“De patriarchale cultuur leert ons dat tegenpolen elkaar aantrekken. Vrouwen hebben inderdaad vaak van mannen verwacht (…) dat zij de leegtes in hun leven zouden opvullen. Maar dat werkt nooit”, schreef de feministische schrijver bell hooks (een pseudoniem van schrijver Gloria Jean Watkins, die ze bewust zonder hoofdletters schreef, red.) in 2002 in haar boek Communion: The Female Search for Love. Ruim twintig jaar later lijkt Gen Z die les behoorlijk letterlijk te nemen. Mannelijke aandacht is niet langer het middelpunt van hun leven. De beweging Decentering Men draait de blik om: van gezien worden naar zelf kijken. Een nieuwe manier van denken over heteroseksuele liefde en onafhankelijkheid.
Wat betekent de viral beweging ‘Decentering Men’?
Deze maatschappelijke stroming staat voor een even simpel als radicaal idee: laat de aandacht, het verlangen en de goedkeuring van mannen niet langer de zon zijn waar je leven omheen draait. De term werd recent populair op social media, met name op TikTok. Maar schrijver Sherese ‘Charlie’ Taylor werkte het idee al in 2019 uit, voordat het uitgroeide tot een viral feministische term.
Voor Taylor komt “jezelf decentreren van mannen” neer op “het omkeren en afleren van patriarchale normen. Dat vertaalt zich onder meer naar het niet koppelen van jouw waarde aan je rol als echtgenoot, moeder, vriendin of welke andere relatie dan ook, waarin van vrouwen wordt verwacht dat ze presteren. (…) Je probeert al je beslissingen te baseren op wat jij zelf wil, en niet op wat mannen denken, willen, voorschrijven of opleggen via instituties of de samenleving.”
Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief
Concreet gaat het niet om het afzweren van mannen, de liefde of een heteroseksuele relatie. Het gaat erom ze niet langer te zien als verplichte eindbestemming. Het gaat om uitgaan, reizen, je kleden, werken, plannen maken of je simpelweg aantrekkelijk voelen, zonder je af te vragen wat een man ervan zal vinden.
De filosofie sluit aan bij klassieke feministische uitgangspunten, maar onderscheidt zich in de vorm: ze voegt zich volledig naar de codes van deze generatie. Trendy vocabulaires, visuele codes, bekentenissen recht in de camera: dit gedigitaliseerde feminisme maakt zichzelf toegankelijker en verandert in een poptaal van getuigenissen en versimpelde concepten die je makkelijk deelt. En toch roept die verandering een veel oudere vraag op: moeten vrouwen niet een bestaan opbouwen dat losstaat van mannen?
Waarom de trend dieper gaat dan je denkt
De Decentering Men-trend is veel meer dan een viral concept met een TikTok-stempel. Ze laat ook zien hoe het feminisme zichzelf online opnieuw uitvindt. Een nieuwe generatie eigent zich concepten toe die al decennialang bestaan, herformuleert ze in eigen woorden en haalt ze door de digitale molen om een steeds groter publiek te bereiken.
Decentering Men is daar een van de sprekendste voorbeelden van. Achter het digitale vocabulaire en de viral video’s loopt een rode draad naar het feministische denken dat eraan voorafging, van Virginia Woolf tot Lauren Bastide. Het idee blijft hetzelfde: leren bestaan zonder van mannelijke aandacht een kompas te maken.
In Een kamer voor jezelf uit 1929 bepleitte Virginia Woolf al de noodzaak voor vrouwen om over een eigen ruimte, eigen tijd en eigen middelen te beschikken. Alleen zo konden ze denken, creëren en hun leven vormgeven buiten de beperkingen die de samenleving hun oplegt.
Bijna een eeuw later buigt Lauren Bastide zich in Enfin seule over eenzaamheid als ruimte voor emancipatie. Ze wijst op een paradox. Onze samenleving viert bij mannen de einzelgänger, de avonturier of de denker. Maar de alleenstaande vrouw associeert ze nog altijd te vaak met onvolledigheid, met de ‘oude vrijster’ of met een mislukt liefdesleven.
