kun-je-met-ai-je-droomgarderobe-samenstellen-381059
©Launchmetrics/Spotlight

Inmiddels is kunstmatige intelligentie niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Schrikbarend, vind ik, maar waar. Steeds meer merken maken gebruik van AI voor hun verkoop. Kunnen wij als consument ook iets positiefs halen uit die technologische opmars? Is het mogelijk om onze kledingkast te digitaliseren, als een soort AI-garderobe? Ik vroeg het aan data- en AI-expert Kristel Lanjouw en probeerde het vervolgens zelf uit. De antwoorden en resultaten lees je hier.

Met AI je garderobe samenstellen?

Ongetwijfeld heb je Clueless weleens gezien, voorbij zien komen of erover gehoord. In de film is de kledingkast van Cher volledig gedigitaliseerd. ’s Ochtends klikt ze haar scherm aan en met een paar tikken verschijnt haar outfit voor de dag. Het gaat allemaal nét iets makkelijker als je je outfit letterlijk voor je kunt zien, in plaats van minutenlang naar een overvolle kledingkast te staren. Heerlijk, lijkt me dat. Zelfs als modefanaat loopt iedereen tegen dezelfde vragen aan: Wat trek ik aan vandaag? Of: ik heb niets om aan te doen voor deze (speciale) gelegenheid! Overzicht lijkt de sleutel, en laat dat nu precies zijn waar technologie je een handje bij kan helpen.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief

Opgeruimd staat netjes

Je kledingkast digitaliseren kan helpen bij het creëren van overzicht en rust. Hoewel mijn kledingkast niet per se uitpuilt, heb ik nog steeds regelmatig zo’n o ja, die heb ik óók nog-moment. Ik denk dat velen zich hierin herkennen. Vaak heb je meer in je kast hangen dan je denkt, en kom je met je eigen collectie al een heel eind — zonder meteen iets nieuws te hoeven kopen omdat je denkt dat je ‘niets hebt’.

Het digitaliseren van je garderobe komt hier goed van pas. Apps als Stylebook en Whering spelen hier slim op in. Je uploadt foto’s van je kleding, waarna de app outfits samenstelt en alles sorteert op gelegenheid, seizoen en type item. Zie het als de mobiele versie van Chers kledingkast uit Clueless — minus het daadwerkelijke stylingadvies. Dat moet je nog altijd zelf doen.

Maar juist daar zou AI van pas kunnen komen. Volgens Kristel Lanjouw kan AI tegenwoordig heel goed helpen bij het ordenen van wat je al hebt. Het maakt patronen zichtbaar: wat draag je vaak? Wat nauwelijks? En vooral: waar zit overlap?

Bewuste koopkeuzes 

Niet alleen voor je overzicht, maar ook voor je bankrekening kan dit inzichtelijk zijn. Het digitaliseren van je kledingkast kan leiden tot bewustere shopkeuzes. Volgens Lanjouw laat zo’n overzicht zien hoeveel overlap er in een garderobe zit en hoe beperkt het aantal outfits is dat daadwerkelijk wordt gedragen. “Dat inzicht werkt voor veel mensen behoorlijk ontnuchterend.”

Ook winkels en merken spelen steeds meer in op de opkomst van AI. Zo kun je inmiddels stijladvies vragen aan een AI-bot van Ralph Lauren, en bij Zara is een AI virtual fitting room beschikbaar in de app. Daarmee kun je kleding virtueel passen op een avatar die op jezelf is gebaseerd. Zara hoopt hiermee het aantal retourzendingen te verminderen en de koopervaring persoonlijker te maken. Op social media zorgde dit voor veel nieuwsgierigheid, al is de tool in Nederland nog niet beschikbaar. En of het daadwerkelijk bijdraagt aan bewustere koopkeuzes en een betere garderobe, valt nog te bezien — al is de hoop er.

Tegelijkertijd zien we dat vergelijkbare technologische tools niet altijd het gewenste effect hebben. “De styling- en shoppingalgoritmes van platforms als Zalando of Farfetch zijn sterk in het herkennen van wat trending is, maar fundamenteel zwak in het begrijpen van persoonlijke verzadiging”, zegt Lanjouw. “Ze optimaliseren op méér, niet op genoeg. Dat voelt slim, maar leidt zelden tot een echt doordachte garderobe.” Die fout wil ze zelf niet maken bij haar kinderkledingmerk, Bon Beau Joli. “AI helpt ons patronen te zien in comfort en voorkeur, maar de uiteindelijke keuzes blijven menselijk en dat moet ook zo blijven.” Laat AI ons dus werkelijk bewuster kiezen, of stimuleert het juist snelle consumptie?

Trends voorspellen

Dat roept de vraag op: kan AI ook modetrends voorspellen? Volgens Lanjouw hoeven we ons daar voorlopig geen zorgen over te maken. “Hoe geavanceerd data-analyse ook is, en hoe ver bedrijven als het Franse Heuritech technisch zijn, mode blijft een domein waarin radicale vernieuwing per definitie niet uit data te destilleren is.”

En daar raakt ze een belangrijk punt. De meest bepalende momenten in de modegeschiedenis waren juist die momenten die niemand zag aankomen. Lanjouw noemt Prada als voorbeeld: collecties die op papier wringend of zelfs ‘lelijk’ werden gevonden, maar juist daardoor cultureel impactvol bleken. “Dit soort verschuivingen ontstaan uit intuïtie, cultuur en timing. Niet uit historische data.”

Misschien is dat precies waar we nu naar verlangen. In een tijd waarin microtrends elkaar razendsnel opvolgen, snakken we naar authenticiteit en duurzaamheid. We willen niet overal meer op springen, maar bouwen liever aan een capsulegarderobe. Dat blijkt ook uit cijfers: vintage shoppen wordt steeds populairder. In de afgelopen twaalf jaar is het aantal tweedehandswinkels met 40 procent toegenomen, zo blijkt uit cijfers van de Kamer van Koophandel. Ook investeren we bewuster in mode: liever iets duurder, mits het kwaliteit en duurzaamheid garandeert.

Balans tussen AI en menselijkheid in de modewereld

De conclusie? Stijl en mode worden steeds minder bepaald door wat ‘nieuw’ of ‘trendy’ is, en juist door persoonlijkheid, authenticiteit en bewust kiezen. Iets waar technologie volgens mij niet de hoofdrol in zou moeten spelen. En dat kan ook niet, bevestigt Lanjouw. “AI kan uitstekend voorspellen wat lijkt op gisteren, maar niet wat morgen anders wil zijn. En precies daar ontsnapt mode altijd aan data.”

Volgens haar botst AI hier met menselijke mode-intuïtie. “AI helpt patronen te zien in comfort en voorkeur, maar de uiteindelijke keuzes blijven menselijk. En dat moet ook zo blijven. AI werkt het best wanneer het helpt vertragen, scherpstellen en reflecteren. Niet wanneer het pretendeert smaak te vervangen of creativiteit te voorspellen.”

Geduld is een schone zaak

Nu is de grote vraag: verliezen we niet een deel van het creatieve denkwerk als we onze kledingkast digitaliseren? Naast nieuwsgierigheid voel ik ook schaamte als ik apps daarvoor gebruik. Kunnen we straks niet meer zelfstandig nadenken?

Misschien hoeven we sommige processen niet te versnellen. En misschien kan ik mijn oude techniek blijven gebruiken: Ik upload foto’s van mijn eigen outfits op Pinterest en combineer die met inspiratiepins. Zo zie ik niet alleen wat ik mooi vind, maar ook wat daadwerkelijk werkt — mét bewijs.

Maar uiteindelijk hoeft niet alles efficiënt of optimaal te zijn. Mode mag schuren. Je mag zoekende zijn. Het mag tijd kosten. Ik denk zelfs dat juist dát extra voldoening geeft. Kunnen we niet afspreken om overal wat meer tijd voor te nemen, in plaats van altijd maar sneller te willen? AI kan ondersteunen, absoluut — zolang het niet ten koste gaat van ons eigen denkproces.