In gesprek met Carice van Houten over haar liefde voor vintage

Het is een bijzondere week voor Carice van Houten: niet alleen verschijnt haar nieuwe film A Family in de bioscoop, ook zal ze voor het eerst een programma presenteren. In A Beautiful Mess (NPO Start) nemen acht personality’s het tegen elkaar op om de beste looks te stylen die volledig uit tweedehandskleding bestaan. Voor Vogue het uitgelezen moment om met de internationaal gevierde actrice te gaan zitten en haar het (vintage) hemd van het lijf te vragen.

Carice van Houten zet vintage mode op de kaart

We ontmoeten Carice van Houten in Hotel De L’Europe in Amsterdam. Gekleed in een oversized gestreepte blouse en een wijde, grijze jeans met een paar kistjes aan haar voeten, een felroze ‘unstoppable’-pet op haar hoofd en een Gucci-clutch met vrolijke aardbeienprint in haar hand, maakt ze direct een opvallende verschijning. Of haar look van vandaag vintage is? Haar kleding wel, de kistjes niet. “Ze waren heel duur, maar ik heb ze elke dag aan.”

Van Houten wil met haar nieuwe programma A Beautiful Mess aandacht vragen voor de klimaatcrisis, die extreem dringend is. “Ik zat heel erg te worstelen met hoe ik dat meer mensen kon laten weten, zonder dat je die ‘vervelende vrouw’ wordt die constant over de klimaatcrisis wil praten”, zegt de actrice, die na een decennialange carrière op het witte doek met rollen in Zwartboek, Game of Thrones en Halina Reijns regiedebuut Instinct, aan haar eerste presentatieklus begint.

A Beautiful Mess

Vogue: Deze week markeert de start van je nieuwe tv-programma A Beautiful Mess, waarin je voor het eerst presenteert. Hoe is het voor je om die switch van acteren naar presenteren te maken?

Carice van Houten: Ik heb het idee zelf verzonnen, dus ik wilde het ook presenteren; wie A zegt, moet ook B zeggen. Het leek me spannend en leuk, maar ik heb me er ook een beetje in vergist, want presenteren is echt een vak. Ik vond het best lastig om de leader of the pack te zijn. Soms was ik aan het hakkelen en zat ik met kaartjes te klooien. Het was dus even zoeken in het begin, maar ik ben er heel trots op dat een idee dat ik heb verzonnen waarheid is geworden.

Waarom vind je het belangrijk om dit programma te maken?

Zoals mensen misschien wel weten, is de klimaatcrisis iets waar ik me heel druk om maak. Het is zo urgent. Ik zat heel erg te worstelen met hoe ik dat meer mensen kon laten weten, zonder dat je die ‘vervelende vrouw’ wordt die constant over de klimaatcrisis wil praten. Want die kan ik ook zijn – een soort Debbie Downer met allerlei feitjes. Ik wilde een soort Trojaans paard verzinnen dat vrolijk is, maar ook een boodschap heeft. Toen kwam ik met A Beautiful Mess.

De fast fashion-industrie is natuurlijk extreem vervuilend – erger dan de scheep- en luchtvaart bij elkaar. Daar moeten we met z’n allen iets aan doen. Het zal even omdenken zijn, maar het is noodzaak. Er is zoveel moois te halen uit tweedehands. Veel van het nieuwe aanbod is gewoon plastic; je draagt gewoon plastic op je lijf, afgezien van het feit dat het natuurlijk verwoestend voor de planeet is.

Wat hoop je te bereiken?

Op de redactie van ITV – met wie ik het programma heb gemaakt – werkt iemand van wie ik het idee had dat ze nog nooit in een tweedehands kledingzaak was geweest. Dat klopte. Later, terwijl we aan het draaien waren, zei ik een keer tegen haar dat ze een leuke blouse aanhad. Toen zei ze: ‘Thanks, tien euro, Waterlooplein’. Dat is precies wat ik wil: dat mensen door dit programma tweedehands gaan winkelen.

Van tatoeëren tot koken

Zijn er naast presenteren nog andere vlakken die je career wise wil ontdekken?

Ik ben begonnen met tatoeëren. Dat kan ik nog niet zo goed, maar ik vind het wel heel leuk. Ik ben een duizendpoot, dus ik doe graag van alles een beetje. Ik ga nooit echt een goede tatoeëerder worden, maar ik vind het leuk om op latere leeftijd – ik word vijftig dit jaar – veel verschillende dingen uit te proberen. Ook schrijven, bijvoorbeeld. En leren koken zou ook weleens handig zijn by now, want ik sta niet per se bekend om mijn kookkunsten. Laatst heb ik ook een cursus kralen knopen gedaan. Al dat soort dingen vind ik leuk om te leren. Ik wil meer met mijn handen doen.

Zou je jezelf ooit tatoeëren?

Nee, ik ben echt een angsthaas. Ik heb ooit een stipje op mijn been gezet en toen moest ik huilen van de pijn.

Fashion met een verhaal

Draag je zelf veel tweedehandskleding?

Zeker. Een paar jaar geleden bestond mijn kast nog voor ongeveer 40 procent uit tweedehandskleding, en voor 60 procent uit nieuw gekocht. Nu is dat wel 80-20, of zelfs 90-10. Maar ik ben ook niet heilig: ik koop ook echt weleens iets nieuws. Maar ik probeer het zo min mogelijk te doen. Het is de kunst om heel bewust iets te kopen. Ik heb laatst bijvoorbeeld heel dure schoenen gekocht. Die heb ik elke dag aan. Het gaat om beter duurzaam nadenken.

Wanneer ben je begonnen met het dragen van tweedehands?

Ik heb altijd interesse gehad in het plukken van speciale stukken van een marktje. Toen heette dat nog geen vintage, maar was het nog oude troep die ik gewoon leuk vond. Ik denk dat ik er pas sinds een paar jaar echt mee bezig ben, sinds ik ‘wakker’ ben geworden en me bewust ben van de klimaatcrisis als urgent probleem.

Wat fascineert je aan kleding met een verleden?

De uniciteit, dat het verhaal heeft en dat erin geleefd is. Wie heeft het gedragen? En het idee dat er maar één of slechts een paar van zijn in deze wereld van massaproductie, waarin we allemaal op elkaar willen lijken.

Welke merken en ontwerpers draag je het liefst?

Vaak staat in het item dat ik draag niet eens een merk. Meestal komt het uit de jaren zeventig of tachtig. Ik heb veel jaren zeventig-blouses in allerlei kleuren, daar hou ik van. Ik let er wel altijd op of het katoen is, want polyester is gewoon plastic en zit niet lekker. Als we het over ontwerpen voor de rode loper hebben, dan draag ik vaak Ronald van der Kemp. Die weet ondertussen precies wat ik mooi vind.

Mickey Mouse, The Simpsons en Snoopy

Ga je liever schatzoeken op een rommelmarkt of naar een strak gecureerde archive store?

Ik hou van een mix. Ik heb veel oude T-shirts met Mickey Mouse, The Simpsons en Snoopy erop, maar ik hou ook van designervintage. In Parijs heb je veel van die winkels, ik vind het leuk om daar iets tussen te vinden.

Wat zijn jouw tips voor het sourcen van tweedehandskleding?

In Amsterdam heb je Salon Heleen Hülsmann, waar ik graag kom. Ik winkel alleen zelf niet zo veel meer. Soms loop ik een sjofel winkeltje binnen en zie ik een geinig T-shirt. Ik ben heel gevoelig voor die oude jaren tachtig-dingen, dat is mijn jeugd. Alles met The Simpsons, Mickey Mouse – daar ga ik altijd voor.

Wat is je meest geliefde vintage item dat je in je kast hebt hangen?

Laatst waren we aan het draaien voor A Beautiful Mess op het Waterlooplein en dan ga ik – ik kan er niets aan doen – toch weer winkelen. Toen heb ik weer een perfecte roze met donkerrode blouse gevonden met een mooie streep. Heel jaren zeventig met een grote ronde kraag. Tien euro ook. Top.

Als jouw stijl een filmgenre was, welke zou dat dan zijn?

Wat een goede vraag. Ik denk een voorlichtingsfilm voor mensen met ADHD. Of een rare tekenfilm. Ik ben heel eclectisch. Dan heb ik weer een zwarte dag en ben ik heel chic. En dan loop ik weer op kistjes met een oversized blouse en een wijde jeans. Morgen ben ik waarschijnlijk een soort Sesamstraat-figuur. Je kunt mij niet echt pinpointen.