Voordat ik deze Modern Love-reeks aftrap met een pleidooi voor vreemdgaan, wil ik een disclaimer opwerpen. Ik ben in de regel geen voorstander van buitenechtelijk verkeer. Zeker niet als het stelselmatig is of dwangmatig, niet in de vorm van stiekeme appjes of dm’s, niet in de vorm van herhaaldelijke geheime ontmoetingen, laat staan tweede gezinnen.
Ik heb te doen met iedereen die dankzij vreemdgaan een partner verliest of zijn ouders ziet scheiden; met iedereen die zelf dusdanig in de verleiding komt dat hij ongewild zijn eigen relatie verpest, of die van een ander, of allebei tegelijk. Ik ben in de regel behoorlijk fan van monogamie en vind het momenteel steeds modieuzere idee dat de mens niet in staat zou zijn jaren- of decennialang met één partner door te brengen in alle eerlijkheid tamelijk infantiel.
Maar juist daarom ben ik niet helemaal tegen vreemdgaan.
Doortje Smithuijsen over vreemdgaan
Het valt me op dat vreemdgaan de laatste tijd in een behoorlijk kwaad daglicht is komen te staan. Natuurlijk, het concept had al geen beste reputatie, maar met de opkomst van ethische non-monogamie, polyamorie, het populair worden van apps als Feeld en de algehele mainstream-isering van open relaties is vreemdgaan zo’n beetje verworden tot de romantische variant van de budgetvlucht of de kiloknaller: iets wat we ooit enigszins normaal vonden, maar inmiddels min of meer collectief afkeuren – in elk geval theoretisch. Want zoals heel veel mensen ondanks hun Greenpeace-imago stiekem nog weleens een EasyJet-vlucht naar Parijs boeken en ook af en toe per ongeluk een plofkip in het winkelmandje hebben liggen, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek steevast dat een op de vier Nederlanders weleens vreemdgaat.
Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief
Een op de vier! Echt nieuw is die informatie niet: mensen gingen al vreemd op de Olympus, in de Bijbel, in de stukken van Shakespeare en in de boeken van Tolstoj. Het komt voor binnen de beroemdste relaties – denk aan Cleopatra en Caesar, aan JFK en Jackie Kennedy, aan Bill en Hillary Clinton en aan Beyoncé en Jay Z. Bijna iedereen kent wel iemand die ooit is vreemdgegaan – als ze het zelf niet ooit gedaan hebben.
Relatie, open u
Intussen wordt de kans statistisch gezien ook steeds groter dat je iemand kent die zijn relatie heeft ‘geopend’ – iemand die samen met de partner besloten heeft niet langer monogaam te willen leven, maar tegelijkertijd ook niet te willen vreemdgaan. Wat doorgaans volgt op zo’n besluit is in wezen een soort spreadsheet-isering van het concept overspel. Een poging de schadelijke, pijnlijke kant ervan uit te roeien door alles bespreekbaar te maken; zoenen en seks met anderen te decriminaliseren door het er oeverloos over te hebben.
