pirouettes-in-viktorrolf-op-het-podium-van-het-new-york-city-ballet-dragen-balletdansers-nederlandse-couture-410556
©Erin Baiano

Op donderdag 1 oktober organiseerde het New York City Ballet zijn jaarlijkse Fall Fashion Gala. Natuurlijk vielen de red carpet looks op (Sarah Jessica Parker en Stevie Nicks, we are looking at you), maar de spotlights stonden vooral gericht op wat er óp het podium gebeurde: alle newness op het gebied van choreografie en kostuumontwerp. Drie verschillende uitvoeringen vulden het programma, waaronder de wereldpremière van Alysa Pires’ Auspicy met opvallende, shiny balletkostuums van het Nederlandse duo Viktor&Rolf.

Viktor&Rolf voor het New York City Ballet

Auspicy is de tweede opdracht van de Canadese choreograaf voor het gezelschap, een ensemblevoorstelling in vogelthema met als hoogtepunt een aangrijpende solo uitgevoerd door eerste soliste Unity Phelan, die doet denken aan een herrijzende feniks. Daarbij horen natuurlijk even indrukwekkende kostuums, waarvoor ze de hulp inschakelde van de Nederlandse Viktor Horsting en Rolf Snoeren van Viktor&Rolf. “Pires is fan van ons werk en het was haar wens om met ons te werken. Het New York City Ballet kwam bij ons met die vraag en wij zeiden natuurlijk ja”, zegt Horsting als we het duo spreken in aanloop naar de première, als de kostuums nog work in progress zijn.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief

Pires had de lente/zomer 2026-coutureshow van Viktor&Rolf gezien: de Diamond Kite-collectie, waarin de vlieger centraal stond. “Dat sprak haar enorm aan, omdat ze een vergelijkbaar idee voor ogen had”, zegt Horsting. Pires en haar team kwamen vervolgens naar Amsterdam om een kijkje te nemen in het atelier van Viktor&Rolf. “We waren toen bezig met de laatste collectie, waarbij een deel volledig in goud was en het andere deel volledig in jute”, vult Snoeren aan. “Uiteindelijk is het meer daarheen gegroeid en is die collectie grotendeels het uitgangspunt geworden.”

Kostuums ontworpen door Viktor & Rolf voor 'Auspicy', een nieuw ballet van Alysa Pires voor het herfstseizoen van het New York City Ballet
©Erin Baiano

Horsting: “We moest ook praktische zaken bespreken, zoals het aantal dansers, wie belangrijk en minder belangrijk is en het algehele idee dat ze wilde uitdragen. Op grond daarvan, en met de laatste collectie als inspiratie, zijn we gaan tekenen.”

Mamavogel met baby’s

Tijdens de openingsavond verscheen op het podium een mix van beide couturecollecties die samen een compleet nieuw geheel vormden, iets wat de ontwerpfilosofie van het duo kenmerkt. “De shows zijn ons werk en daarin komt alles samen. In een ballet gebeurt dat ook: het zijn allemaal losse kostuums, maar het wordt op een gegeven moment één”, aldus Snoeren. Die eenheid was zeker te zien in alle glitzy kostuums: er waren metallic catsuits, vergulde jassen en zelfs sculpturale pieces met de typische 3D-letters die uit de schouders lijken te rijzen, een signature van het in Amsterdam gevestigde modehuis.

De kostuums moesten vogels voorstellen, of eigenlijk: een grote mamavogel met allemaal kleine babyvogels. “Het stuk begint met een enorm theatraal kostuum, een soort vogel waar allemaal kleine vogels onderuit komen”, licht Horsting toe. “We hebben een paar seizoenen geleden een collectie gemaakt met nepveren die we zelf hadden gemaakt van organza en tule. Die zijn nu opnieuw gecreëerd, in combinatie met het goud en jute van de laatste show”, vult Snoeren aan.

Kostuums ontworpen door Viktor & Rolf voor 'Auspicy', een nieuw ballet van Alysa Pires voor het herfstseizoen van het New York City Ballet
©Erin Baiano

Naast Viktor&Rolf debuteerden ook andere designers hun designs voor het ballet. Zo ontwierp de in Londen gevestigde ontwerper – en talk of the town tijdens de afgelopen coutureweken – Robert Wun de kostuums van Shared Rain van Jennifer Archibald en verzorgde de Ierse Simone Rocha de podiumlooks van Mirror/Sky van Justin Peck, de vaste choreograaf van het New York City Ballet.

Couture vertaald naar ballet

Ondanks al die glitz en glam is de opdracht voor het New Yorkse ballet bedrieglijk uitdagend. De ontwerpers, die gewend zijn lichamen te kleden voor de catwalk en de rode loper, hebben hun denkwijze en uitvoering moeten aanpassen om te voldoen aan de behoeften van de dansers van het gezelschap, natuurlijk met de hulp van de kostuumafdeling van het New York City Ballet. “Mode en kostuum, dat zijn twee heel verschillende dingen”, zegt Horsting. “In het theater heerst een andere vormentaal, esthetiek en sensibiliteit dan op de catwalk.”

Gelukkig hebben Horsting en Snoeren de nodige ervaring op het gebied van theaterkostuums. Zo werkten ze eerder voor het Nederlands Dans Theater en het Nationale Ballet. Ook hebben ze in het verleden meerdere keren samengewerkt met de Amerikaanse theaterregisseur en visual artist Robert ‘Bob’ Wilson. “Een hele eer”,  zegt Horsting. Die liefde bleek wederzijds, aangezien Wilson eens zijn ballet heeft aangepast aan de designs van Viktor&Rolf. “Nadat we onze tekeningen hadden opgestuurd, hoorden we maar niets. Vervolgens bleek dat hij zijn hele choreografie had omgegooid, omdat wij wilden dat de ballerina’s op hakken liepen. De kostuums waren behoorlijk extreem, maar het zag er fantastisch uit.”

“Ik denk dat we daar een beetje aan gewend waren geraakt”, zegt Snoeren lachend, “maar dat kan natuurlijk niet altijd.” Deze keer verliep het proces dan ook anders. “Omdat we moeten overleggen met de choreograaf, stellen we ons veel dienstbaarder op. Ook dienstbaar aan beweging in het algemeen, want je moet er natuurlijk wel in kunnen lopen, dansen en springen.”

Een Oscar

Het ontwerpersduo stuurde tekeningen op en er werden veel gesprekken gevoerd, maar uiteindelijk maakt de kostuumafdeling in New York de kostuums. “In die zin is het heel anders dan een coutureshow, omdat we totaal geen controle hebben over het eindproduct.” Horsting: “Als we een couturecollectie maken dan zitten we daar bovenop, want ons atelier zit één verdieping boven ons. Dit is natuurlijk een project op afstand.” Maar de ontwerpers zien die beperkingen zeker niet als een buzzkill voor het creatieve proces. “Het werkt soms zelfs stimulerend voor de creativiteit. Als alles maar mogelijk is, kun je soms de weg kwijtraken.”

Of Horsting en Snoeren in de toekomst vaker kostuums willen ontwerpen? “Ja, dat lijkt ons sowieso ontzettend leuk. We zouden bijvoorbeeld graag met de Griekse choreograaf Dimitris Papaioannou of de Belgische choreograaf Jan Martens willen werken”, zegt Horsting, die eraan toevoegt dat het duo ook wel een project in de filmwereld ziet zitten. “We zouden altijd nog een Oscar willen winnen.”

Neem hieronder een kijkje in het ontwerpproces van Viktor&Rolf voor het New York City Ballet, van de eerste schetsen in hun atelier in Amsterdam tot het maakproces op de kostuumafdeling in New York.

Binnen bij het atelier van Viktor & Rolf
©Marijke Aerden