Vogue Living: een betoverende reis langs de Friese en Groningse Waddenkust

Ontdek het magische landschap in het noorden van ons land.

vogue living septemberoktober 2020
Brenda van Leeuwen, Vogue Living september/oktober 2020

Huilende Maria’s, schilderachtige wierdedorpen en adellijke borgen. Dat alles en nog zo veel meer ligt verstopt achter de dijken van de Friese en bovenal Groningse Waddenkust. Wie dat eenmaal weet, denkt wel drie keer na voor hij op de boot naar de eilanden stapt. Lees hier de preview van het artikel van Vogue Livings betoverende reis langs de Waddenkust uit het Vogue Living september/oktober 2020 nummer.

Boze mensen, verzakte huizen, leeg land, daar had ik me op voorbereid. Dat risico loop je als je Groningen alleen uit het nieuws kent, en nooit de moeite hebt genomen ernaartoe te rijden. Om er de oude wierden en borgen te bezoeken, je te laten overrompelen door de schoonheid van dorpen als Niehove en Onderdendam, om aan te meren in Garnwerd en te lunchen in boomgaard achter café Bij Hammingh. Dat wist ik dus allemaal niet. Net zoals ik ook niet wist dat er een kluizenaar woont in de kapel van de Bedroefde Moeder van Warfhuizen. Pelgrims kunnen hier zakdoeken ruilen waarmee de tranen van Maria worden gedroogd. Huilen de maria's in Italië tranen van bloed, hier in het Groningse Warfhuizen vloeien louter zoute tranen – de zee is altijd dichtbij. Het interieur van de kapel is van een ontroerende schoonheid, aangekleed met vazen verse bloemen, prentjes en zilverkleurige ex voto’s aan rode linten.

vogue living septemberoktober 2020
Brenda van Leeuwen, Vogue Living september/oktober 2020
vogue living septemberoktober 2020
Brenda van Leeuwen, Vogue Living september/oktober 2020

Naar goed katholiek gebruik zullen er nooit afdoende zakdoeken zijn om de vloedgolf aan tranen te drogen, dus blijven pelgrims komen en gaan. Ik stap de kapel uit, en nog een beetje beduusd van zo veel spiritualiteit in dit stoere land van bildtstars en eigenheimers betrap ik pater Hugo in gesprek met de fietsenmaker die een toerfiets aflevert aan de achterdeur. Ik zal het wel niet goed gezien hebben want kluizenaars mogen niet praten, heb ik me laten vertellen. Ze leven in absolute stilte, in een voortdurende dialoog met God.

Tent op de auto

Maar dat zijn verhalen voor later, want eerst moeten we nog naar Groningen toe – vanuit Amsterdam, over de Afsluitdijk, langs de Friese Waddenkust. We hebben er speciaal een Mini Cooper met daktent voor gehuurd. Die klap ik ’s avonds met een soepel rukje aan het koord open. We staan op natuurkampeerplaats Het Bos Roept in het Robbenoordbos, net buiten Den Oever. Eigenaren Sasja Wiegersma en Gidus Hopmans bestieren de camping met veel passie. Er zijn ingerichte tenten, een retro-Airstream-caravan en een aantal ecocabins voor DZT’ers (De Zonder Tenters), door Gidus zelf ontworpen en gebouwd.

'Als een krab dreigend zijn scharen uitsteekt, wordt noorderwind verwacht'

Terwijl de fotograaf de mogelijkheden van haar duurzame tiny house onderzoekt (klein potje om koffie te zetten, klein houtkacheltje om te branden), klim ik op het dak van de Mini en lees verder in Marjoleine de Vos’ boekje met de prachtige titel Je keek te ver. Een belangrijke boodschap van De Vos in dit boek, dat eigenlijk meer een essay is: wie niet weet waarnaar te kijken in een landschap, die ziet ook niets. De auteur woont in het Groningse dorp Zeerijp en is een fervent wandelaar. ‘Het kan lang duren voor je weet wat je ziet. Het kan zelfs lang duren voor je weet dat er iets te zien ís’, schrijft ze.

Om goed te kunnen kijken helpt het om de geschiedenis van een gebied te kennen en het almaar malende hoofd uit te zetten. Nog zo’n prachtige zin: ‘Kijk om je heen, moet je dan tegen jezelf zeggen. Niet in de tijd, maar over het land. Je keek te ver. Dat wat je zoekt is hier.’ Niemand naar Groningen zonder dit 72 pagina’s tellende meesterwerkje, zou ik zeggen.

Op reis langs de Waddenkust

De reis begint dus in Den Oever waar we alvorens de Afsluitdijk over te steken, voet op het wad willen zetten. Ik bedoel niet de Waddeneilanden. Die zijn prachtig. Die ken ik, en jullie waarschijnlijk ook. Deze reis voert niet naar de Waddeneilanden, maar langs de Waddenkust. Vanuit de kop van Noord-Holland tot aan Noordpolderzijl, het noordelijkste puntje van Groningen. Maar nu eerst de lieslaarzen aan.

vogue living septemberoktober 2020
Brenda van Leeuwen, Vogue Living september/oktober 2020
vogue living septemberoktober 2020
Brenda van Leeuwen, Vogue Living september/oktober 2020

‘Dinsdagochtend kwart over vijf op de steiger.’ Voormalig palingvisser Jan Rotgans is een man van weinig woorden. De palingen zijn vertrokken uit de Waddenzee, dus tegenwoordig vaart hij groepen over het wad om droog te vallen en kokkels en wilde wad- oesters te rapen. We mogen met hem meevaren, maar dan moeten we wel vroeg uit de veren want de getijden zijn niet gunstig die dag. In de ochtendschemer ontwaar ik de wr130 Johanna II. Jan heeft zoals beloofd een lichtje in de mast aangedaan. Het schip is genoemd naar zijn moeder die in het voorjaar van 2014 is overleden. Het eerste schip waarop hij samen met zijn vader voer, heette Johanna I. Jan: ‘Mijn vader zei steevast: “Moeder heeft altijd goed op ons gepast, dus laten we de kotter maar Johanna noemen.”’ Wat Jan betreft geldt dat nog steeds. Heel veel meer heeft hij er niet over te zeggen.

Terwijl we koers zetten naar zee, zet Jans vrouw een kan filterkoffie. De zon komt op, maar het licht blijft grijs. Al snel vallen de eerste zandbanken rondom ons droog. Is dat een zeehond? Zonder zijn blik een moment van de horizon te wenden mompelt Jan een zacht nee. Hij weet het zeker. Mensen die met hem meevaren denken altijd overal zeehonden te zien. Jan weet precies waar ze wel en niet liggen. Niet daar dus, waar ik er eentje denk te zien. Hij zegt het allemaal niet, maar het zit besloten in dat gortdroge nee. Ik blijf nog even kijken naar de glimmende bolling daar op de zandbank. Ik meen zelfs dat ik haar zie bewegen maar hou wijselijk mijn mond. Geen zeehond in zicht.

vogue living septemberoktober 2020
Brenda van Leeuwen, Vogue Living september/oktober 2020
vogue living septemberoktober 2020
Brenda van Leeuwen, Vogue Living september/oktober 2020

Zandgapers en slijkgarnalen

Als we even later met een zuigend geluid van lieslaarzen over het wad banjeren, ontpopt Jan, de man van weinig woorden, zich ineens tot alwetende gids. Zandgapers, zagers, kokerwormen, slijkgarnalen: overal ziet hij hun sporen. Tekeningen in het waddenzand zullen na deze tocht voor mij nooit meer hetzelfde zijn. Ook zal ik niet snel vergeten dat als een krab dreigend zijn scharen naar je uitsteekt, er noorderwind verwacht wordt. Zo’n krab weet dat al voor Piet Paulusma er lucht van krijgt. Jan is op dreef. ‘Kokkels vangen dat doe je zo.’ Als een ware Neptunus gooit hij zijn drietand over de schouder en sleept hem achter zich aan over het zand. Als je een zacht getik hoort, heb je beet. Normaal, als er ‘echte’ gasten aan boord zijn, maakt Jan na afloop een bisque van de krabben en kokkels die ze gevangen hebben. Vandaag even niet, want als het water opkomt en we terug naar de boot zompen is het pas half negen.

Als we terugvaren krijgen we de kerktoren van Oosterland in zicht. Ernaast staat een kapel met een kerkhof waar ene Joop begraven ligt. Joop was een legendarische schipper van het voormalige eiland Wieringen. Op zijn grafsteen liet hij plompverloren de volgende woorden zetten: ‘Ien ding wil ik nag effe zeage: ik viend ’t verskrikkelijk om hier te leage’. ‘Maar weet je wat het mooiste is,’ zegt Jan. ‘Zijn vrouw Sara ging een paar jaar later en liet eronder zetten: “Ja, ik ook.”’ Jan buldert het uit. Ik geloof hem niet, dus als we even later Johanna II vastgelegd hebben aan de steiger, rijden we naar de kapel om de grafsteen te zoeken. En daar staat het, gebeiteld in zwart marmer: ‘Ja, ik ook’. Een vissersvrouw die het altijd met haar man eens was en er weinig woorden aan vuil wilde maken. Dat laatste zit de Wieringers blijkbaar in de genen.

vogue living septemberoktober 2020
Brenda van Leeuwen, Vogue Living september/oktober 2020

Lees het hele interview in Vogue Livings nieuwe september/oktober 2020 nummer, dat nu in de winkel ligt en hier online te bestellen is zonder verzendkosten. Het nummer is in de winkels in Nederland tevens te verkrijgen in combinatie met een limited edition Vogue T-shirt. Wees er snel bij, want de voorraad is beperkt!

Wist je dat je als abonnee Vogue Living digitaal leest via Tijdschrift.nl? Als abonnee koppel je je Vogue Living aan de Tijdschrift-app, waarmee je Vogue direct digitaal tot 3 maanden terug kan lezen.

Fotografie: Brenda van Leeuwen
Productie: Stephanie Pander

Shop Vogue's Home Favorites

This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Living