanleiding van deze documentaire, publiceren we dit artikel opnieuw op de homepage.

'R. Kelly misbruikt en hersenspoelt vrouwen in sekte', kopte het in media overal. Van de New York Times tot aan het AD. In een vernietigend Buzzfeed-artikel openbaren ouders en voormalige werknemers de misdaden van één van 's werelds populairste R&B-sterren. Iedereen reageert geschokt. Maar juist omdat wij onze oogjes dichtknijpen komen mannen zoals Kelly met geweld weg.

Robert Sylvester Kelly, voor degenen die niet bekend zijn met de 'rattenvanger' – zoals hij zich ook noemt – is een R&B-zanger die met zijn lijzige fluwelen stem een poolkap kan doen smelten. Zijn zwoele hits bewegen sinds de jaren negentig jong en oud – mezelf incluis – tot een knusse schuurpartij op de dansvloer.

In de primeur van Buzzfeed vertellen tot wanhoop gedreven ouders hoe Kelly hun dochter bespeelt, verleidt en manipuleert om haar vervolgens in een 'sektarische' harem van jonge vrouwen op te nemen. Omdat het vrijwillig is zou er niets aan te doen zijn. Ik vraag me af of deze jonge vrouwen zich met dezelfde vrije wil onderwerpen als de ontvoerde Persephone aan Hades, die zich in de Griekse mythologie gedwongen voelde in de onderwereld te blijven. Ook in 'vrije wil' huist namelijk verschil.

'We kennen een lange traditie van misdragende mannen met macht die zich niet verantwoorden'

Online beargumenteert men dat kunstenaars immers een beetje discutabel en 'gek' zijn. Een beetje 'gek' is je oor afsnijden, de kop van een vleermuis afbijten, niet je vergrijpen aan jonge meisjes en vrouwen. Het is absurd dat het nodig is om het invoelbaar te maken, maar zouden deze daden nog zo vergeeflijk zijn als het je eigen dochter, nichtje, zusje was?

Het is niet voor het eerst dat R. Kelly in opspraak raakt. Zaak na zaak over ontucht met minderjarigen wordt geschikt, waarna hij weer doodleuk de hitlijsten beklimt. We kennen een lange traditie van misdragende mannen met macht die zich zelden hoeven te verantwoorden voor hun gedrag.

Denk aan Sean Penn die Madonna te lijf ging met een knuppel, Bill Cosby die tientallen vrouwen drogeerde en verkrachtte, Charlie Sheen die vrouwen blootstelde aan HIV, Johnny Depp en Chris Brown die hun partners tot moes sloegen en nog zoveel meer mannen met losse of grijpgrage handjes. Allen behouden ze vrijwel dezelfde mate van succes, worden ze bedolven onder onderscheidingen of worden ze soms zelfs verkozen tot de president van de Verenigde Staten.

Het is niet enkel door de rijkdom van deze mannen waardoor ze met van alles wegkomen. Geld brengt je ver maar geeft je geen absolutie. Dat doen wij door hun albums te blijven kopen, films te kijken en ze prijzen uit te reiken. Hiermee stellen we impliciet dat er geen consequenties verbonden zijn aan hun acties. En als er geen sancties volgen op slecht gedrag: waarom zou je het dan niet doen?

Het is belangrijk om kunst van de kunstenaar te onderscheiden maar ook dat heeft een grens. De kunstenaar zelf staat niet los van deze samenleving. Door onze collectieve morele en culturele verantwoordelijkheid te verloochenen is de boodschap aan jonge jongens dat seksueel geweld onacceptabel is. Mits je geen glimmend platina album hebt. Voor jonge meisjes betekent het dat niemand ze zonder hun toestemming mag aanraken, tenzij het een filmster is. En dat onze liefde voor hen net iets minder waard is dan onze favoriete artiest.

Clarice Gargard is BNNVARA-redacteur, NRC-columnist en filmmaker. Ze schrijft onder meer over (internationale) politiek, emancipatie en identity politics rondom etniciteit, gender en seksuele identiteit.

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Opinie