Een exclusief interview met prinses Sirivannavari van Thailand

Afgelopen donderdag 9 april kreeg het historische Hotel des Indes in het centrum van Den Haag hoog bezoek uit Thailand. Niemand minder dan prinses Sirivannavari Nariratana Rajakanya, dochter van de Thaise koning Rama X, presenteerde een van de grootste ambachten van haar land: de traditionele Thaise klederdracht Chud Thai. Vogue kreeg de exclusieve kans om te spreken met de prinses. Een gesprek over haute couture, ambacht en hoe de Thaise traditie zijn plek weet te behouden in de moderne modewereld.

Prinses Sirivannavari over Chud Thai

Wanneer de Thaise royal de statige hotelkamer van het Hotel des Indes binnenkomt, valt haar beeldschone indigoblauwe, mouwloze jurk met hoge boothals en een wijd uitlopende rok van Thaise zijde direct op. “Het is een ontwerp van een Thaise ontwerper”, zegt de prinses, die altijd creaties van Thaise makelij draagt en zelf overigens ook ontwerper is. “Het is heel licht – voel maar”, instrueert ze me, terwijl ze naar mij toe beweegt zodat ik de stof van de rok kan voelen. Ze heeft gelijk: de Thaise zijde waarvan haar jurk is gemaakt, is vederlicht. Het is een kenmerk van de hoogwaardige stof, die bekendstaat om zijn rijke textuur, unieke glans en levendige kleuren, en de basis is van Chud Thai.

Prinses Sirivannavari is naar Nederland gekomen om te praten over de nationale klederdracht van Thailand, die uit acht vrouwenstijlen en drie herenstijlen bestaat die variëren van daytime chic tot formeel. Achter de ambacht schuilt een interessante, tijdrovende techniek. Chud Thai, dat letterlijk ‘Thaise outfit’ betekent, wordt met de hand vervaardigd door ambachtslieden die technieken beheersen die generaties oud zijn. Maar dat betekent niet dat het stoffig is: de klederdracht is juist verrassend modern. En dat is precies wat de prinses wil uitdragen. Het is de reden dat ze een fervent pleitbezorger is van Chud Thai, en naar Den Haag is gekomen om de ambacht van haar land te etaleren door middel van een fashion show en een tentoonstelling.

©Embassy of Thailand
Prinses Sirivannavari in een jurk van Thaise zijde.

Samenwerking met Pierre Balmain

“Binnen Chud Thai bestaat er een duidelijke balans tussen overdag en ’s avonds. Alle acht looks hebben hun eigen functie, gelegenheid en tijdstip”, legt de royal uit. Als voorbeeld neemt ze de Boromphiman, een stijl met een lange kolomrok en een getailleerd, hooggesloten jasje met opstaande kraag. “Dit is voor de avond. Je ziet dat het volledig bedekt is, maar toch accentueert het de taille en het lichaam van een vrouw. Dat is wat ik zo fascinerend vind aan Chud Thai: het is volledig bedekt, maar toch zie je de rondingen. Het verhult de vormen die we niet willen laten zien, terwijl het de vormen benadrukt die we wél willen laten zien. Ik denk dat Chud Thai heel sexy kan zijn, zonder dat het opzichtig is.”

Chud Thai kreeg internationale erkenning in de jaren zestig, toen de Thaise koningin Sirikit, de grootmoeder van Sirivannavari, de kostuums droeg tijdens talloze officiële gelegenheden. Daarbij zette ze mode in als een middel voor culturele diplomatie, bijvoorbeeld tijdens staatsbezoeken aan de Verenigde Staten en Europa, waaronder Nederland in 1960. Voor die momenten werkte ze samen met Pierre Balmain.

De show van Chud Thai in Den Haag — ©Embassy of Thailand
De presentatie van Chud Thai in Hotel des Indes, Den Haag.

De samenwerking met de Franse couturier droeg bij aan de vertaling van Thaise zijde naar de wereld van haute couture. Hij ontwierp niet, benadrukt de prinses, maar hielp bij de ontwikkeling van de techniek om de kleding functioneler te maken. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van patronen en de toevoeging van ritsen. “Voorheen werden de stoffen rechtstreeks op het lichaam genaaid. Balmain introduceerde de Franse savoir-faire in Chud Thai en maakte het daardoor draagbaarder. Hij polijstte dat wat we al hadden.”

Aanpassen aan de moderne wereld

En wat voegt de prinses toe? Heel simpel: moderniteit. Elk jaar stelt ze een trendboek samen met patronen en kleurencombinaties dat studenten en modeontwerpers kosteloos mogen gebruiken. Omdat de prinses zelf modeontwerper is en veel tijd doorbrengt in Parijs, is ze op de hoogte van de laatste trends en weet ze wat de moderne wereld aanspreekt. “De inhoud is heel gemoderniseerd, heel jong, heel fris. We moeten de kleermakers en wevers onderwijzen, zodat ze weten wat er in de mode-industrie gebeurt en wat er per seizoen speelt. De wereld is veranderd, dus wij moeten meeveranderen”, aldus de royal.

Daarnaast pleit de prinses voor betere kwaliteit, waarbij ze de nadruk legt op natuurlijke vezels en kleurstoffen, iets waar de wereld op dit moment behoefte aan heeft. “Chemische stoffen zijn niet de oplossing. Dus ik zeg: laten we voorop lopen en volledig natuurlijke kleurstoffen gebruiken.” Neem bijvoorbeeld de jurk van de prinses: de blauwe kleur is tot stand gekomen door een natuurlijk kleurproces met indigo. Ze vervolgt: “We moeten ons richten op duurzaamheid. Elk jaar wordt er veel stof gebruikt in deze industrie, dus we willen niets verspillen. We moeten respect hebben voor de wereld.”

In haar eigen nieuwe zomercollectie heeft ze bijvoorbeeld gerecyclede kledingstukken opgenomen, evenals sieraden gemaakt van plastic flessen die zij en haar team opduiken tijdens het scubaduiken – een andere verrassende bezigheid van de prinses. Al dat afval probeert ze te verwerken in haar ontwerpen, waarmee ze de wereld wil laten zien dat je verantwoordelijk moet nemen als ontwerper.

Ambacht in alledaagse looks

Volgens de prinses waarderen steeds meer jonge Thaise mensen de ambacht en de kwaliteit van de kleding, en dragen ze het ook. Dat hoeft zeker niet altijd zo formeel of ceremonieel te zijn als de gepresenteerde Chud Thai-looks: Thaise zijde is ook te verwerken in alledaagse outfits, bijvoorbeeld een jasje in combinatie met een jeans. En dat is ook écht haalbaar. Zo vertelt de prinses dat je de stof, tot mijn grote verbazing, gewoon kunt wassen in de wasmachine. “Thaise kleding moest voorheen speciaal gewassen worden, nu hoeft dat niet meer”, zegt ze. “Vrouwen willen lichte kleding die comfortabel en praktisch is. Je moet het elke dag kunnen dragen, zoals een T-shirt.”

Wat hoopt ze dat mensen wereldwijd begrijpen over Thaise mode? “Allereerst wil ik dat mijn volk trots is op onze cultuur. We hebben onze eigen traditionele kleding, onze eigen cultuur, onze eigen identiteit. Ik wil dat een nieuwe generatie trots is op ons erfgoed”, zegt de royal, die eraan toevoegt dat herkenbaarheid ook een doel is. Een combinatie van de stof, de weeftechniek en de silhouetten zou daarvoor moeten zorgen. “Zodra je het ziet, weet je dat het uit Thailand komt. Dat is precies de boodschap die we de wereld willen meegeven.”