Geen enkele realityshow vatte de houding van de jaren 2000 beter samen dan America’s Next Top Model – dat dankzij mensen die tijdens en na de pandemie oude afleveringen bingewatchten, opnieuw onder de aandacht kwam. Nu is de langverwachte driedelige documentaire Reality Check: Inside America’s Next Top Model te zien op Netflix. En het is… nogal wat. Fatshaming, seksuele intimidatie, modellen laten poseren als slachtoffers van moord, of als bepaalde etnische groepen, of alsof ze boulimia hebben, of alsof ze dakloos zijn – ANTM ging echt heel ver. Als je er met een volwassen blik op terugkijkt, door de lens van de jaren twintig, valt je mond open van verbazing.
Reality Check: Inside America’s Next Top Model
Als tiener keek ik altijd naar America’s Next Top Model. Dit was het tijdperk van door Tumblr veroorzaakte eetstoornissen en beroemdheden met maat 38 die in de pers als ‘dik’ werden bestempeld, dus ik kan me echt niet herinneren dat ik de inhoud ervan schokkend vond. Op het schoolplein aten meisjes een handvol pompoenpitten als lunch en schoren ze tijdens de pauze hun benen om zelfs maar een glimp van haar op hun nauwelijks puberale lichamen te vermijden. Lesbiennes werden toen nog niet als cool beschouwd, dus de terloopse homofobie op ANTM zou me niet hebben doen terugdeinzen. ANTM was slechts een microkosmos van hoe het er toen aan toe ging. Destijds vond ik Tyra Banks wijs – ze had toch het beste met die meisjes voor?
Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief
Dissonantie
Deze schokkende dissonantie – tussen wat toen en nu als ‘normaal’ werd beschouwd – wordt vaak gebruikt als tegenargument om bepaalde gebeurtenissen te rechtvaardigen. Of, in sommige gevallen, om verantwoordelijkheid te ontlopen. “Het was een andere tijd”, zeggen mensen over de jaren zeventig, toen oude mannelijke muzikanten met veertienjarigen (kinderen) “naar bed gingen”. In Reality Check: Inside America’s Next Top Model horen we datzelfde argument regelmatig voorbijkomen.
“Dat is de wereld waarin we leefden”, zegt Banks in aflevering twee, verwijzend naar het fanatieke fatshaming. “Sommige van die dingen zijn ook een beetje de realiteit van de wereld”, zegt voormalig jurylid Nigel Barker schouderophalend, nadat hij beelden heeft gezien van een van de modellen, Keenyah, die voor de camera seksueel wordt lastiggevallen. “Er zijn altijd veel problemen geweest met, je weet wel, een soort van intimidatie.” Banks spreekt in ieder geval met meer berouw. “Ik probeerde haar te empoweren met de informatie die ik had”, zegt ze. “Maar het had de kop ingedrukt moeten worden… En dus zeg ik tegen Keenyah: ‘boo boo, het spijt me zo’.”
Realityserie
Ik begrijp wat ze bedoelen. Veel van de gebeurtenissen en houdingen in ANTM werden algemeen aanvaardbaar geacht. Althans, in die zin dat ze op tv te zien waren, en we er allemaal gretig naar keken. Maar ik denk ook dat twee dingen tegelijkertijd kunnen bestaan. We kunnen weten dat iets een product van zijn tijd was, terwijl we ook erkennen dat het niet had mogen gebeuren. Een van de meest verontrustende momenten in Reality Check was toen een jong model, toen 21 jaar oud, werd gefilmd terwijl ze seks had met een mannelijk model na het drinken van twee flessen wijn, waarbij ze “grotendeels bewusteloos” was. Ze zonden het uit op tv en beschaamden haar vervolgens in het openbaar omdat ze haar vriend had bedrogen.
