Van #OscarsSoWhite in 2015 tot #BaftasSoWhite in 2020 – en de gemarginaliseerde groepen die door award ceremonies in de jaren daartussen herhaaldelijk werden vergeten – is het niet onredelijk om je af te vragen of we überhaupt vooruitgang boeken. Vogue onderzocht waarom diversiteit op het scherm er meer dan ooit toe doet en de verwoestende gevolgen van ondervertegenwoordiging in Hollywood.

In 2015 kende de filmindustrie een ongekende revolutie. Kort nadat de Academy Awards op 15 januari haar genomineerden aankondigden, werd #OscarsSoWhite trending op Twitter, bedacht door activist April Reign. De reden? Alle twintig genomineerde acteurs en actrices waren wit, terwijl Straight Outta Compton, Creed en Beasts of No Nation – veelgeprezen films met zwarte hoofdrolspelers – bijna volledig over het hoofd werden gezien.

Omdat slechts een kwart van alle sprekende rollen dat jaar naar mensen van kleur ging, draaide deze Oscar-snubs het spreekwoordelijke mes verder in de wond. De backlash ging een eigen leven leiden en veroorzaakte uiteindelijk seismische veranderingen binnen Hollywood en de entertainmentindustrie.

mgm studio head louis b mayer
Walter SandersGetty Images

De statistieken spreken voor zich

In 2019 meldde The Telegraph dat sinds het begin van de Academy Awards in 1928, slechts zeven procent van de genomineerden voor Beste Acteur niet-wit was, vergeleken met 4,2 procent van de genomineerden voor Beste Actrice en 3,2 procent voor Beste Regisseur.

Leden van andere minderheidsgroepen vielen ook buiten de boot. In 92 jaar hebben de Oscars slechts een handvol 'out'-leden van de LGBTQI+ gemeenschap beloond (een statistiek die de veel geprezen optredens van heteroseksuele acteurs die homoseksuele, lesbische of transgender personages uitbeelden niet meetelt).

Hoewel ze teleurstellend waren, kwamen die cijfers niet bepaald uit het niets. In 2014, een jaar voordat #OscarsSoWhite de kwestie van diversiteit (of het gebrek daaraan) aan het licht bracht, wees een onderzoek van The Los Angeles Times uit dat 94 procent van de 6.028 leden van de Academy Award wit was en 76 procent van hen mannen. De Academie heeft sindsdien haar ledenraad voorzien van de broodnodige heterogeniteit, maar de kwestie van representatie op het scherm reikt veel dieper dan op het eerste gezicht lijkt.

'crazy rich asians' film   2018
Sanja Bucko/Warner Bros/Kobal/ShutterstockGetty Images

Waarom jezelf op het witte doek zien zo belangrijk is

In de jaren veertig stelde de Franse psychoanalyticus Jacques Lacan voor dat baby's door het ‘spiegelstadium’ gaan. Tijdens deze fase herkennen kinderen hun eigen spiegelbeeld en onderscheiden ze zich van anderen. Met andere woorden: onszelf terugzien in het dagelijkse leven, helpt een gezond zelfbeeld te ontwikkelen.

Tegen de jaren zestig had de Amerikaanse sociaal psycholoog Elaine Hatfield de term ‘matching hypothesis’ bedacht, die beweert dat mensen meer kans hebben om relaties aan te gaan en te vormen met iemand die net zo sociaal wenselijk is als zij. Simpel gezegd, we voelen ons aangetrokken tot het bekende. Maar wat heeft dit te maken met diversiteit in Hollywood?

Kort gezegd, wat we op het scherm zien, versterkt ons zelfvertrouwen terwijl we door onze adolescentie en volwassenheid navigeren. Hoewel cultuur de tijdgeest weerspiegelt door middel van een artistieke lens, helpt het ook de werkelijkheid weer te geven door het publiek te vertellen wiens verhalen het waard zijn om te delen en wie niet, door te kiezen wie uit het verhaal wordt weggelaten en wie er centraal mag staan. Entertainment geeft kracht, maar het bezit ook het vermogen om het zelfvertrouwen van een persoon te verscheuren.

Afstandelijke cowboys, witte superhelden die de dag redden, heteroseksuele casanova's die liefdes voor zich winnen – deze verhalen zijn zo gewoon geworden dat we ons niet bewust zijn van hoe ze de gemarginaliseerden overschaduwen. Etnische minderheden, multidimensionale homoseksuele personages, Bechdel-test brekende vrouwelijke hoofdrolspelers zijn vaak verbannen naar zijplots, met verwoestende gevolgen.

love simon   2018
20th Century Fox/Moviestore/ShutterstockGetty Images

We moeten het onzichtbare zichtbaar maken

'Symbolische vernietiging' – een term die George Gerbner in 1976 bedacht – beschrijft het ontbreken van vertegenwoordiging of ondervertegenwoordiging van groepen in de media met als doel sociale ongelijkheid in stand te houden. Simpel gezegd: verhalen hebben de kracht om hele groepen mensen uit het narratief te verwijderen.

Er bestaat ook bewijs om dit te ondersteunen. Studies tonen aan dat het niet kunnen herkennen van jezelf in popcultuur een negatieve invloed kan hebben op de geestelijke gezondheid. In 2011 bracht The Opportunity Agenda een verband aan het licht tussen negatieve media-stereotypen en een lagere levensverwachting bij zwarte mannen.

'Zwarte vrouwen spelen al jaren de hoofdrol in ons eigen leven. Dat moet op tv worden weerspiegeld,' vertelde acteur Tracee Ellis Ross in november 2019 aan Vogue. 'Wat ik frustrerend vind, is dat entertainment niet altijd de wereld weerspiegelt waarin we leven.'

De sitcoms van Ross, Black-ish en de spin-off Mixed-ish, hebben er allebei voor gezorgd dat degenen die zich in het verleden gemarginaliseerd voelden, een meer representatie kregen. De show heeft de krantenkoppen gehaald door controversiële onderwerpen te behandelen, variërend van politiegeweld tot het gebruik van het N-woord. Grensverleggend (de Obama's zijn fans terwijl Donald Trump het "racistisch" noemde), praat de show op een genuanceerde manier over mensen van kleur in plaats van zwart-wit antwoorden te geven.

'captain marvel' film   2019
Disney/Marvel/Kobal/ShutterstockGetty Images

Verhalen die het vertellen waard zijn

Gelukkig lijken dingen nu in de goede richting te gaan. Als we van Black-ish haar 3,2 miljoen kijkers en talloze awards uit mogen gaan, lijkt er een groeiende behoefte te zijn aan complexe, multidimensionale karakters van kleur. Naast Black-ish zijn er series als How to Get Away with Murder, Insecure, Master of None, Quantico en Empire, die allemaal veelzijdige, onvolmaakte personages bevatten die toevallig niet-wit zijn.

Evenzo hebben de succesverhalen van recente films zoals Moonlight, Black Panther, Love Simon, Crazy Rich Asians en Captain Marvel een nieuw tijdperk ingeluid van inclusieve verhaallijnen met protagonisten die eerder niet meer waren dan ondersteunende cast. De ‘sassy gay friend’ is vervangen door een normale tiener die toevallig verliefd is op een andere jongen. De ‘black sidekick’ is uitgegroeid tot een superheld met een gelaagd achtergrondverhaal.

Personages worden niet langer alleen gedefinieerd door hun gender, seksuele geaardheid of huidskleur. In plaats daarvan zijn deze eigenschappen veranderd in persoonlijke eigenaardigheden, onderdeel van een groter geheel. Uit een rapport van GLAAD bleek dat in 2019 47 procent van alle reguliere personages in door de VS uitgezonden tv-series met scripts mensen van kleur waren (3 procent meer dan het jaar ervoor en een recordhoogte). Kijkers zijn niet langer tevreden met onder-gerepresenteerd worden – ze eisen dat hun identiteit wordt weerspiegeld.

'moonlight' film   2016
David Bornfriend/Kobal/ShutterstockGetty Images

Terugkijken om vooruit te kunnen

Deze recente veranderingen hebben ervoor gezorgd dat Hollywood is wakker geschud en zelfs toegaf aan eerdere misstappen. Onlangs sprak Seth Rogen met GQ over de manier waarop homoseksualiteit in zijn films werd behandeld in de vroege jaren 2000: 'We willen niet dat mensen zich slecht voelen wanneer ze naar onze films kijken. Er zijn mensen naar me toegekomen die zeiden: "Ik voelde me rot toen ik in de bioscoop zat en iedereen erom moest lachen." Zoals het "How I know you're gay"-ding [uit The 40-Year-Old Virgin].'

Hoewel diversiteit op het scherm niet is waar het moet zijn (#BaftasSoWhite werd trending op Twitter op de ochtend van 7 januari dit jaar nadat de lijst met genomineerden helemaal wit was, terwijl de Oscars een week later ternauwernood aan een vergelijkbare reprise ontsnapten), hebben de afgelopen jaren een tijdperk van belangrijke primeurs ingeluid. De manier waarop we verhalen vertellen, heeft een blijvende impact op iemands mentale gezondheid, zelfbeeld en begrip van hun plek in de samenleving.

We hebben grote sprongen gemaakt en toch zijn we nog maar net begonnen met het plaatsmaken voor het soort verhalen die wachten om verteld te worden. Verhalen die ons laten zien wie we zijn en wat we kunnen zijn.