top-of-flop-is-hollywood-bang-voor-het-kritische-venice-film-festival-403329
©'Behemoth!' via IMDB

We stevenen af op het eind van de zomer, en dat betekent dat het bijna tijd is voor het volgende grote filmfestival. Inmiddels is de line-up van het Venice Film Festival 2026 bekend, maar de aankondiging ging gepaard met de nodige vraagtekens. Met name: rennen de Oscar-kandidaten weg van het festival in Venetië?

De line-up van het Venice Film Festival 2026

Voordat de line-up van het Venice Film Festival 2026 bekend werd gemaakt, werd er koortsachtig gespeculeerd over wat er allemaal op de lijst zou staan. Zou Digger, de langverwachte film van Alejandro González Iñárritu met Tom Cruise in de hoofdrol, naar het Lido varen? En hoe zit het met The Social Reckoning, het vervolg op The Social Network van Aaron Sorkin? Of The Adventures of Cliff Booth, de spin-off van Once Upon a Time in Hollywood van David Fincher met Brad Pitt. En de langverwachte Cry to Heaven van Tom Ford? Behemoth! van Tony Gilroy? Of de Netflix-thriller Here Comes the Flood van Fernando Meirelles, met Denzel Washington?

The list goes on: denk aan The Debut van Jesse Eisenberg met Julianne Moore. Elsinore van Simon Stone met Andrew Scott en Olivia Colman. A Long Winter van Andrew Haigh met Kit Connor. Being Heumann van CODA-regisseur Siân Heder. Jack of Spades van Joel Coen met Josh O’Connor. Of Tender Loving Care van Mike Leigh, mogelijk de allerlaatste film van deze legende.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief.

Wat bleek? Ze staan allemaal niet op de line-up van het Venice Film Festival 2026. Desalniettemin zullen er genoeg buzzy kanshebbers voor prijzen te zien zijn in Venetië. Bijvoorbeeld Martin McDonaghs Wild Horse Nine met John Malkovich en Sam Rockwell; Florian Zellers Bunker, met Penélope Cruz en Javier Bardem; Werner Herzogs Bucking Fastard met Kate en Rooney Mara; en Lance Oppenheims Primetime, met Robert Pattinson in de hoofdrol. Maar de vraag blijft: waar zijn de andere titels die op weg zijn naar de Oscars?

Waar zijn alle Oscar-kandidaten gebleven? 

Het antwoord is ingewikkeld. Een paar films (The Social Reckoning, The Adventures of Cliff Booth, Cry to Heaven, Jack of Spades) lijken gewoon nog niet af te zijn, wat qua timing jammer is voor Venetië. Andere films hebben er echter voor gekozen om in plaats daarvan in première te gaan op concurrerende filmfestivals in de herfst: het New York Film Festival (Behemoth!), Toronto (The Debut, Being Heumann) en Telluride (de line-up van dit festival wordt niet van tevoren bekendgemaakt, maar het gerucht gaat dat Elsinore, Tender Loving Care en A Long Winter daar allemaal vertoond zullen worden). En sommige (met name Digger) lijken het festivalcircuit helemaal te mijden.

De aantrekkingskracht van een ander festival ligt voor de hand. Ja, Venetië biedt een glamorous rode loper, een flinke dosis prestige dankzij de rijke geschiedenis, en een Gouden Leeuw kan wel eens de weg vrijmaken naar een Oscar voor Beste Film. (Dat was nog niet zo lang geleden het geval voor zowel Nomadland als The Shape of Water.) Maar het brengt ook risico’s met zich mee: net als Cannes trekt Venetië meer Europese en internationale filmcritici dan zijn Noord-Amerikaanse tegenhangers, en zij staan bekend als kritischer – meer geneigd tot boe roepen en het publiceren van vernietigende recensies – dan hun collega’s in Telluride, Toronto of New York.

Kritische Europeanen

Vorig jaar nog werden een aantal van de grootste films die in Venetië in première gingen (Julia Roberts’ After the Hunt, The Smashing Machine met The Rock, George Clooney’s Jay Kelly en de door Kathryn Bigelow geregisseerde A House of Dynamite) al bij de première afgeschreven, waarbij veel commentatoren speculeerden dat ze een langere levensduur in het prijzenseizoen zouden hebben gehad als ze elders in première waren gegaan. (Frankenstein en Bugonia waren de enige twee films die in Venetië in première gingen en uiteindelijk een nominatie voor Beste Film kregen, hoewel beide ook wat negatieve recensies te verduren kregen.)

Ondertussen profiteerde een film als Hamnet, die in Telluride in première ging, duidelijk van de hechte, door filmwereld-insiders gedomineerde omgeving. De film kreeg namelijk onmiddellijk lovende kritieken en verstevigde zijn positie in de Oscar-race. De kritiek kwam pas later, maar had minder invloed. Was de film in Venetië in première gegaan, dan was hij misschien vanaf het begin al meer omstreden geweest.

Zachte landing

Daarnaast voelen de filmfestivals van Toronto en New York toegankelijker aan voor het grote publiek en bieden ze, net als Telluride, over het algemeen een wat zachtere landing voor de lanceringen van nieuwe films. Marty Supreme werd bijvoorbeeld warm onthaald tijdens de première op het New York Film Festival en sleepte uiteindelijk negen Oscarnominaties in de wacht. (Ook hier kwam de kritiek pas later.) En de People’s Choice Award van Toronto is al lang een graadmeter voor de prijs voor Beste Film – Nomadland, Green Book, 12 Years a Slave, The King’s Speech, Slumdog Millionaire en andere films sleepten beide prijzen in de wacht. Een debuut in Toronto kan een film dus een enorme boost geven – maar als de film flopt, voelt dat weer niet zo ingrijpend als een grote mislukking in Venetië.

En dan is er natuurlijk nog de mogelijkheid om het allemaal volledig te omzeilen. De twee meest succesvolle films van het prijzenseizoen van dit jaar, Sinners van Ryan Coogler en One Battle After Another van Paul Thomas Anderson, hebben beide festivals links laten liggen en zijn toch uitgegroeid tot kaskrakers en kritische successen. Het bewijst dat een andere weg mogelijk is, en soms zelfs de voorkeur verdient.

Het gevolg

Aan de andere kant zou een film als Joker: Folie à Deux – het vervolg met Lady Gaga en Joaquin Phoenix op Joker, de met twee Oscars en een Gouden Leeuw bekroonde film van Todd Phillips – een gegarandeerd publiek hebben gehad als hij direct in de bioscopen was uitgebracht. Maar de film ging eerst naar Venetië, waarna critici hem aan flarden scheurden, prijsuitreikingscommissies hem negeerden en hij vervolgens miljoenen verloor aan de box office.

Is het dan een verrassing dat Digger (die, net als Folie à Deux, ook door Warner Brothers wordt geproduceerd) nu ontbreekt uit de line-up van het Venice Film Festival 2026? De film bevat een transformatieve, misschien wel prijswaardige vertolking door de altijd succesvolle Tom Cruise. Dus waarom zou je het succes ervan – financieel, qua prijzen en anderszins – dan op het spel zetten met een gok op het Lido? Het is een film die dat platform simpelweg niet nodig heeft.

Het gevolg? Dat de films uit de 2026-line-up van het Venice Film Festival – en die waarschijnlijk ook de komende jaren naar het festival zullen blijven komen – eerder indie-films zijn, en films die een stuk minder te verliezen hebben, in plaats van gegarandeerde kaskrakers die op zich al duur waren om te financieren. Experimentelere, onconventionele werken zullen profiteren van de aandacht die Venetië biedt, ongeacht de toon van de recensies.

Cannes Film Festival

Eerlijk is eerlijk, Cannes zit in hetzelfde schuitje. Dit voorjaar was er niet één Hollywood-studioproductie te zien op de Croisette. Eerdere flops die de krantenkoppen haalden, zoals Indiana Jones and the Dial of Destiny in 2023, dienden als een herinnering aan de mogelijke risico’s die blockbusters lopen op het festival. Toch betekende het ontbreken van filmgiganten die normaal alle aandacht naar zich toe trekken deze keer meer ademruimte voor kleinere en internationalere releases. Denk aan Fjord van Cristian Mungiu, die uiteindelijk de Palme d’Or won, of Minotaur van Andrey Zvyagintsev, die de Grand Prix in de wacht sleepte. Het is waarschijnlijk dat beide films in 2027 in de race voor de Oscars zullen verschijnen.

Kleine producties op het wereldtoneel

Ook Venice Film Festival 2026 heeft – bij gebrek aan grotere, opvallendere films – kleinere producties in de line-up. Waren de grotere films er wel geweest, dan waren ze misschien over het hoofd gezien. Nu krijgen ze juist een plek op het wereldtoneel. Vorig jaar bijvoorbeeld, toen er weinig studiofilms op het programma stonden, ging de tweede prijs van de Grand Jury naar The Voice of Hind Rajab van Kaouther Ben Hania. Maanden later werd de film genomineerd voor een Oscar voor Beste Internationale Speelfilm.

Dus zelfs als de grote studio’s ervoor kiezen om hun (schijnbaar gegarandeerde) prijswinnaars weg te houden uit Venetië, heeft het festival nog steeds de macht – de invloed, de schijnwerpers, de prestigieuze prijzen – om waardevolle onafhankelijke films om te vormen tot bewezen Oscar-kandidaten. En zorgt dat niet voor een veel spannender filmlandschap? De grootste films worden hoe dan ook gezien, maar de taak van een festival is ongetwijfeld om juist die films onder de aandacht te brengen die dat anders misschien niet zouden worden.

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd door Vogue UK.