hoe-het-veranderen-van-het-tijdstip-waarop-je-eet-je-slaap-verbetert-380332
©RASMUS WENG KARLSEN, VOGUE NEDERLAND, JULI/AUGUSTUS 2025

Het is normaal als je je op dit moment een beetje uit balans voelt. Artsen zeggen dat de koudere maanden een goed moment zijn om je avondroutine te herzien, inclusief het beste tijdstip om te eten. En wanneer je eet, kan bijna net zo belangrijk zijn als wat je eet, vooral in de winter. Als je het gevoel niet kwijt kunt raken dat je het moeilijk hebt, is het de moeite waard om na te denken over het aanpassen van het tijdstip van je laatste maaltijd van de dag. Hoewel dit niet op magische wijze alles zal veranderen, zijn er een paar redenen om na te denken over het aanpassen van dat tijdstip van avondeten, bijvoorbeeld om beter te slapen. Dit is wat artsen vertelden over het beste tijdstip om te eten.

Het tijdstip van avondeten in de winter 

Het is belangrijk om dit vooraf duidelijk te maken: er zijn geen studies die duidelijk aangeven dat je je avondeten in de winter moet aanpassen. “Maar er is veel indirect bewijs dat in deze richting wijst”, vertelt Ashkan Farhadi, gastro-enteroloog bij het MemorialCare Orange Coast Medical Center in Fountain Valley, Californië, aan Vogue.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief.

Veel hiervan heeft te maken met je circadiane ritme, zegt dr. Farhadi. Dit is de interne vierentwintig-uursklok van je lichaam, die veel verschillende aspecten van je gezondheid beïnvloedt, aldus Christopher Winter, slaapgeneeskundige, neuroloog en auteur van The Sleep Solution: Why Your Sleep Is Broken and How to Fix It. “Je circadiane ritme en andere circadiane factoren beïnvloeden wanneer je in slaap valt en wakker wordt, en hebben bovendien grote gevolgen voor je algehele gezondheid”, zegt hij.

Als onderdeel van je circadiane ritme begint je lichaam melatonine te produceren, een hormoon dat helpt bij het reguleren van de slaap, wanneer het buiten donker begint te worden, legt Dr. Winter uit. (Dit is een van de redenen waarom je je in de wintermaanden eerder slaperig kunt voelen.)

Als je daarop hebt ingespeeld en eerder naar bed gaat dan voorheen, is het volgens Dr. Winter een goed idee om je avondeten te vervroegen, zodat je nog steeds in overeenstemming bent met je circadiane ritme. “Alles wat we doen – met name lichaamsbeweging, blootstelling aan licht en eten – zijn kleine signalen die ons lichaam gebruikt om te begrijpen waar we ons in de tijd bevinden”, zegt hij. “Het tijdstip waarop je avondeten eet, is een signaal.”

Invloed op je gezondheid

Als je elke avond op hetzelfde tijdstip eet, maar je bedtijd is vervroegd, kan dat je slaapritme verstoren, zegt Dr. Winter. “Niet alleen zit er meer voedsel in je maag wanneer je naar bed gaat, wat niet bevorderlijk is voor de slaap, maar je geeft je lichaam ook het signaal dat het later naar bed moet gaan, terwijl je juist eerder naar bed bent gegaan”, zegt hij. “Dat is verwarrend en kan leiden tot slapeloosheid.”

Shabnam Sarker, assistent-professor geneeskunde en gastro-enteroloog aan het Vanderbilt University Medical Center, is het daarmee eens. “Eerder op de dag eten is over het algemeen beter voor de algehele gezondheid, omdat het aansluit bij het natuurlijke circadiane ritme”, legt ze uit. “Het wordt in verband gebracht met een verbetering van cardiovasculaire risicofactoren zoals obesitas en diabetes.”

Die vroegere melatonineproductie kan ook een directe invloed hebben op je darmen, zegt Dr. Farhadi. “Als het nacht is, geeft melatonine aan de darmen door dat het tijd is om te vertragen”, zegt hij. Je darmen komen dus eerder tot rust dan voorheen, waardoor je misschien iets eerder naar bed gaat. Wat je niet wil doen, is met een volle maag naar bed gaan. Dit kan namelijk leiden tot onaangename maag- en darmklachten, zoals reflux en algemeen ongemak, zegt Dr. Farhadi.

Wat is dan het beste tijdstip voor je laatste maaltijd van de dag?

Zoals je kunt voorstellen, is het moeilijk om een algemene aanbeveling te doen dat iedereen in de winter op precies hetzelfde tijdstip moet eten. Toch heeft de wetenschap een aantal aanwijzingen gegeven over een algemeen tijdschema.

Een studie gepubliceerd in het tijdschrift Cell Metabolism in 2022 toonde aan dat mensen die om 21.00 uur eten een hoger gehalte aan het hongerhormoon ghreline hebben, dat het lichaam aangeeft dat het tijd is om te eten, in vergelijking met mensen die om 17.00 uur eten. Als je dus laat eet, kun je meer honger hebben. De onderzoekers concludeerden dat eten tussen 17.00 en 19.00 uur een goede keuze was voor mensen die op hun gewicht wilden letten – of die gewoon niet met honger naar bed wilden gaan.

Een ander onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Nutrients, toonde aan dat eten rond 18.00 uur kan bijdragen aan een stabielere bloedsuikerspiegel in vergelijking met mensen die om 21.00 uur eten. Dat kan uiteindelijk helpen om het risico op aandoeningen zoals diabetes type 2 en hartziekten te verlagen.

Timing is key

Maar er is nog meer om rekening mee te houden: in een ideale wereld zou je je het tijdstip van avondeten drie tot vier uur voor het slapengaan plannen. “We raden meestal aan om van het avondeten de lichtste maaltijd van de dag te maken en drie tot vier uur voor het slapengaan niet meer te eten”, zegt dr. Sarker. (Dat is vooral belangrijk voor patiënten die last hebben van reflux, zegt ze, maar dr. Winter merkt op dat dit ook belangrijk is voor een goede nachtrust.) Er is ook onderzoek dat suggereert dat het eten van het grootste deel van je calorieën eerder op de dag kan helpen om je bloedsuikerspiegel stabieler te houden en een goede stofwisseling te ondersteunen.

Als je dat allemaal in aanmerking neemt, lijkt het erop dat de beste tijd om te eten tussen 17.00 en 18.00 uur is, afhankelijk van wanneer je naar bed gaat. Maar iedereen is anders. “Dit verschilt sterk per persoon, afhankelijk van hun levensstijl en metabolische gezondheid”, zegt Dr. Sarker.

Nogmaals, als je het gevoel hebt dat je maar niet in een goed ritme komt met deze tijdsverandering, is het de moeite waard om het tijdstip van je avondeten aan te passen “Gebruik deze tijd om je consistentie en timing met maaltijden te evalueren”, zegt Dr. Winter.

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd door Vogue US.