Valentino Garavani is op 93-jarige leeftijd overleden

Valentino Garavani, de Romeinse couturier die zijn label in 1960 lanceerde en wereldwijd beroemd werd door het kleden van Europese royals, Amerikaanse first ladies en sterren van zijn tijd, is overleden in zijn huis in Rome. Hij werd 93 jaar.

Valentino Garavani overleden

Met zijn uiterst precieze patroonconstructie, zijn kenmerkende tint klaproosrood en zijn oog voor vrouwelijke details zoals strikken, ruches, kant en borduursels, was Valentino een van de belangrijkste architecten van de glamour van het late twintigste eeuw. Val’s Gals, zoals zijn vaste kring vaak werd genoemd, bestond onder anderen uit Elizabeth Taylor, Audrey Hepburn en Sophia Loren. Jackie Kennedy droeg een witte jurk van Valentino bij haar huwelijk met Aristotle Onassis, en decennia later herinterpreteerde de ontwerper een mintgroene japon die hij in 1967 voor de voormalige first lady had gemaakt voor Jennifer Lopez’ verschijning op de Oscars van 2003. In 2001 nam Julia Roberts haar Oscar voor Beste Actrice voor Erin Brockovich in ontvangst in een vintage zwart-witte Valentino-jurk.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief.

In 2009 was de ontwerper het onderwerp van de door Matt Tyrnauer geregisseerde documentaire Valentino: The Last Emperor, die Valentino, zijn jarenlang zakenpartner Giancarlo Giammetti en hun entourage volgde in de twee jaar voorafgaand aan zijn pensioen. In de film zegt Valentino tegen een reporter: “Ik weet wat vrouwen willen: ze willen mooi zijn”, een samenvatting in negen woorden van de esthetiek die hem tot multimiljonair maakte.

In de jaren na zijn pensioen in 2008, dat werd gevierd met een driedaagse extravaganza in Rome, verdween Valentino nauwelijks uit het publieke zicht. Seizoen na seizoen was hij te vinden op de eerste rij in het Parijse Hôtel de Rothschild, waar hij de nieuwste collecties bekeek van creative directors Pierpaolo Piccioli en Maria Grazia Chiuri, van wie laatstgenoemde in 2016 overstapte naar Christian Dior. Valentino was zo ontroerd door Piccioli’s haute-couturecollectie voor herfst 2018 dat hij opstond voor een staande ovatie, met tranen die over zijn zongebruinde wangen rolden.

Italiaans leven

Wanneer hij niet de ontwerpers toejuichte die zijn modehuis hadden overgenomen, was Garavani vaak te zien op Instagram, waar hij glamoureuze feesten gaf op zijn Franse landgoed Wideville of op zijn jacht TM Blue One, zelden zonder zijn roedel mopshonden aan zijn zijde.

Valentino Clemente Ludovico Garavani werd geboren in Voghera, Italië, op 11 mei 1932. Al vroeg koos hij voor het ontwerpen als zijn levenspad en schreef hij zich in aan de Accademia dell’Arte in Milaan, waar hij mode en Frans studeerde. Gedreven door zijn ambitie verhuisde Garavani op zeventienjarige leeftijd naar Parijs om te studeren aan de École des Beaux-Arts en de Chambre Syndicale de la Couture Parisienne. Na zijn studie werkte hij als assistent van Jean Dessès, een Griekse ontwerper bekend om zijn geplisseerde avondjurken, en van Guy Laroche, een Fransman met een sportievere esthetiek.

LEES OOK

When in Rome: Alessandro Michele over zijn nieuwe visie voor Valentino

Rebecca Mead

Na een jaar samenwerken met de befaamde societyfiguur prinses Irene Galitzine, die elegante avondjurken populair maakte, begon Garavani voor zichzelf, gesteund door zijn vader en een familievriend. Rond 1959 richtte hij zijn maison op aan de Via Condotti in Rome. “Het was une maison de couture”, verklaarde Giammetti, die Garavani kort daarna ontmoette, in een interview met Vanity Fair. “Ik zeg het in het Frans omdat het sterk aansloot bij wat hij in Parijs had gezien… Alles was toen al zeer groots. Voor zijn eerste show vlogen modellen over uit Parijs. De Italiaanse mode was destijds zeer beperkt. Er waren een paar goede ontwerpers, maar slechts een paar.”

Grootste ontwerpers

Met Giammetti aan zijn zijde groeide Valentino uit tot een van de allerbesten, ondanks het feit dat hij binnen een jaar op de rand van faillissement stond. Hij gaf zijn ‘champagnesmaak’ de schuld, en het duo verliet al snel de Via Condotti om te verhuizen naar een kleinere ruimte in een zestiende-eeuws palazzo aan de Via Gregoriana.

De pers, aanvankelijk geïnteresseerd in Valentino als opkomend talent en knap nieuw gezicht, had al snel meer reden om aandacht aan de jonge ontwerper te besteden: zijn aantrekkingskracht op beroemdheden. In 1961 koos Elizabeth Taylor, met haar violetkleurige ogen en in Rome voor de opnames van Cleopatra, een witte haute-couturekolom van Valentino om te dragen naar de première van Spartacus.

LEES OOK

19 momenten waarop Elizabeth Taylor méér schitterde dan haar diamanten

Hannah Coates

Een aantal van de beste beautylooks van Elizabeth Taylor

De All White-couturecollectie van 1968 vestigde zijn naam definitief in het pantheon van het Italiaanse design. Vogue noemde het “het gesprek van Europa” en prees lyrisch “de helderheid en distinctie van zijn kraakwitte creaties, zijn kanten witten, zijn zachte en romige witten, allemaal samen getoond als wit op wit. En allemaal triomfen voor de vijfendertigjarige ontwerper die, door al deze schoonheid, romantiek en perfectie uit te storten, het idool van de jeugd is geworden, een nieuw symbool van moderne luxe.” Enkele van deze wonderen werden door het blad gefotografeerd in het Romeinse appartement van Cy Twombly, gedragen door Marisa Berenson, die als kleindochter van Elsa Schiaparelli kon gelden als modeadel.

Valentino-rood

Ondanks het historische belang van de witte collectie zal de ontwerper voor altijd verbonden blijven met de kleur rood. En niet zomaar een tint, maar een sprankelend, helder Valentino-rood dat spreekt van Italië, passie, religie, lust en liefde.

“Alles”, zei hij ooit, “is gemaakt om aan te trekken, te verleiden, te betoveren.” Hoe verleidelijk een vrouw in Valentino ook mocht zijn, bovenal en onmiskenbaar was zij een dame.

LEES OOK

Máxima en Amalia zien er betoverend uit in Valentino en koningsblauw – looks met een persoonlijk tintje

Lara Oliveri

Koningin Máxima en prinses Amalia tijdens een diner op Paleis Noordeinde

Er schuilt een zekere verfijning en formaliteit in Valentino’s werk die verwijst naar een vroegere glamourperiode en het begin van de jetset, een wereld die inmiddels tot het verleden behoort. De droom van het goede leven veroudert echter nooit, en een deel van de aantrekkingskracht van het merk lag in de verbondenheid met het leven van ‘the rich and famous’. Aen A-list waartoe Valentino zelf behoorde. Daarbij moet worden opgemerkt dat formaliteit niet synoniem is aan preutsheid; avondjurken met lingerie-accenten maakten deel uit van Garavani’s repertoire, en hij had oog voor een mooi decolleté. Ook buikspieren: jurken met smaakvol geplaatste uitsnijdingen waren een andere specialiteit die aansloeg bij de fitte en fabulous.

Casual

Casual was in Valentino’s wereld altijd een relatief begrip. De ontwerper zag er zelfs verzorgd uit op die beroemde paparazzifoto die in 1970 op Capri werd genomen, met een blootsvoetse Jackie O. Zijn signatuurlook bestond uit een perfect kapsel, een rijke teint en een pak. Pierpaolo Piccioli, die zich in 2008 bij het huis aansloot (en het aandurfde om slippers naar kantoor te dragen), herinnert zich dat de airconditioning de hele zomer op volle kracht stond zodat het personeel pakken kon dragen. “Ik was blij dat ik daar pas kwam toen ik volwassen was”, vertelde Piccioli in 2019 aan Vogue. “Valentino was formeel. Heel, heel formeel. Er was een ritueel, en dat vond ik prettig.”

LEES OOK

Balenciaga keert terug naar zijn roots dankzij Pierpaolo Piccioli

Marjolein van den Brand

De laatste look van Balenciaga lente/zomer 2026

Hoewel Valentino al vanaf de vroege dagen van de categorie in de jaren zestig prêt-à-porter maakte, was dit eerder verheven dan nonchalant. “Als iemand haute-couturedetails kan benaderen in prêt-à-porter, dan is hij het”, merkte Vogue-criticus Sarah Mower decennia later op.

Beroemdheden

Hoewel Garavani zijn afkeer van de mode uit de jaren tachtig heeft uitgesproken, schreef Vogue dat het bedrijf in die periode juist floreerde. Het blad meldde dat “Valentino in 1986 de grootste mode-exporteur van Italië was en dat jaar voor zo’n 385 miljoen dollar verscheepte.” Als de esthetiek van Valentino het tegenovergestelde was van de grunge die zo’n groot deel van de jaren negentig domineerde, dan sloot zij juist perfect aan bij de celebritycultuur die in dat decennium tot bloei kwam. Die verschuiving pakte zeer gunstig uit voor ‘Va-Va’, die talloze prestigieuze momenten op de rode loper verzamelde.

Net als de beroemdheden die hij kleedde, was Garavani zelf een ster. Zoals Piccioli het ooit verwoordde: “Valentino wás zelf het merk.” En de ontwerper leefde het leven dat hij ontwierp. Lang na zijn pensioen bleef Garavani een scheidsrechter van smaak en fatsoen en een toonbeeld van succes. Hij leefde zijn leven in het teken van schoonheid. “Ik werkte graag met hem”, vertelde Piccioli aan Vogue. “Ik vond het prachtig om hem te horen praten over zijn dromen van een jurk die met één enkele lijn is getekend.” Mogen die dromen nog lang voortleven.