Waarom het vertalen van Amanda Gormans gedichtenbundel tot een Zwarte vrouw behoort

Na de bekendmaking van Marieke Lucas Rijneveld als vertaler van Amanda Gormans gedichtenbundel ontstond er op het internet enige commotie, Vogue legt uit waarom.

amanda gorman vertaling the hill we climb
Alex WongGetty Images

Tijdens de inauguratie van Joe Biden was het Amanda Gorman die de show stal en de wereld moed wist in te spreken met haar gedicht The Hill We Climb. Maar dat die metaforische heuvel waar Amanda over sprak al snel werkelijkheid zou worden voor Zwarte schrijfsters in Nederland hadden we nooit verwacht.

Commotie over de vertaling van The Hill We Climb

Toen Uitgeverij Meulenhoff deze week duidelijk maakte dat niet een Zwarte Nederlandse vrouw, maar de talentvolle Marieke Lucas Rijneveld de klus kreeg om de gedichtenbundel van Amanda te vertalen, zorgde dat op sociale media voor de nodige vraagtekens. De vraag die het meest werd gesteld was: Waarom bleek Marieke en niet een Zwarte vrouw de juiste keuze voor het vertalen van een gedichtenbundel waarin thema's als discriminatie en racisme centraal staan?

Een terechte vraag die door Meulenhoff, de uitgeverij die de vertaalrechten van de bundel heeft, al snel (gedeeltelijk) werd beantwoord met, 'Amanda Gorman en Marieke Lucas Rijneveld ontvingen beiden op jonge leeftijd internationale erkenning voor hun werk. Daarnaast zijn ze beiden niet bang om zich uit te spreken. Rijneveld maakt zaken als gendergelijkheid en mentale weerbaarheid bespreekbaar en we herkennen in hen de passie en strijd voor een inclusieve samenleving.'

Stap opzij

Toch slaat Meulenhoff de plank mis met deze uitleg. Het feit dat Marieke zich inzet voor een inclusieve samenleving wordt zeker gewaardeerd, maar betekent niet dat 'een stapje opzij doen' niet nodig is. Juist bij het vechten voor een inclusieve samenleving is het noodzakelijk dat we als mensen blijven reflecteren, ons blijven afvragen wat ons aandeel is en waar we steken laten vallen. In dit geval mag worden gezegd, dat de misstap 'm zit in het overslaan van en geen ruimte creëren voor alle andere Zwarte Nederlandse schrijfsters die net zo pienter en getalenteerd zijn als Marieke - denk aan Munganyende Hélène Christelle, Rudy O. Asibey, Gloria Wekker, Lisette Maneza, om er een paar op te noemen.

Wat het betekent om een Zwarte vrouw te zijn

Nederland kent meer dan genoeg Zwarte opkomende én doorgewinterde schrijfsters die de vertaling van de gedichtenbundel, voorzien van een inleiding geschreven door Oprah Winfrey, op zich hadden kunnen én willen nemen. De gedichtenbundel van Amanda bespreekt uitvoerig hoe het is en wat het betekent om een Zwarte vrouw te zijn. Wie beter dan een black girl om dit verhaal te vertalen? En dat black girls vaak worden afgeschreven vanwege hun kleur of komaf en niet vanwege hun gebrek aan capaciteiten, is een pijnlijke maar feitelijke opmerking. Hoogstwaarschijnlijk wordt ook dát onderwerp aangekaart in Amanda's bundel.

Seat at the table

Velen zullen nu denken: het kwaad is nou eenmaal geschied, waar praten we nog over. Begrijpelijk, maar niet de correcte denkwijze voor een betere toekomst waarin iedereen gelijke kansen krijgt. Juist voor de volgende keer is het belangrijk om Zwarte vrouwen en vrouwen van kleur een seat at the table aan te bieden. Net zoals wanneer we als vrouwen een plek willen wanneer er gepraat wordt over het recht op abortus of het gebruiken van anticonceptie. Mee kunnen praten over dingen die jou aangaan en direct betrekking hebben op jouw leven hoort de norm te zijn, niet een uitzondering. Alleen op die manier komen we vooruit. Alleen dan vechten we écht voor een inclusieve samenleving.

Reflectie

Dat stukje reflectie waar ik net over sprak, daar bezit Marieke wel over. En dat bewijst hen zojuist, terwijl ik druk aan het tikken ben achter mijn laptop, door via Twitter te laten weten zich terug te trekken. 'Ik had me met alle liefde gestort op het vertalen van Amanda's werk, waarbij ik het als grootste taak zag om haar kracht, toon en stijl overheid te houden. Ik realiseer me dat ik in een positie ben om zo te denken en te voelen, waar velen dat niet zijn', stelt Marieke. Een mooie kijk op de privileges die hen als Witte schrijver met zich meedraagt.

Shop Vogue's Fashion Favorite

This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Opinie