is-stiekem-de-appjes-van-je-lover-lezen-nog-steeds-zo-slecht-als-je-gevoel-blijkt-te-kloppen-401782
©Liselore Chevalier, Vogue Nederland, juli/augustus 2026

Na thuiskomst van een weekendje weg met vriendinnen afgelopen winter, kroop ik bij mijn toenmalige vriend in bed. De volgende ochtend vertrok hij om 07.00 uur naar zijn werk. Hij kuste me gedag op zo’n manier dat je even vergeet dat mannen kunnen liegen. Twee uur later werd ik wakker en zag ik zijn volledig opgeladen laptop naast het bed liggen. Die schrééuwde: klap me open. (Digitale controle is een van de grote valkuilen van modern love.) Ik denk dat iedereen die zegt dat hij of zij nog nooit heeft rondgeneusd of jaloers is geweest in een relatie, óf een beter mens is dan ik, óf gewoon een persoon is die niet alles in de gaten wil houden.

We waren al zo lang samen dat ik al zijn wachtwoorden wist. Niet omdat hij ze met me had gedeeld, maar omdat mannen wachtwoorden intypen alsof niemand anders ogen heeft. Binnen enkele minuten scrolde ik door zijn appjes en verpestte ik mijn eigen leven in realtime.

Jaloezie in relaties

Tot op de dag van vandaag kan ik me de exacte berichten nog herinneren die ik vond. Wat jammer is, want ik zou ze eigenlijk heel graag willen vergeten. In een appje van mijn toenmalige vriend aan zijn huisgenoot stond: “Vertel het alsjeblieft niet aan Eileen.” De kamergenoot antwoordde: “Ik wil er niet bij betrokken raken, maar als ze het me vraagt, ga ik niet liegen.”

Dat was het dan. De berichten waren vaag, ontbraken volledig aan context, maar waren toch specifiek genoeg om mijn zenuwstelsel in de war te brengen. Mijn hart begon zo hard te bonzen dat ik het zelf kon horen. Mijn handen trilden. Om de paar seconden dacht ik dat ik sleutels hoorde rinkelen, en stelde ik me voor dat hij me mid-investigation zou betrappen, voorovergebogen boven zijn laptop – wat, achteraf gezien, waarschijnlijk mijn eerste aanwijzing had moeten zijn dat wat ik deed verkeerd was. Maar aan de andere kant: ik had gelijk?

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief

Leugens

Enkele maanden later, nadat ik een ingewikkelde leugen had verzonnen in de trant van “geruchten via via” – want er was no way dat ik zou toegeven dat ik zijn laptop had doorzocht – bekende hij eindelijk dat hij in een dronken bui was vreemdgegaan. Hij had een andere vrouw mee naar huis genomen, terwijl zijn huisgenoot thuis was. Die huisgenoot had blijkbaar een sterker moreel kompas dan mijn vriend.

Als ik hierop terugkijk, besef ik dat ik meteen mijn spullen had moeten pakken, zijn nummer had moeten blokkeren en aan mijn herstelproces had moeten beginnen. In plaats daarvan bleef ik lang genoeg bij hem om te veranderen in de psychotische, jaloerse vriendin die nog bewijs van ontrouw zag in de manier waarop iemand keek. Dat is misschien wel het ergste aan vreemdgaan: je verandert erdoor in een persoon die je zelf niet meer herkent.

Mensen praten over jaloezie in relaties alsof het in een vacuüm bestaat. Alsof mensen op een dag wakker worden en besluiten om emotioneel instabiel te worden. Maar ik heb nu beide kanten van het verhaal meegemaakt. Ik ben de jaloerse, bezitterige vriendin geweest die constant zijn telefoon controleerde, en ik heb relaties gehad waarin ik me zo veilig voelde dat het me oprecht niets kon schelen wie mijn partner om 02.00 uur ’s nachts een bericht stuurde, of waar hij was als hij niet bij mij was. Het verschil, zo besefte ik later, lag eigenlijk niet bij mij.

Waar komt jaloezie in relaties vandaan?

Ooit vroeg ik een ex waarom ik bij hem nooit jaloers was. Ik heb nooit zijn telefoon doorzocht, nooit zijn computer gecheckt, terwijl ik in eerdere relaties net zo goed bij de AIVD had kunnen werken.

Mijn ex keek me aan en haalde zijn schouders op. “Omdat ik je niet jaloers maak.” Het was zo’n simpel antwoord dat het me bijna irriteerde, maar hij had gelijk. Er zijn mensen die chaos veroorzaken en jou vervolgens de schuld geven als je erop reageert. En er zijn mensen die een relatie op zo’n manier aanpakken dat vertrouwen vanzelfsprekend is.

Een andere ex – degene die me het meest jaloers maakte – ging met intervallen vreemd gedurende onze hele relatie. Destijds eindigde elke ruzie op de een of andere manier hetzelfde: ik die mijn excuses aanbood omdat ik me ‘crazy’ had gedragen, terwijl hij negeerde dat mijn intuïtie volkomen spot-on was. Kwam hem dat even goed uit.

Jaloezie als signaal

In relaties wordt jaloezie vaak afgedaan als irrationaliteit, vooral bij vrouwen. Maar soms is jaloezie een signaal. Soms pikt je lichaam iets op wat je brein nog niet heeft geregistreerd.

Tegelijkertijd kan jaloezie absoluut een soort gif worden. Als een ervaring met vreemdgaan eenmaal iets in je heeft kapotgemaakt, is het heel gemakkelijk om die angst mee te slepen naar elke volgende relatie. Dat heb ik lange tijd gedaan. Ik projecteerde oude verdenkingen op mensen die dat niet verdienden; ik strafte goede partners voor het gedrag van een andere man.

Gedragstherapie

Ik heb maandenlang aan mijn gevoelens van jaloezie gewerkt in de vorm van dialectische gedragstherapie (DBT), een psychotherapeutische benadering die cognitief-gedragstherapeutische technieken combineert met mindfulness en acceptatie. Marsha Linehan, de grondlegger van DBT, beschrijft jaloezie als een beschermende emotie: de angst dat iets wat belangrijk voor je is, wordt bedreigd of van je wordt afgenomen.

Een van de kernvaardigheden van DBT is wat opposite action wordt genoemd. In feite betekent dit dat je precies het tegenovergestelde doet van wat je emotioneel ontregelde brein zo wanhopig wil doen. Dus in plaats van te spioneren, ‘ontsla je je innerlijke detective’; in plaats van mensen te controleren, laat je je greep los; in plaats van je partner te ondervragen omdat hij of zij een Instagrampost van iemand van 47 weken geleden heeft geliket, focus je je op je hobby’s.

Hyperwaakzaamheid

Een ander punt dat we tijdens de behandeling bespraken, is of een emotie “overeen kan komen met de feiten”. In het geval van mijn vreemdgaande ex klopte mijn jaloezie: hij loog tegen me, en mijn zenuwstelsel registreerde dat.

In latere relaties bleef ik die angst met me meedragen, lang nadat het gevaar was geweken. Wat ik uiteindelijk leerde, nadat ik mezelf had uitgeput met pogingen om het gedrag van anderen te controleren, is dat je iemand simpelweg niet kunt dwingen om voor jou te kiezen. Als iemand vreemd wil gaan, dan gaat hij of zij dat doen. Ik had mijn ex fysiek ergens aan vast kunnen binden, en toch zou hij een manier hebben gevonden om een andere vrouw een berichtje te sturen.

Ik wil graag geloven dat ik inmiddels ben uitgegroeid tot het soort vrouw dat nooit meer in een relatie blijft die zoveel angst en wanhoop veroorzaakt. Niet omdat ik nu een of andere zen-vrouw ben die jaloezie volledig achter zich heeft gelaten, maar omdat ik eindelijk het verschil begrijp tussen intuïtie en hyperwaakzaamheid: het ene beschermt je, en het andere zorgt ervoor dat je in het donker wachtwoorden uit je hoofd leert.

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd door Vogue US.