de-vrouwelijke-surfers-van-black-girls-surf-eisen-hun-plek-in-de-surfscene-op-representatie-is-van-belang-411660
©Marc de Groot

Terwijl het Vogue-team op het allerkleinste strandje van Ngor Island staat te kijken naar de zee, verschijnt in de verte een boot. De pirogue, een traditionele, felgekleurde boot, valt direct op. Links en rechts steken er surfboards uit. Eenmaal aangekomen op het strand springen er drie jonge meiden van Black Girls Surf uit de boot. Ze dragen T-shirts en shorts. Een moederfiguur in een hoodie volgt. De begroeting is warm, met een brede glimlach en een stevige omhelzing. “Welcome to Senegal!”

Black Girls Surf

Dat moederfiguur is dr. Rhonda Harper: activist, militair veteraan, surfer en oprichter van de non-profitorganisatie Black Girls Surf. Ze richtte de organisatie in 2014 op om de surfsport meer onder de aandacht te brengen bij zwarte meisjes. Amerika kent een aantal stranden die van origine black beaches zijn, stranden die tijdens het Jim Crow-tijdperk ontstonden als veilige strandplekken voor Afro-Amerikaanse gemeenschappen. Hier werd ook gesurfd, maar dat is inmiddels verleden tijd. Daardoor leeft de sport minder onder de zwarte bevolking. Harper wil daar verandering in brengen. “Representatie is van belang; het zien van zwarte, vrouwelijke surfers spoort anderen aan om het ook te proberen. En dus vechten we daarvoor.”

Harpers thuisbasis ligt in Californië. Ze woonde eerder aan de North Shore van Hawaï, maar inmiddels is ze zes maanden per jaar te vinden in Dakar, om zich volledig in te zetten voor de meisjes van Black Girls Surf. Een eerdere reis naar Senegal was het startpunt om ook daar een afdeling op te zetten.

Rhonda Harpers missie

De surfscene in Senegal is de afgelopen tien jaar veranderd van lokale vrijetijdsbesteding in een internationaal bekende en geliefde competitie. Naast het toenemende aantal Senegalezen dat de golven trotseert, reizen ook steeds meer internationale surfers af naar stranden als Yoff en Ngor. Zuid-Afrika, Marokko en Senegal organiseren inmiddels officiële wedstrijden, waarmee de Afrikaanse professionele community steeds zichtbaarder wordt.

Maar surfen is niet de enige drijfveer voor Harper om Black Girls Surf uit te bouwen. “Het allerbelangrijkste vind ik dat deze meisjes naar school gaan. Ik wil niet horen dat ze wegblijven omdat hun ouders het lesgeld niet kunnen betalen. Dan betaalt Black Girls Surf het schoolgeld.” Door sociaal-economische ongelijkheid blijven meisjes immers nog te vaak thuis. Dankzij donateurs regelt de organisatie ook het vervoer en ondersteunt ze de leerlingen met sportmateriaal. “Mijn regel is simpel: geen school, geen surfen. Onderwijs is het belangrijkste wat we ze kunnen meegeven. We hebben nu al een meisje, Symphony, dat psychologie studeert in Los Angeles. Haar eindexamencadeau toen ze de middelbare school afrondde was een nieuw surfboard met vinnen, zodat ze in het weekend kon blijven surfen. Maar een diploma blijft de sleutel naar een sterke toekomst.”

Senegals eerste vrouwelijke pro-surfer

Het harde werk werpt z’n vruchten af. Door de jaren heen is onder anderen Khadjou Sambe groot geworden: Senegals eerste vrouwelijke pro-surfer. Sinds 2016 traint Harper Khadidja Sambe, die door de community liefkozend Khadjou wordt genoemd. Als jong meisje kreeg Khadjou regelmatig te maken met kritiek van mannelijke omstanders op het strand. De zee was volgens hen geen plek voor een meisje; een man zoeken en trouwen moest haar doel zijn. Onder leiding van Harper bleef ze echter terugkeren naar het water en werd ze met de dag beter. Harper nam haar onder meer mee naar Californië om te trainen. Daar ging de knop definitief om en besloot ze zich te wagen aan officiële wedstrijden. Daarmee baande ze de weg voor anderen, en ook de lokale gemeenschap ging langzaam overstag.

Inmiddels leggen steeds meer ouders hun vertrouwen in Black Girls Surf. “We bewegen mee met wat belangrijk is voor hen.” Het dragen van een hoofddoek, volledige bedekking voor moslimmeisjes en gescheiden groepen zonder jongens: de organisatie respecteert de cultuur en de wensen van de ouders. Een nieuwe generatie staat inmiddels al klaar, met Khady Mbengue als de huidige nummer twee van Senegal en Rabiatou Bah als ander aanstormend talent.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief

Een financiële strijd

Toch is de realiteit van de Senegalese surfscene geen droomscenario, ondanks de sfeervolle foto’s van zwarte surfers tegen de ondergaande zon die steeds vaker de media bereiken. “Ik heb moeten vechten”, vertelt Harper. “Ze hebben op elke mogelijke manier geprobeerd om ons tegen te houden.” Harper doelt daarmee op alle weerstand die ze het hoofd moest bieden: van het trainen van meisjes in een sport die primair gericht was op mannen, tot corrupte partners en de enorme obstakels om financiële middelen te vinden voor zwarte vrouwelijke surfers die het wedstrijdcircuit in willen.

“De kosten voor een pro-surfer om deel te nemen aan wedstrijden zijn enorm — denk alleen al aan kwalificaties voor de Olympische Spelen. Meerdere professionele surfboards, verblijfskosten en vliegtickets naar kwalificatietoernooien van Zuid-Amerika tot Azië. Het loopt razendsnel op en is onmogelijk zonder grote sponsors.” De meeste grote sponsoren kiezen veelal surfers uit Australië, de VS en Europa. Daardoor loopt jong talent uit West-Afrika vaak vertraging op in hun ontwikkeling, puur omdat het budget bepaalt hoe ver ze kunnen doorgroeien. Maar bij Harper blijft het niet bij woorden. Ze investeerde haar complete vermogen in Black Girls Surf, stapte met succes naar de rechter om schade te verhalen op een corrupte partner en blijft standvastig vechten voor haar meiden.

Sisterhood

Inmiddels is Black Girls Surf uitgegroeid tot een hechte community waar sisterhood de hoofdrol speelt, met een eigen plek aan het strand in Yoff. Jonge atleten als Ndeye Diatou en Ndella Gueye hebben er een veilige haven gevonden waar ze hun talent kunnen ontwikkelen, en een plek om samen te komen en te kletsen over alles wat hen bezighoudt in het dagelijks leven, precies zoals gewone tieners dat doen.

Met het oog op de kwalificatiewedstrijden voor de Olympische Spelen van 2028, waar per gender slechts één plek beschikbaar is voor het hele Afrikaanse continent, blijft het doel helder: Harpers grootste hoop is dat er in de toekomst een zwarte vrouwelijke surfer op dat olympische podium staat. En natuurlijk het liefst een van haar eigen meiden.

De vrouwelijke surfers van Black Girls Surf werden voor het november 2026-nummer van Vogue Nederland vastgelegd door fotograaf Marc de Groot. Bekijk de beelden in het nummer, dat hier online te bestellen is. En follow & support: @blackgirlssurf

Black Girls Surf in Senegal
©Marc de Groot