Fiona: “In mijn tijd bracht je je kind naar de opvang, dat deed in mijn vriendenkring bijna iedereen. Mensen waren toen voor mijn gevoel sowieso veel minder bezig met perfecte keuzes rondom ouderschap. Er waren natuurlijk ook nog geen social media. Ik ging niet ‘mijn eigen research doen’, zoals je nu vaak hoort. Met de vader van mijn dochter liep het contact niet top, mijn schoonmoeder woonde in Italië, en mijn eigen moeder woonde ook niet dichtbij. Ik had eigenlijk geen andere keus dan de crèche. Maar ik vond het ook fijn om fulltime te blijven werken. Voor mijn werk als modejournalist moest ik ook vaak naar het buitenland, zo’n acht weken per jaar. Dan was mijn dochter bij mijn moeder. Belden we wel tien keer per dag. Gelukkig was ik er wel altijd op de belangrijke momenten: de eerste woordjes en de eerste stapjes.”

LEES OOK

Schuldgevoel: waarom hebben zoveel moeders er nog steeds last van?

Zara Hanawalt

Coco: “Ik kom uit een gezin van vijf. Mijn moeder was carrièretijger, mijn vader bleef thuis. Dat vonden mensen toen best raar. Maar ik keek als klein meisje naar mijn moeder en dacht: deze meid werkt een tachtigurige werkweek én baart ook nog om de twee jaar een kind. Ik vond dat geweldig. Toen ik zelf zwanger was, zei mijn moeder: ‘Het enige waar ik spijt van heb, is dat ik dat eerste jaar niet wat vaker thuis was.’ Ze vertelde hoe ze een week op zakenreis was en toen ze terugkwam, liep mijn zusje ineens.

Haar perspectief heeft me doen besluiten er die eerste jaren echt helemaal voor mijn kinderen te zijn – ik had ook het geluk dat dat kon dankzij het werk van mijn man (Pepijn Lanen, red.). Na een paar jaar ben ik me gaan omscholen tot personal trainer – ik wist dat ik geen negen-tot-vijfbaan kon combineren met het moederschap. Nu kan ik zelf mijn uren indelen.”

Fulltime moederschap

Hoe is het fulltime moederschap je bevallen?

Coco: “Eerlijk, het was een heerlijke tijd, maar ook by far de allerzwaarste baan die ik in mijn leven heb gehad. Je snakt op een gegeven moment zó naar volwassen gesprekken. Aan het eind van de dag kon ik naar mijn kinderen kijken en denken: ik zou nu zo graag jouw visie willen horen op de actualiteit, en even niet alleen maar wat je op je brood wil.”

Hoe beïnvloeden social media jullie ideeën over moederschap?

Fiona: “In mijn tijd speelde dat niet zo erg. Sowieso heb ik het idee dat het moeder-zijn an sich momenteel een veel zwaardere lading heeft. Er ligt veel druk op. Toen mijn dochter klein was, was de poster van Loesje populair. Daarop stond: Die andere moeders doen ook maar wat. Nu zie ik veel moeders in koffietentjes of op social media perfect gestyled met baby’s op schoot, in hun ene hand avocadotoast en in de andere hand de selfiecamera. Het lijkt of ze alle tijd van de wereld hebben. Ik vraag me af hoe dat zit: of mensen daadwerkelijk veel meer tijd met kinderen doorbrengen, of dat het alleen maar zichtbaarder is.”

Coco: “Als je mij kent dan kun je wat ik op social media deel zien door de lens van wie ik echt ben. Maar zonder de kanttekening dat ik eigenlijk een best wel ironische en soms awkward persoon ben, wordt het al snel een ideaalplaatje. Een volger vroeg een tijdje geleden in mijn dm wat ik gedaan had om zwanger te worden. Toen dacht ik: moet ik nu uitleggen hoe seks werkt? En ik besefte ook: als ik nu had geantwoord dat ik daar een supplement voor verkoop, dan had diegene dat waarschijnlijk gekocht. Mensen zijn zoekend omtrent dit thema, en idealiseren het leven van anderen snel.”

Fiona: “Ik ken ook steeds meer mensen die moeite hebben met zwanger worden. Ik vraag me af of de vruchtbaarheidsproblemen toenemen, of zijn we er transparanter over?”

Zoé: “Ik merk ook dat mensen mij nu al vragen: wanneer komt de tweede? Ik denk dan: laat me alsjeblieft, ik zit nog midden in deze eerste fase. Maar ik denk ook: is één dan niet genoeg? Het lijkt of we toch allemaal bewust of onbewust ideaalplaatjes nastreven: snel zwanger worden, meteen een tweede, alles met een lach.”

Coco: “Ik voel daarom absoluut wel een verantwoordelijkheid naar mijn volgers als het gaat om realistisch blijven. Ik probeer altijd aan te blijven geven: bij mij thuis is het ook verre van perfect. Ik gil ook. Je moet mij tegenkomen op een moment waarop al mijn kinderen tegelijk vervelend doen. Dan sta ik echt niet zulke gezellige foto’s te maken.”

Zoé: “Ik merk ook hoezeer je doodgegooid wordt met coaches voor alles rond je baby. Een enorm lucratieve business natuurlijk, want je kunt onzeker zijn als jonge moeder. Dus als iemand je, bijvoorbeeld, belooft dat je kind met een coachingstraject wel doorslaapt, dan denk je al snel: laat ik dat maar proberen.”

Verwachtingen en hoge druk

Voelen jullie zelf weleens druk door al die verwachtingen? Als het aankomt op bevallen bijvoorbeeld?

Fiona: “Toen ik beviel van mijn zoon, had ik allerlei kaarsen bij me. Ik zag het helemaal voor me: bevallen bij kaarslicht met muziek van Toots Thielemans. Vervolgens ging het brandalarm af. Stonden er allemaal brandweermannen in de bevalkamer. Weg romantiek.”

Coco: “Bevallen is zo persoonlijk. Mijn opa was arts, mijn moeder is van ons allemaal in het ziekenhuis bevallen. Toen ik zwanger was, voelde het voor mij logisch om ook in het ziekenhuis te bevallen, hoewel ik online veel zag over thuis bevallen. Maar ik dacht ook: als er iets niet goed gaat, ben ik daar op de plek waar ze er het beste mee kunnen omgaan. Ik heb me zo veel mogelijk afgesloten voor alle ideeën over natuurbevallingen die mensen de wereld in slingeren. Iedereen lijkt zodra ze zwanger worden meteen een heel geboorteplan te hebben. Ik had dat ook wel, maar niet zo vastomlijnd, meer fluïde. Het enige wat misschien nog wel meer geïdealiseerd wordt dan bevallen, is trouwens borstvoeding. Wow, dat hadden ze me dan vooraf weer helemaal niet verteld.”

Zoé: “Ik stond wel open voor borstvoeding, maar na dag drie dacht ik: dit is helemaal niks voor mij. Ik heb het voor mijn gevoel een eerlijke kans gegeven, en er alles aan gedaan. Tegelijk denk ik nu toch ook weer: was drie dagen proberen te kort?”

Fiona: “Ik vond borstvoeding geven verschrikkelijk, het deed bij mij gewoon ontzettend veel pijn. Lag ik daar in het ziekenhuis, met ijskoude maandverbanden in mijn beha, terwijl mijn kind in de couveuse lag. Toen ik zei dat ik wilde stoppen, gingen ze me heel strak inzwachtelen, wat ook weer veel pijn deed. Ik mocht één keer per dag kolven, als de pijn niet meer te harden was. Ik vroeg of er geen pilletje was waardoor de aanmaak van melk zou stoppen. Nee dus, was er niet. Ik dacht echt: we zetten mensen op de maan, hoezo is dit dan niet eenvoudiger te fiksen?”

Coco: “Alles gaat online alleen maar over dat dragen en dat baren. Maar eigenlijk begint het daarna pas.”

Ook wat betreft opvoeding zijn er natuurlijk veel trends, zoals recent de opkomst van gentle parenting, waarbij ouders minder hiërarchisch met hun kinderen omgaan, en ze meer proberen te behandelen als gelijke.

Coco: “Als concept vind ik dat idee supermooi. In de praktijk? Eh … nee. Toen ik zelf gentle parenting ging proberen, kreeg ik meteen van die mini-tantrums terug. Kinderen die bazig gaan lopen doen, die zeggen: nou, maar ik wil dit. Kijk, ik wil graag dat ze zich kunnen uitdrukken en dat ze zich veilig voelen om aan te geven wat ze willen. Maar tegelijkertijd vind ik kaders en grenzen belangrijk. Ik heb dat vanuit mijn eigen opvoeding en culturele achtergrond ook meegekregen. Wij waren als kinderen ook relatief braaf. Binnen de kaders is er vrijheid, maar de kaders zijn wel duidelijk.”

Zoé: “Ik herken me enorm in wat Coco zegt. Mijn moeder was ook altijd heel duidelijk: ik ben niet je vriendin, zei ze, ik ben je moeder, en dit zijn de regels onder ons dak. Ik heb een goede band met mijn moeder, heel open, ik kan met alles bij haar terecht. Ik hoop dat ik dat mijn dochter ook kan bieden, dat ik voor haar een veilige haven ben en alles kan vertellen wat ze wil. Maar ik ben wel een ouderfiguur. Het hoeft niet heel hiërarchisch te zijn, maar wij zijn geen vriendinnen.”

Fiona: “Ik heb mijn dochter de eerste zes jaar van haar leven alleen opgevoed. Ik wil niet zeggen dat ze mijn vriendin is, maar we delen veel. Indien gevraagd, geef ik haar advies. Intussen is mijn zoon zeventien, en die vraagt ’s middags als hij alleen thuis is nog steeds: mam, mag ik een pizza uit de vriezer pakken? En dat voor een puber. Ik ben er trots op dat mijn kinderen altijd beleefd en respectvol zijn naar hun ouders, maar ook naar anderen. Ik zie soms ook dat zulk gedrag helemaal niet vanzelfsprekend is, dat kinderen zonder overleg de koelkast induiken. Mijn zoon hoeft het van mij ook niet altijd te vragen hoor, hij mag echt wel een pizza als hij honger heeft en zo naar voetbaltraining moet. Maar hij vraagt het toch.”

Moeder-zijn

Verandert het moederschap je als persoon?

Fiona: “Het moederschap bepaalt niet primair mijn identiteit, tegelijk wist ik altijd al dat ik moeder wilde worden. Het voelde voor mij natuurlijk. Ook toen ik alleenstaande moeder was vond ik dat niet gek, hoewel er eigenlijk niemand in mijn omgeving was die het ook alleen deed.”

Zoé: “Ik zag niet zo lang geleden een video waarin de maker zei: ‘Als jouw kind later zou worden zoals jij nu bent, ben je dan trots?’ Toen dacht ik: oeh, that’s a hard-hitting question. Het moederschap houdt je op veel manieren een spiegel voor wat betreft welke dingen ik nou echt belangrijk vind, welke keuzes je uiteindelijk maakt. Je wordt toch meer dan ooit geconfronteerd met hoe je nou werkelijk in elkaar zit.”

Coco: “Moeder worden verandert je persoonlijkheid niet per se, je hebt er eerder een extra perspectief bij. Je voegt een laagje toe aan jezelf. Het laat je evolueren.”