De Victoria's Secret Show blijft hopeloos hangen in het clichébeeld van de vrouw als lustobject

2015 Victoria's Secret Fashion Show - Show
Getty ImagesDimitrios Kambouris

De Victoria’s Secret show blijft hopeloos hangen in het ouderwetse clichébeeld van de vrouw als lustobject. Marlies Dekkers en Fiona Hering hopen zo dat er door #MeToo eindelijk iets verandert.

It’s that time of the year again. De Victoria’s Secret show vindt vandaag plaats in New York en het wekenlange gejubel over die over-the-top show volg ik elk jaar weer vol afgrijzen. Tenminste, volg, volg, je ontkomt er nauwelijks aan. Oogkleppen op, diep ademhalen en heel snel doorscrollen.

Advertentie - Lees hieronder verder

'Victoria’s Secret is teveel een symbool geworden voor het stereotype lustobjectvrouwtje.’

En ja, ik weet dat er wereldwijd miljoenen vrouwen zijn die er reikhalzend naar uitkijken, sterker: die boos worden om elke kritische noot over dit ‘sprookjesfestijn’, maar juist dat is zo verbazingwekkend. Willen vrouwen anno 2018 écht nog naar vrouwen kijken die in badjas handkusjes in de camera blazen? Of die met veren uit de billen en voorzien van wanstaltige vleugels, als een soort geile hysterische Tinkerbell over het podium paraderen? Come ‘on, Mary Barra de hoogste baas van General Motors, zet binnenkort zelfrijdende auto’s op de wegen, en als het aan Elon Musk ligt leeft er over enkele jaren een kolonie van 80.000 man op Mars. Kortom, de wereld draait op full speed door, maar de lingeriebusiness blijft hangen in de jaren vijftig. Shocking.

      Wie beter om commentaar gevraagd dan Marlies Dekkers, de vrouw die 25 jaar geleden als eerste vrouw infiltreerde in de tot dan (best vreemd) door mannen gedomineerde lingeriewereld met originele, brutale modellen met perfecte pasvormen, die omarmd werden door zelfstandige vrouwen die genoeg hadden van lieflijk kant en lingerie in eerste instantie voor zichzelf kochten. Momenteel brengt ze haar leven half in Nederland, half in Amerika door, omdat haar merk daar heel goed verkoopt.

      ‘Laat ik met iets positiefs beginnen’, zegt Dekkers. ‘Wat ik echt goed vind van Victoria’s Secret, is dat ze met de fitgirl zijn begonnen. Die credit verdienen ze. Modellen die ‘gewone’ modeshows lopen in bovenkleding moeten altijd mager zijn, maar het is gewoon niet fijn om naar hele magere meiden in lingerie te kijken. Dus startte Victoria’s Secret met fitte meiden, veel sporten, gezond eten, en dat heeft veel jonge meiden die tegen die zogeheten Angels opkijken beïnvloed.’

          Maar dat is tegelijkertijd het enige positieve wat Dekkers over de VS-show kan zeggen. ‘Want creatief gezien is het natuurlijk een ramp, voor de zoveelste keer die vleugels. Terwijl mode een afspiegeling van de tijd is, is het toch verdomde jammer dat lingerie – en ik hoop dat ik het tegendeel bewijs met mijn shows – toch altijd zijn eigen cliché blijft herhalen. Kusjes geven in de camera, beetje pleasend kijken, het cliché van de vrouw als lustobject bevestigen.’

          Advertentie - Lees hieronder verder

          En dát nu we volgens Dekkers door #MeToo in de vierde feministische golf zijn beland. ‘Vrouwen zijn duizenden jaren als lustobject gebruikt, daar gaat het hele #MeToo over. Eindelijk geven ze een hele grote push back, een correctie op wat er is gebeurd, dan kun je op datzelfde moment niet met een show komen die de vrouw als lustobject nog eens bevestigt. Dat is vreselijk ouderwets, en er blijkt ook uit dat het bedrijf totaal niet luistert naar wat er speelt in de maatschappij. Victoria’s Secret is teveel een symbool geworden voor het stereotype lustobjectvrouwtje.’

              Hoe verklaart Dekkers dan al die miljoenen fans? ‘Tja, ben je progressief of loop je achter de feiten aan? Er zijn ook mensen die op Donald Trump hebben gestemd. Er is nog steeds een grote groep vrouwen die dít wil, maar dat het bedrijf op het verkeerde paard blijft wedden blijkt wel uit de dalende verkoopcijfers. De nieuwe consument wil dat beeld niet meer. Hoewel ik wel moet constateren dat jonge meiden, dat zie ik ook bij de generatie van mijn dochter, weer iets conservatiever zijn.’

              Lingerie is altijd gekoppeld geweest aan iedere feministische golf. Tijdens de eerste (rond 1916, licht eraan in welk land) vochten vrouwen voor stemrecht, symbool daarvan was het korset, dat wilden ze niet meer dragen want het stond letterlijk voor inperking van de vrouw. Tijdens de tweede feministische golf, in de jaren zestig, streden vrouwen voor gelijke rechten, abortus (baas in eigen buik) en verbrandden hun beha. Jean Paul Gaultiers beha met spitse cup voor Madonna kun je zien als symbool voor de derde feministische golf: borsten als wapens, ik bepaal het zelf, ik ben in control.

              Advertentie - Lees hieronder verder
              Advertentie - Lees hieronder verder

              ‘En nu is het wachten op de vierde golf’, zegt Dekkers. ‘Door het hele #MeToo en die show van Victoria’s Secret, nu middenin die discussie. Ik zou willen dat daar wat gebeurt. Dat zo’n beeld niet meer wordt gepikt, dat vrouwen zelf gaan zeggen dat dit niet meer kan. Net als bij de hele diversiteitsdiscussie is gebeurd, toen stonden er ook mensen op die niet langer alleen blanke vrouwen in modebladen en op catwalks wilden zien. Het wordt tijd dat heel veel vrouwen zich nu ook gaan mengen in deze discussie.’

                  Toegegeven, ook ik breng graag een bezoekje aan één van hun winkels, laatst nog in New York samen met mijn dochter. Je gaat naar binnen voor één beha en staat even later buiten met vijf stuks, vanwege de gedegen en enthousiaste verkoopsters. En ik heb ook veel respect voor het strenge sportregime en de discipline van de modellen, maar die hele opgefokte nepwereld rondom een soort über-barbiewezens, en dan met name de styling, wekt echt agressie op. Al sinds jaar en dag is Sophia Neophitou als creative director verantwoordelijk voor al dat lelijks. Vast een lsd-pilletje op, want als kijker waan je je in een foute trip. Zelfs de bemoeienis van Balmain’s Olivier Rousteing vorig jaar en Mary Katrantzou dit jaar kan daar niets aan redden.

                  Moet je het nog wel willen, in 2018 een Angel zijn? Model Karlie Kloss hield het immers niet voor niets voor gezien toen ze terechtkwam in een familie met politieke aspiraties en zich verloofde met Joshua Kushner, de broer van Jared, tevens de zwager van Ivanka Trump. Geen pluimen meer uit het kontje van Kloss, Karlie wil gezien worden als serieus model. Oh wacht, alle principes zijn alweer overboord. Karlie zal toch ook weer paraderen in Shanghai.

                  Advertentie - Lees hieronder verder

                      Mauro Da Silva, directeur Elite Model Management Amsterdam, ziet de Angel-titel zeker niet als het hoogst haalbare voor een model. ‘Maar het kan je carrière ook zeker niet schaden. Hoewel merken als Prada niet snel een Angel voor de campagne zullen kiezen vanwege de commercie die er aan zo’n meisje kleeft. Maar als één van mijn meiden ervoor zou worden gevraagd, zal ik zeker geen negatief advies geven. De nieuwe generatie krijgt weliswaar niet meer zo’n vet miljoenencontract als Doutzen had, maar de exposure die je krijgt als model is natuurlijk wel nog steeds huge. Robin Holzken, één van onze modellen, werkt regelmatig voor Victoria’s Secret. Ze loopt niet de show, maar doet wel e-commerce, de catalogi en af en toe een grote shoot. Toen ze drie jaar geleden voor het eerst een foto van zichzelf in VS postte, is haar Instagramacccount ontploft. Inmiddels heeft ze 208k volgers, wat haar zeer interessant maakt voor commerciële klanten. Dus ik zeg geen nee. Maar die hysterische show, nee daar ga ik niet meer voor zitten.’

                      Advertentie - Lees hieronder verder