Het Chateau de la Colle Noire ligt er nogal magnifique bij. Overal bloeien lelietjes-van-dalen, viooltjes en de beroemde Rozen uit Grasse. De paadjes rond de oneindige tuin worden geflankeerd door jasmijn en meiroos, in het gras zelf ligt een enorm bassin inclusief fontein. Ik mag er niet in. Er is een kapel. En een moestuin, een olijfboomgaard en voor de liefhebber nog wat achteloze vergezichten. Binnen: boudoir realness all over la place. Aan de muren hangen niet alleen schetsen van Christian Dior zelf, maar ook schilderijtjes van Christian Bérard (‘Bébé’ voor vrienden). Deze bohemien pur sang was schilder, ontwierp decors en kostuums voor Les Ballets Russes, hij illustreerde voor Vogue en Harper’s Bazaar en presenteerde zich en passant openlijk als homoseksueel, wat voor die tijd (de jaren 30 en 40) redelijk uniek was. Dior zelf bleef zijn hele leven in de kast. Niet dat hij er ongelukkig of bekneld uitziet op de ontroerende collectie privéfoto’s in de hal. Nee, zeker niet. De plaatjes stralen rust uit. Het was de tijd dat niemand nog haast leek te hebben. En de mannen een hoed. Hier bracht hij een deel van zijn jeugd door en in 1950 werd het zijn buitenhuis en toevluchtsoord, de plek waar hij zijn droom om parfumeur te worden wilde realiseren. Hij was er gelukkig en wilde er oud worden. Christian Dior stierf zeven jaar later aan een hartaanval, op tweeënvijftigjarige leeftijd. Hij had die laatste avond in zijn eentje een pond foie gras opgegeten, zeggen ze. Carpe diem, zeggen ze ook.

Advertentie - Lees hieronder verder
Carlijn Jacobs

Geen schaamte

Yootha Wong-Loi-Sing is intens gelukkig als ze eet. Of mooie kleren aanheeft. En acteren, ja, dat is ook leuk. Meer dan leuk. Het is misschien wel wat ze het liefste doet. Zingen houdt ze ook van, maar dat staat nu een beetje stil. Te druk, komt wel weer. Ze had een bandje, vroeger, met haar beste vriendin Rubiën. Ze waren dertien en maakten samen muziek. Vanaf hun vijftiende kwamen daar absurdistische sketches bij. De moeder van Yootha was cultureel programmeur voor verschillende platforms in Rotterdam en gaf haar dochter letterlijk een podium waarop ze (samen met Rubiën) commentaar leverde op alles wat hen op dat moment relevant leek. ‘Satire was het,’ zegt Yootha, ‘het moest ergens over gaan, discussie losmaken. Maar tegelijkertijd ook weer niet, qua absurdisme, snap je?’ Yootha lacht hard, geeft voorbeelden. Zij en Rubiën kaartten bijvoorbeeld het probleem ‘hangjongeren’ aan, door fysiek aan dingen te gaan hangen. Ze bedachten alles zelf, hadden geen regisseur, geen rem en nul gene. Zelfs die keer dat die ene heel aantrekkelijke jongen in de zaal zat, net toen Yootha had bedacht een ‘gehandicapte man met snot’ uit te beelden. De meisjes wilden hiermee uiteraard de abnormale reacties van ‘normale’ mensen op gehandicapten persifleren. Maar zelfs toen voelde ze geen schaamte. Of, nou ja, heel even, vlak voor ze op moest, vanwege die knappe jongen dus. Maar op dat moment zei haar vriendin: ‘Het is relevant dat we dit doen. De maatschappij heeft ons nodig. En als een man je leuk vindt op je onaantrekkelijkst, dan vindt ie je écht leuk.’ Da’s ook weer zo, dacht Yootha en ze ging op. Met urgentie en relevant kwijl en relevant snot. De mooie jongen vond het fantastisch.

Advertentie - Lees hieronder verder
Advertentie - Lees hieronder verder

‘Het was totale paniek. Buikpijn, huilend naar huis bellen en dingen roepen als: dit was het domste idee ooit, ik stop met acteren'

En zo waren er meer, want een paar weken later werd Yootha gebeld door een castingbureau. Ze zochten een donker meisje dat kon zingen en acteren. Ze deed de auditie zoals ze het acteren tot dan toe had benaderd: zonder referentiekader of ervaring, maar verder wel met alles wat ze in zich had. Ze kreeg de rol en speelde een seizoen lang in de BNN-dramaserie Who’s in who’s out (2012). Daarna wilde ze niets liever dan door met een volgend acteerproject, maar ze hoorde niets meer. Geen audities, geen telefoontje, niks. ‘Nou, dacht ik, dat was het dan,’ zegt Yootha. ‘Ik vond het natuurlijk wel erg, heel erg zelfs, maar ik had ook geen zin om gepikeerd op de bank te gaan liggen.’ Het werd sociologie studeren. Werken. Misschien proberen een album op te nemen. En toen, heel veel maanden later, was er ineens een e-mail van het castingbureau: ‘We weten niet of je onze eerdere berichten hebt ontvangen. Het telefoonnummer dat we van je hebben lijkt niet meer te kloppen. We zijn nog steeds benieuwd of je auditie zou willen doen voor de nieuwe Nederlandse speelfilm Hoe duur was de suiker (regie Jean van de Velde, 2013, red.). Bel ons even.’

Carlijn Jacobs
Advertentie - Lees hieronder verder

Dus daarom had ze nooit meer iets gehoord. Ze hadden haar niet kunnen bereiken. Ze had ook helemaal geen agent. En een nieuw telefoonnummer. En dat was ze inderdaad vergeten door te geven. Hoe stom. De audities bleken al in volle gang, er waren meer meisjes in de race voor de rol van slavin Mini-Mini. Maar Yootha werd het, al accepteerde ze de rol pas definitief toen ze zeker wist dat haar ouders, haar broer én haar vriend het oké vonden dat ze anderhalf uur lang zo goed als topless in beeld zou zijn. ‘Mijn moeder zei: “Als ik jouw borsten had zou ik het ook doen.”’ Haar vader zat Studio Sport te kijken, herinnert ze zich. ‘Pap,’ zei ze, ‘Ik heb die rol. Maar ik moet van boven zeg maar naakt.’ ‘Fair enough,’ zei haar vader, ‘je speelt een Surinaamse slavin uit 1747. Zo’n rol doe je niet in een Gucci-coltrui.’

‘Spencer wil misschien nog wel liever kinderen dan ik, maar dat zegt ie niet hardop, omdat hij weet dat het nu onhandig is'

Haar broer was trots. Haar vriend ook. ‘Cool,’ zei Yootha, en daar ging ze. Maar het was nogal wat. Een hoofdrol in de verfilming van het bestverkochte boek in Suriname (geschreven door Cynthia McLeod, red.). Ze moest diep in zichzelf en haar geschiedenis afdalen om te voelen wat ze moest voelen. Soms niet eens zo heel diep. De scène waarin ze gemuilkorfd werd afgevoerd bijvoorbeeld, die deed pijn. Dat een (eveneens gemuilkorfde) Surinaamse figurante naast haar liedjes van Beyoncé zat te neuriën kon ze er niet heel makkelijk bij hebben. Ze begreep het ook echt niet, had dat meisje geen idee? Bizar. Voor Yootha voelde het allemaal hartverscheurend echt. De rol leverde haar een goudenkalfnominatie op. Ze is nog steeds heel trots op de film, het was haar leerschool en het verhaal was en is belangrijk, het deed en doet ertoe. ‘Dingen moeten zin hebben, toch? Waar doe je het anders voor?’

Advertentie - Lees hieronder verder

Íets

Door Hoe duur was de suiker groeide ze. Niet alleen als actrice. Ze begreep veel meer, ook van bepaalde gedragingen binnen de zwarte gemeenschap. Daar was ze natuurlijk altijd al mee bezig. Omdat ze sociologie heeft gestudeerd én omdat ze donker is. ‘De onderlinge discriminatie binnen de zwarte gemeenschap bijvoorbeeld, je hebt een donkere huid, maar hoe lichter die donkere huid is, hoe beter hij voelt. Dat valt allemaal terug te voeren tot de tijd van de slavernij.’ Yootha vertelt over de Natural Hair Movement, waarbinnen vrouwen (en mannen) hun afrohaar leren accepteren. Zelf heeft ze nooit steil haar gewild, maar er zijn nog genoeg donkere vrouwen die hun zelfvertrouwen voor een groot deel laten afhangen van de gladheid van hun kapsel. Ze is nooit heel onzeker over haar uiterlijk geweest. Wel over haar toekomst als actrice. Na Hoe duur was de suiker kwamen er andere rollen, leuke rollen, maar ze kon er niet veel in kwijt. Of niet genoeg. En het waren geen hoofdrollen. The Paradise Suite (2015, regie Joost van Ginkel) was een prachtige film, ze is blij dat ze daar deel van uitmaakte. Maar de afgelopen jaren had ze steeds vaker gesprekken met haar agent, of eigenlijk had haar agent vooral gesprekken met haar: ‘Yootha, waarom ga je niet naar Los Angeles? Ga een week, praat met een paar castingdirectors. Daar is meer te doen, hier in Nederland is het speelveld te klein en al helemaal voor donkere acteurs.’ Ze wist het niet. Grote twijfel. Gaan of niet gaan. Ze had een duw nodig, een extra motivatie, íets.

Carlijn Jacobs
Advertentie - Lees hieronder verder

Datíets’ kwam in de vorm van een auto-ongeluk. ‘Helaas, ja. Maar ook weer niet. We waren uit geweest, mijn vriend Spencer en ik. Hij reed, het ging mis, knal. We hadden allebei niets, godzijdank. Spencer reageerde emotioneel, hij zat te trillen achter het stuur. Ik werd overvallen door een vreemd soort euforie. Ik stapte uit en heb juichend staan dansen op het asfalt. Het was alsof ik wakker werd.’ Een maand later vertrok ze naar LA.

In Los Angeles had ze drie verschillende afspraken met castingdirectors. Twee afspraken verliepen ‘gewoon’. Dat wil zeggen: niet heel goed maar ook niet heel slecht. Tijdens het derde gesprek wist ze de castingdirector te ontdooien, een op het eerste gezicht nogal strenge, fiks-bebrilde vrouw. Yootha durfde een paar grappen te maken en het ijs brak. “I might have something for you,” zei de ontdooide.

'Ik werd overvallen door euforie. Ik heb juichend staan dansen op het asfalt. Het was alsof ik wakker werd'

Een uur later werd Yootha gebeld of ze auditie kon doen voor een nieuwe dramaserie, geproduceerd door Oprah Winfrey: Love is_ (specifiek met een liggend streepje erachter, geen punt. Want liefde is van alles, volgens de makers. Vul maar in.) Dit was haar kans, het was erop of eronder. Ze deed de auditie, kreeg aanwijzingen, speelde de scène nog een keer maar dan anders, nam afscheid, liep toch weer terug, vroeg of ze de aanwijzingen goed in haar spel had verwerkt, ze kreeg een knikje maar verder niks. Bedankt en tot ziens. Oh god, dacht ze, ik heb het zó ongenadig verpest. Misselijk verliet ze het pand. ‘Het was totale paniek. Buikpijn, huilend naar huis bellen en dingen roepen als: dit was het domste idee ooit, ik stop met acteren. En daarna in mijn appartementje met kleren aan in slaap vallen, haha, ja hoor, drama, het hele palet. Maar ik wilde dit zó graag. Dit was mijn kans op iets groots geweest, misschien we de enige. Zo voelde het.’

Advertentie - Lees hieronder verder

De liefde is groot

Eenmaal terug in Nederland begreep ze van haar agent dat de auditie fantastisch was gegaan. Ze kreeg de rol. De opnames voor het eerste seizoen zitten er inmiddels op. Vier maanden heeft ze in Atlanta gewoond. Het was een geweldige ervaring, een all black cast, een mooie, gelaagde rol, op de première kreeg ze een omhelzing van Oprah. En nu? Ja, en nu. Ze heeft een agent in Los Angeles. En een hoofdrol in een nieuwe Amerikaanse film. ‘Voor Amerikaanse begrippen een klein project,’ zegt ze. ‘Maar wel te gek. Heel spannend.’ Ze denkt dat ze het maar moet proberen, daar wonen, een tijdje. Misschien gaat ze er de komende vier jaar voor uittrekken. Alles op alles zetten. Spencer steunt haar. Ze zijn al tien jaar samen, de liefde is groot, komt goed. En kinderen komen er ook, graag, en veel, als het kan. ‘Spencer wil ze misschien nog wel liever dan ik, maar dat zegt ie niet hardop, omdat hij weet dat het nu nog net even onhandig is.’ Love is. In dit geval met een dikke vette punt erachter.

Carlijn Jacobs

Yootha ligt in een gouden jurk op het bed van Dior lui-même en drapeert zichzelf moeiteloos in de meest fotogenieke houding. Ze ligt. En kijkt. Verder doet ze, ogenschijnlijk, niet heel veel. Hoeft ook niet, ze is al overweldigend genoeg. Yootha is. Punt. ‘Ik zou op zich best iets kunnen eten,’ zegt ze. Wij ook, denken alle aanwezigen. Namelijk jou, Yootha.