Mandarijnse jasjes, waar denk je dan aan? Hopelijk heb je wel al door dat we niet op de fruitsoort hinten, maar op de historische Chinese taal en daarbij behorende cultuur. En dan dus op het soort jasjes wat daar gedragen werd, of wordt. Het zogenoemde ‘Mandarijns jasje’ en vest wint rap aan populariteit op social media en in het straatbeeld. We leggen hieronder graag de herkomst uit en tippen mooie opties.
Voor de volledigheid: de terminologie en aanduiding van herkomst bij zo’n trend kan gevoelig liggen. Zomaar een typerend onderdeel van een authentiek kledingstuk uit een ander deel van de wereld ‘pakken’ en tot hype bombarderen doet tekort aan de mooie, rijke geschiedenis ervan. Sterker nog: we willen culturele toe-eigening voorkomen. Dus nemen we je ook mee in de historie en naamgeving van wat nu in de media kortweg ‘Mandarijns jasje’ (let op de aanhalingstekens) wordt genoemd.
‘Mandarijns jasje’
Mandarijns is eigenlijk een verzamelnaam voor meerdere Chinese talen of dialecten. Dit zouden er meer dan tien zijn; het is dus niet zo dat er maar één Mandarijns is. Een Mandarijn was ook een bepaalde keizerlijke bestuursambtenaar in het historische China, in het Chinese Keizerrijk. Dit duidt dan op de periode tussen halverwege de 10e tot begin 20e eeuw.
Via deze link meld je je aan bij ons nieuwe Instagram Channel Before it’s in Vogue
Wat wij nu kortweg het Chinese of Mandarijnse jasje noemen, ook wel het Tang-jasje genoemd, duidt eigenlijk vooral op een kledingstuk met een ‘Chinese’ sluiting. Oftewel een vest of jasje met Chinese frogs of een Pankou-sluiting. Eigenlijk kun je deze sluitmethode nog het beste vergelijken met wat wij houtje-touwtje noemen. Alleen bij de Mandarijnse of Pankou-sluiting gaat het dan om stoffen knoopje, in een oogje van stof of koord.
Bij een Mandarijns jasje of vest hoort trouwens, behalve die sluiting, ook een typisch model met opvallend kraagje. Dit is wat wij nu kortweg (en dus eigenlijk te simplistisch) een ‘Chinese’ kraag noemen, oftewel een soort opstaande revers. De mouwen zijn recht of uitlopend, zonder manchetten. Eigenlijk heeft het model wel wat weg van het ‘militaire’ jasje of Hussarenjack dat we onlangs als trend signaleerden:
Typische kraag en sluiting
Terug naar het ‘Mandarijnse jasje’. De herkomst qua tijdsbeeld van het model wordt in sommige bronnen toegeschreven aan de Ming-dynasty (1368-1644). Maar het wordt ook wel het Tangzhuang of kortweg Tang-jasje genoemd, naar de Tang-periode (618- 907). Dit model is dan ook weer vergelijkbaar met het Mayo- of Mao-jasje, wat verwijst naar de Tao-tijd tussen 1949 en 1976. Kortom: de exacte herkomst qua tijdperk is lastig vast te stellen. Waarschijnlijker is het dat dit ‘Mandarijnse jasje’ al meer dan een millennium wordt gedragen, in allerlei variaties.
Ook een precieze locatie is lastig aan te wijzen. Het Indiaase Nehru- of Jawahar-jasje, evenals het Jodhpuri-colbert, heeft namelijk ook dit model met rechtopstaande kraagje en ontbreken van manchetten met knopen. Maar als we het houden bij wat we hier het ‘Mandarijns jasje’ noemen, is vooral die Pankou-sluiting bijzonder. En dat is ook precies het element dat we nu steeds meer voorbij zien komen.
De tekst gaat verder onder de afbeelding.
