Als je jarenlang traint voor één allesbepalend moment, dan wil je dat mensen je na afloop herinneren om je prestatie. Niet om de close-up van je achterwerk dat tijdens een live-uitzending vol in beeld verschijnt. Toch is dat voor veel vrouwelijke atleten de realiteit. Maar daar komt nu verandering in. In samenwerking met vrouwelijke atleten heeft European Broadcasting Union nieuwe richtlijnen opgesteld voor het juist in beeld brengen van vrouwelijke atleten tijdens live-uitzendingen door middel van respectvollere camerahoeken. Een stap in de juiste richting om de focus te verschuiven van hun lichaam naar hun sportprestatie. Zodat zij zich kunnen richten op waar ze goed in zijn en niet hoeven te dealen met oneerbiedige beelden die live op de televisie en online een nare nasmaak achterlaten.
Respectvollere camerahoeken
De organisatie ging in gesprek met poolstokhoogspringer Holly Bradshaw, verspringer Ivana Španović en hoogspringer Blanka Vlašić. Zij weten uit ervaring hoe een camerastandpunt een wedstrijd kan veranderen. Bradshaw vertelt in het rapport onder meer dat vrouwelijke atleten tijdens wedstrijden soms afgeleid raken door de camerahoeken en de gevolgen ervan. “Veel atleten, onder wie ikzelf, hebben in wedstrijdsituaties gezeten waarin meer op de camera’s werd gelet dan op de eigen prestatie.” De camera wordt zo een extra tegenstander. Bovendien kunnen de beelden, zodra de live-uitzending is afgelopen, op social media een heel eigen leven gaan leiden.
Executive Director van de EBU Glen Kilane schrijft in het 23 pagina’s tellende rapport Raising The Bar dat het seksualiseren van vrouwen in de atletiek door beeldregie – van camerahoeken tot montage- en regiekeuzes – een belangrijk probleem vormt in sportuitzendingen. Het is echter niet de eerste keer dat de internationale sportwereld zich buigt over de kwestie van het respectvol in beeld brengen van sporters, vooral in de onderdelen voor vrouwen. Zo bracht het Internationaal Olympisch Comité in 2018 al de zogeheten Portrayal Guidelines naar buiten om vrouwelijke sporters in onder andere het turnen, beachvolleybal en kunstschaatsen op een minder seksualiserende manier in beeld te brengen.
En nu volgt dus de EBU. Volgens Kilane moet de verslaggeving van hun sportwedstrijden een afspiegeling zijn van de vaardigheid, toewijding en uitmuntendheid die de atletiek kenmerken. Beeldregie heeft een grote invloed op hoe we naar sporters kijken, vindt Kilane: “Ze beïnvloeden de perceptie van het publiek door de aandacht af te leiden van de opmerkelijke prestaties en technische vaardigheden van vrouwelijke atleten. Daarnaast brengen ze het risico met zich mee om schadelijke stereotypen in stand te houden.”
De EBU verzorgt de distributie van sportuitzendingen in 57 landen in Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Daaronder vallen grote internationale toernooien als het EK, WK en de Olympische Spelen. De organisatie zal de richtlijnen voor het eerst hanteren tijdens het EK atletiek in Birmingham, dat plaatsvindt in augustus.
Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief
Wat verandert er precies?
Het rapport geeft technische instructies voor de juiste camerahoeken; toekomstige wedstrijden uitgezonden door de EBU moeten vanaf nu voldoen aan de nieuwe richtlijnen. En die zijn vrij concreet: beelden van vrouwelijke sporters moeten een journalistieke of sporttechnische meerwaarde hebben; en met name lage camerahoeken, shots van achteren, slow motions en zoom-ins op lichaamsdelen zoas de borsten en billen gelden – logisch, maar nu dan ook écht in inkt vereeuwigd – als onrespectvol.
