Zo ontstond de traditie van de nieuwjaarskus

Misschien blijf je thuis en kijk je naar de aftelklok, met een 2026-bril op je neus en gewapend met oliebollen en champagne. Of misschien ga je van feest naar feest, dans je de hele nacht door of ontvang je vrienden bij je thuis. Hoe dan ook, als de klok twaalf uur slaat, leun je waarschijnlijk allemaal naar voren voor een kus – of ben je misschien op zoek naar iemand om te kussen. De nieuwjaarskus is een bekende traditie, maar waarom kussen mensen na het feestelijke aftellen tijdens oud en nieuw? We duiken in de geschiedenis van de nieuwjaarskus.

Waarom is de nieuwjaarskus een traditie?

De traditie om het nieuwe jaar te beginnen met een kus gaat terug tot het feest Saturnalia. In het oude Rome was Saturnalia een heidens feest halverwege december ter ere van Saturnus, de god van de landbouw. De feestdag bestond uit het versieren van huizen met groen (zoals kransen), het geven van geschenken en gezelligheid met vrienden en familie. Dat klinkt bekend, toch?

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief

Dat gezegd hebbende, was Saturnalia niet helemaal onschuldig. Het omvatte ook het versoepelen van maatschappelijke normen, een openbaar offer en non-stop feesten. “Voor velen ging het gepaard met iets te veel alcoholische drankjes”, legt etiquette-expert Jo Hayes uit. “De gebruikelijke gevolgen van die losbandigheid? Een behoorlijke hoeveelheid openbare uitingen van genegenheid, waaronder zoenen.”

Uiteindelijk versmolt Saturnalia met de twaalf dagen durende christelijke kerstvieringen, die traditioneel tot na Nieuwjaar voortduurden. De sfeer werd echter niet rustiger – in de middeleeuwen werd zelfs aangenomen dat het seizoen bijna net zo wild was als in de heidense tijd, met veel openbare dronkenschap en frivoliteit. “In middeleeuws Europa is de kusstraditie voortgekomen uit gemaskerde bals, waar het onthullen van de maskers om middernacht werd onderbroken door een kus om te reinigen en daarmee een jaar van geluk te verzekeren”, legt historicus Ralph E. Long van Academized uit. “De kus was een middel geworden om te beschermen tegen eenzaamheid of tragedie en om een nieuw begin in liefde en intimiteit te garanderen.”

Vanuit Europa naar de VS

Een ander feest, Hogmanay, dat vandaag de dag nog steeds gevierd wordt en ook zou kunnen worden gezien als het begin van de traditie, is de Schotse versie van het nieuwjaarsfeest: een feest compleet met gezelligheid, dansen en het zingen van het lied Auld Lang Syne (geschreven door de Schotse dichter Robert Burns). Tijdens de viering wensen mensen elkaar een ‘Guid New Year’ en kussen ze geliefden, vrienden en vreemden om een nieuw begin te omarmen.

In het moderne Amerika werd de traditie van de nieuwjaarskus weer geïntroduceerd door de Engelsen en Duitsers. Immigranten brachten het gebruik waarschijnlijk meer dan een eeuw geleden mee naar de Verenigde Staten. Een artikel in The New York Times uit 1893 vermeldt de vroegste documentatie van de traditie in New York City, waar Duitse immigranten voor het nieuwe jaar bij elkaar kwamen met eten en drinken en elkaar kussen en knuffels gaven. Toen de nieuwjaarskus op die manier voor iedereen gemeengoed werd en het vuurwerkverbod in New York leidde tot de traditie om de bal te laten vallen, nam Hollywood de grote kus over als een vorm van het maken van je eigen vuurwerk, zoals te zien is in films als When Harry Met Sally en Bridget Jones’s Diary.

Waarom kussen we met Nieuwjaar?

Hoewel het fascinerend is om je de oude tradities rond de nieuwjaarskus voor te stellen, zijn onze moderne redenen om te kussen misschien niet veel veranderd. “Wij mensen gebruiken kussen – of ze nu platonisch of romantisch zijn – om begroetingen, genegenheid en feestelijkheid uit te drukken”, aldus Hayes. “Dat geldt ook voor nieuwjaarsvieringen.”

Aan de andere kant kan er een diepere reden zijn waarom we ons gedreven voelen om te zoenen als de klok middernacht slaat. “Het is het idee van goddelijke afstemming: dat wat je doet en met wie je bent op oudejaarsavond een voorbode is voor het komende jaar”, legt Hayes uit. “Als je in het komende jaar een relatie met iemand wil aangaan, of gewoon bestaande relaties wil verdiepen, luid je het nieuwe jaar in met die mensen en geef je ze een kus.”

Hoe bouw je toe naar een nieuwjaarskus?

Of je nu een diepere betekenis aan je nieuwjaarskus geeft of gewoon iemand wil kussen, het moet altijd met wederzijdse instemming gebeuren. “Ik raad mensen aan om eerst hun armen te openen voor een knuffel, zodat de ander de kans krijgt om in te stemmen met zo’n intiem contact”, adviseert Compora.

Het is ook belangrijk om je verwachtingen realistisch te houden, aldus Laurel House, relatie-expert bij eHarmony. “De nieuwjaarskus kun je vergelijken met het vuurwerk dat we buiten zien”, vertelde ze aan Vogue. “Ik geloof dat je dat vuurwerk kunt creëren, of je nu daadwerkelijk kust of niet.” In zekere zin is de kus die “explosieve grote finale aan het einde van de avond”, aldus House.

Hoe lang moet een nieuwjaarskus duren?

Als je eenmaal zeker weet dat je groen licht hebt, is de lengte van de kus aan de kusser en de gekuste. “Het hangt echt af van wie je kust”, bevestigt Hayes. “Als het een platonische kus op de wang is, tussen familie of vrienden, is een kusje van maximaal een seconde gepast. Als het echter een romantische kus uit een Hallmark-film is, nou, hoe lang is een stuk touw? Voor dit soort dingen bestaat geen formule.”

Het gaat uiteindelijk om de betekenis achter de handeling. “Het gaat niet zozeer om de lengte, maar om de authenticiteit”, beaamt Long. “Of het nu kort of lang is, het is een feestelijke gebeurtenis, een uitnodiging om van het heden te genieten en de toekomst te omarmen. Het is een teken van genegenheid, eenheid en hoop – een moment van openhartige intimiteit met elkaar in het nieuwe jaar.”

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd door Vogue US.

FEESTDAGEN