Druiven eten met oud en nieuw? De traditie achter de TikTok-trend

Heb jij dit jaar met oud en nieuw druiven gegeten voor geluk? Omdat je dat voorbij zag komen op TikTok? De laatste jaren is deze traditie, waarbij je precies twaalf druiven eet terwijl de klok middernacht slaat (vaak terwijl je onder een tafel zit) een viral sensatie geworden. Sommige TikTokkers beweren zelfs dat dit hen van alles heeft gebracht, van meer geluk tot ware liefde. Als je misschien vrolijk hebt meegedaan, maar stiekem nog steeds je hoofd erover breekt, ben je niet de enige. Om dit fenomeen tot op de bodem uit te zoeken, raadpleegde Vogue experts. Lees verder om alles te weten te komen over de traditie om met oud en nieuw twaalf druiven te eten.

Waarom eten mensen druiven met oud en nieuw?

“Het eten van twaalf druiven om middernacht zou geluk brengen in het nieuwe jaar. Eén maand geluk per druif”, zegt dr. Daniel Compora, professor aan de Universiteit van Toledo, gespecialiseerd in folklore en populaire cultuur. “Ze moeten bij elke klokslag om middernacht worden gegeten.”

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief.

Hoewel het gebruikelijk is om gewoon de druiven te eten terwijl de klok slaat, zijn er verschillende manieren om aan deze traditie deel te nemen. “Sommige variaties geven aan dat mensen dit moeten doen terwijl ze rode onderkleding dragen of onder een tafel zitten”, legt Compora uit. “Een andere variant suggereert dat dit ervoor zorgt dat iemand in het komende jaar de liefde vindt.”

Ongeacht hoe het wordt gedaan, lijken twee regels vrij consistent: elke druif staat voor een wens voor de komende twaalf maanden en je moet alle twaalf druiven opeten voordat de klok 12:01 slaat, anders komen de wensen niet uit. “Je mag niet meer aan het kauwen zijn”, benadrukt Noel Wolf, cultuurexpert en taaldocent.

Waar komt deze traditie vandaan?

Het eten van druiven op nieuwjaarsdag is niet zomaar iets dat iemand op het internet heeft verzonnen. De oorsprong ervan gaat minstens honderd jaar terug. “Dit is echt een Spaanse traditie”, legt Michael A. Di Giovine, Ph.D., professor antropologie aan de West Chester University, uit. Hij richt zich op voedselerfgoed en feestdagtradities in de mediterrane cultuur. “Velen zeggen dat het aan het einde van de 19e eeuw, begin 20e eeuw is ontstaan om een overschot aan druiven op te maken. Maar er zijn ook aanwijzingen in kranten uit het einde van de 19e eeuw dat mensen uit de hogere klasse deze druiven op nieuwjaarsdag tijdens de lunch aten. Al zeggen de meeste Spanjaarden dat het in 1909 was, toen handelaars uit Alicante en Murcia druiven uitdeelden op de Puerta del Sol in Madrid om deze traditie in het leven te roepen.”

Hoewel de traditie ook populair is in Latijns-Amerika, is het in Spanje een heel groot gebeuren. Wolf, die in Sevilla woont, zegt dat net zoals Amerikanen op oudejaarsavond de gebeurtenissen op Times Square volgen, iedereen in Spanje afstemt op de Campanadas en la Puerta de Sol, live uitgezonden vanuit Madrid, om te weten wanneer ze de druiven moeten eten. “Het is een vrolijke manier om het nieuwe jaar met optimisme en goede voornemens te verwelkomen.”

Is het zo snel eten van druiven gevaarlijk?

Volgens Giovine is het genoemde verstikkingsgevaar zeer reëel, zozeer zelfs dat er bepaalde voorzorgsmaatregelen zijn genomen rond deze traditie. “Sinds het einde van de jaren zestig zenden televisiezenders beelden uit van de klokkentoren op de Plaza del Sol, zodat mensen die niet in Madrid zijn, ook kunnen meedoen”, zegt hij. “Grappig genoeg, omdat er altijd wel wat ongelukken gebeuren, heb ik gehoord dat sommige klokkenluiders het luiden vertragen, zodat mensen de druiven langzamer kunnen eten.”

Mensen hebben ook manieren gevonden om het probleem te verminderen. “Pitloze druiven zijn op oudejaarsavond in Spanje erg snel uitverkocht”, merkt Wolf op.

Moet je echt onder een tafel zitten?

Als je onder een tafel wil zitten, kan dat geen kwaad, maar “het maakt geen deel uit van de oorspronkelijke traditie”, zegt Wolf.

“Ik had nog nooit van het tafelelement gehoord tot een paar jaar geleden, toen TikTokkers het begonnen te doen”, beaamt Compora, eraan toevoegend dat het tafelelement waarschijnlijk uit Peru komt en mogelijk verband houdt met een Latijns-Amerikaans bijgeloof over bescherming tijdens het zoeken naar liefde.

“Sommigen denken dat je je soulmate aantrekt door je onder een tafel te verstoppen”, legt Wolf uit. “In sommige culturen zijn onder een tafel gaan zitten of andere symbolische gebaren maken, zoals het dragen van bepaalde kleuren – naar verluidt brengt rode onderkleding geluk – of geld vasthouden, aan het ritueel toegevoegd voor extra geluk op gebieden als liefde en rijkdom.”

Deze variaties bieden ook een interessant voorbeeld van de manier waarop tradities in de loop van de tijd kunnen evolueren. “We moeten niet vergeten dat alle tradities – alle rituelen – zijn uitgevonden”, merkt Giovine op. “Wat ze zo duurzaam maakt, is dat ze relevant zijn in het heden en de huidige deelnemers kunnen verbinden met hun (vaak ingebeelde) verleden. Mensen vieren dit omdat hun ouders dat ook deden, en ze geven het door aan hun kinderen. Voor Spaanse emigranten, of voor sommige Latijns-Amerikanen, symboliseert het eten van druiven de Spaanse afkomst van de deelnemers.”

Welke druiven zijn het best?

Wat betreft de kleur van de druiven die je kiest, blijkt dat helemaal aan jou te zijn. “Traditioneel kunnen de druiven elke kleur hebben, maar groene druiven komen het meest voor, waarschijnlijk omdat ze gemakkelijk verkrijgbaar zijn en vaak zoeter zijn”, zegt Wolf. Compora is het daarmee eens, maar stelt ook: “Uit mijn onderzoek blijkt dat ook rode of zwarte druiven volstaan.”

Uiteindelijk gaat het ritueel meer over de overvloed die de druiven vertegenwoordigen dan over hun kleur. “In het Middellandse Zeegebied worden druiven beschouwd als een basisfruit. Maar net als andere vruchten zijn ze nogal kwetsbaar”, legt Giovine uit. “Een gebrek aan regen, plagen, koele zomers of andere factoren kunnen een oogst verpesten, wat kan leiden tot een tekort aan wijn. Daarnaast worden de talrijke trossen druiven gemakkelijk gezien als een symbool van welvaart. Veel andere nieuwjaarstradities bevatten deze symboliek van geluk en welvaart, vooral in het Middellandse Zeegebied. Op nieuwjaarsdag eten Italianen bijvoorbeeld linzen. Net als ronde druiven lijken ze op munten of geld en worden ze in overvloed geserveerd.”

Met andere woorden: de kleur van de druiven heeft geen invloed op het uitkomen van je wensen – het gaat meer om de intentie. Zoals Compora het stelt: “Zoals bij de meeste bijgeloofsovertuigingen, is het geloof in de handeling het belangrijkst.”

Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd door Vogue US.

FEESTDAGEN