Van alle nieuwskoppen uit 2020 is me er één het meest bijgebleven: 'You know someone who's had a miscarriage'. In het interactieve artikel van The New York Times stelt de krant een terechte vraag: hoe kan het dat een schokkend aantal vrouwen een miskraam krijgt, maar er zo weinig over gesproken wordt?

Het artikel zette me aan het denken. Ook ik heb het woord 'miskraam' door de jaren heen horen vallen, maar een heldere herinnering ontbreekt in alle toonaarden. Wat rest zijn flarden – een lerares die tussen neus en lippen door over een 'verloren kindje' praat, een klasgenoot die de gebeurtenis nog als 'misklaam' uitspreekt. Ik mag dan pas 24 zijn en (nog) geen ambitie hebben om moeder te worden, het verbaast me dat ik zo weinig verhalen kan reproduceren.

Essay Meghan Markle

Meghan Markle, die in 2020 een openhartig essay over deze kwestie schreef, is daar wat minder verrast over. De royal (die na de geboorte van Archie zelf een miskraam heeft gehad, zo beschrijft ze in het stuk) wijst 'schaamte' als grootste oorzaak aan voor de stilte rondom het onderwerp. Het blijft in veel gevallen een taboe, zo stelt ze. 'Daardoor kan het verwerken van je verdriet een eenzaam proces worden.'

'Het speculeren over de baarmoeder van vrouwen is zo oud als de weg naar Rome'

Na het publiceren van haar essay was er heus wel wat (meer) begrip, al vonden trollen op Twitter dat ze vooral wat minder moest zeuren. Toch was er iets wat ik nog stuitender dan dat vond: de onophoudelijke stroom aan speculaties over haar baarmoeder, zelfs na dit artikel. De Amerikaanse Cosmopolitan heeft praktisch een achtergrondstuk aan allerhande theorieën over haar lijf gewijd, en op Twitter ging het wederom los na een paparazzifoto waarop Meghan 'verdacht' gekleed zou zijn.

Bekende baarmoeders

Het speculeren over de baarmoeder van vrouwen, vooral van bekende vrouwen, is zo oud als de weg naar Rome. Typ de naam van een willekeurige beroemdheid in op Google en het woord pregnant verschijnt er als vanzelf achter. Of het nou een veranderend lijf (daar kunnen Priyanka Chopra en Rihanna over meepraten) of een uitgestelde rechtszaak is: de maatschappij heeft weinig nodig om het label 'zwanger' op iemand te plakken. Vrouwen doen het overigens ook fanatiek bij elkaar – Eva Jinek hekelde recent nog een suggestieve uitspraak van Bridget Maasland, die hintte op een potentiële zwangerschap van de talkshowhost.

'Je kunt als vrouw nog zo activistisch zijn – moeder zijn wordt toch als de kroon op je werk gezien'

En terecht. Speculaties over iemands baarmoeder mogen dan wel geïnstitutionaliseerd zijn, doodnormaal zijn ze allesbehalve. Wat voor de een een sappige roddel is kan voor de ander over zoveel meer gaan; wellicht heeft de vrouw in kwestie wel een miskraam gehad, kan ze überhaupt geen kinderen krijgen, of wíl ze geen kinderen. Het is tegenstrijdig dat 'familie' in zoveel culturen nog op een voetstuk staat, maar we ons maar knap lastig kunnen inleven als het om privacy omtrent hetzelfde thema gaat.

Moederschap boven alles?

Het eerste artikel over de potentiële vaderrol van een bekende man blijft ondertussen uit. Een zwangerschap beleef (én sticht) je in de meeste gevallen samen, maar toch richt alle aandacht zich nog steeds op de vrouw. Dat het globale gesprek rondom Meghan gereduceerd wordt tot 'baby of geen baby?' laat zien dat je als vrouw zo activistisch kunt zijn als je wilt – het moederschap wordt vaak toch nog als de kroon op je werk gezien. Oók als je een rolmodel bent vanwege je liefdadigheidswerk en een dijk van een podcast host.

'Wat overblijft is onnodig veel pressure bij vrouwen, en soms ook onbegrip of verdriet'

Als vrouw zal er vroeg of laat een vraag over kinderen komen. Waarom je er maar eentje hebt, of er juist géén hebt, en ho eens even – is dat een beginnende babybuik of toch de nasleep van het kerstdiner? En het treurige is: als we het in 2021 nog steeds legitimeren om publieke vrouwen op hun baarmoeder te beoordelen, zal het binnenskamers al helemaal niet veranderen. Wat overblijft is onnodig veel pressure bij vrouwen, en soms ook onbegrip of verdriet.

Problematisch

Precies díe cultuur heeft Meghan uiteindelijk doen besluiten om uit haar traditionele rol te stappen, zo schrijft celebritybiograaf Sean Smith. 'Vrouwen in de koninklijke familie worden alleen geprezen vanwege hun garderobe en vermogen om kinderen te baren. Dat is problematisch, en ik denk dat ik daar niet alleen in sta. Meghan zou nooit vrede hebben gehad met de manier waarop koninklijke vrouwen worden gezien.'

Laten we de vraag dus nog eens stellen: hoe kan het dat een schokkend aantal vrouwen een miskraam krijgt, maar er zo weinig over gesproken wordt? Het antwoord laat zich raden.