Wat heeft feminisme ons in 2020 opgeleverd? Vogue maakt de balans op

Lees hier de preview van Maartje Laterveer's rake essay, speciaal voor Internationale Vrouwendag.

Afbeelding bij een Vogue-essay over feminisme, waarbij een vrouw een paarse koffer openmaakt
Arthur Belebeau / trunkarchive.c

We werken, stemmen, scheiden, krijgen kinderen wanneer we willen. En daarbij: alle onderdrukkende wetten zijn uit het wetboek geschrapt. Maar is daarmee de emancipatie voltooid? Vogue maakt de balans op: wat heeft het feminisme – dat bijna een mainstream en sleets begrip lijkt geworden – ons opgeleverd? En vooral: wat moet er nog dringend gebeuren? Lees hier de preview van Maartje Laterveers essay over feminisme uit het Vogue Nederland aprilnummer, dat hier online te bestellen is.

Ergens in de fantastische podcast Dolly Parton's America vraagt interviewer Jad Abumrad aan Dolly Parton of zij zichzelf ziet als een feminist. De vraag is niet gek: Parton, bijna tachtig inmiddels, heeft een heel nieuwe schare fans van jonge vrouwen die haar zien als een feministisch icoon. Parton heeft eigenhandig een miljoenenimperium uit de grond gestampt en zet haar onafhankelijkheid kracht bij met liedjes over sterke vrouwen die geen 'dumb blonde' zijn. In 1980 schitterde ze bovendien in de hitfilm Nine-to-Five, waarin ze samen met Jane Fonda en Lily Tomlin hun seksistische baas overmeesterde en het male chauvinism aan de wilgen hing. Zo ging Parton, lang voordat Beyoncé het strijdtoneel op kwam, al de geschiedenis in als het sexy, rondborstige antwoord op de tweedegolffeminist die liet zien dat het wél kan: eruitzien als een seksbom en tegelijkertijd strijden voor vrouwenrechten.

De ultieme belichaming

Het maakt haar geliefd onder een nieuwe generatie vrouwen die het feminisme omarmen als iets compleet natuurlijks. Voor hen is het volmaakt logisch dat vrouwen gelijk zijn aan mannen en dat elke resterende vorm van patriarchale dominantie de kop moet worden ingedrukt – maar niet door hun eigen vrouwelijkheid te negeren of zich moedwillig minder mooi te maken dan ze kunnen zijn. Integendeel, het nieuwe feminisme staat op een Dior-T-shirt dat zich prima laat combineren met een bevallige zijden plooirok en zeven kleuren oogschaduw.

Juist, zegt Chimamanda Ngozi Adichie, de Nigeriaanse schrijver van het essay We Should All Be Feminists dat werd gesampled door Beyoncé en in Zweden verplichte kost is voor tienermeisjes. In 2016 pende ze een vijftien stappen tellend manifest op Facebook over hoe je een dochter feministisch opvoedt en daarin schreef ze dat het evenzeer seksistisch is minachting te hebben voor dingen die als vrouwelijk worden gezien, zoals make-up en fashion. Dus Dolly Parton is voor deze jonge generatie feministen niet een icoon ondanks haar hoog getoupeerde blonde pruik en tijgerprinttruitjes, maar dankzij.

‘Ik ben geen feminist,’ zegt Dolly Parton, ‘want ik hou van mannen’

Zoals ook blijkt uit de Netflix-serie Dolly Parton's Heartstrings is Parton de ultieme belichaming van de moderne, intersectionele feminist: ze is er niet alleen voor de vrouwen die een seksbom willen zijn, maar ook voor de lesbienne, de transgender, de vrouw met een andere huidskleur of een religieuze overtuiging die maakt dat ze misschien andere keuzes maakt dan de geprivilegieerde westerse feminist. Parton zelf echter denkt daar anders over. ‘Ik ben geen feminist,' zei ze tegen Abumrad. Want, zo luidde haar resolute verklaring: ‘Ik hou van mannen.’

Eerste aha-moment

Er was een tijd dat ik dat precies zo had kunnen zeggen. Ik ben geen exponent van die jonge generatie vrouwen voor wie het feminisme net zo normaal is als nagellak. Een jaar of tien geleden noemde ik mij nog geen feminist. Niet omdat ik dat een vies woord vond dat ik associeerde met mannenhaters in tuinbroeken, want dat deed ik niet. Ik associeerde het nergens mee, ik dacht er simpelweg niet aan. Ik was begin dertig en druk met andere dingen: trouwen, kinderen krijgen, carrière maken, verhuizen. Feminisme stond niet op mijn lijstje. Feminisme was, als ik er al over nadacht, iets van mijn moeders generatie. Net als de Beatles en de Stones en de flared ribbroeken die mijn vader droeg: een vage herinnering aan sepiagekleurde revoluties die iedereen, mijn ouders incluis, eigenlijk alleen kende van de televisie. Ik was ze dankbaar hoor, dat wel. Dankzij Simone de Beauvoir lag de wereld aan mijn voeten. Maar ze was niet meer nodig.

Ik moet een jaar of 36 zijn geweest toen ik mijn eerste aha-moment had. Ik was gescheiden, had een dochtertje en zocht voor ons beiden een stulpje in Amsterdam. Dat bleek praktisch onmogelijk. Vol goede moed schreef ik me in op allerlei nieuwbouwprojecten, om steeds weer te horen dat er geen plek was. Ik begreep er niets van, deze huizen moesten praktisch nog getekend worden. In een zeldzaam lucide moment schreef ik me opnieuw in bij de laatste die had laten weten dat er geen plek was, maar nu vinkte ik bij geslacht ‘man’ aan. En verdomd als het niet waar was, mijn mannelijke alter ego werd meteen gemaild door een vriendelijke mevrouw die mij uitnodigde voor een rondleiding.

Lees het hele essay van Maartje in het Vogue Nederland aprilnummer inclusief de Bijenkorf-special, dat hier online te bestellen is.

This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Opinie