Helaas – want het is voor mijn welzijn niet zo best – heb ik de afgelopen jaren veel tijd doorgebracht in de zogenoemde manosphere. Ik deed onderzoek naar hoe dit gedecentraliseerde netwerk van misogynistische en alt-right influencers, chatrooms, websites, gamingplatforms en online fora functioneert. Het doel: beter begrijpen waar vrouwen vandaag de dag mee te maken hebben. En hoe we deze nieuwe tak van patriarchale propaganda en geweld het hoofd kunnen bieden. Vorig jaar verscheen Louis Theroux plots in de content van manosphere-influencers. Een teken dat de documentairemaker deze subcultuur tot onderwerp van zijn nieuwste project had gemaakt – en dus keek ik meteen uit naar wat zou komen.
Louis Theroux duikt in de wereld van de manosphere
Vooral omdat veel mensen – ondanks het feit dat de manosphere jongens en mannen in een alarmerend tempo radicaliseert – nog steeds nauwelijks weten wat het precies inhoudt. Zonder dat inzicht is het moeilijk om te begrijpen hoe de radicalisering van jonge mensen aangepakt kan worden.
Wanneer ik schrijf of spreek over moderne vormen van misogynie, roept de term manosphere vaak vragende blikken op. Noem daarentegen de naam Andrew Tate, en vrijwel iedereen weet over wie het gaat. Maar liefst 77 procent van de Britten heeft van hem gehoord, waaronder 54 procent van alle Britse kinderen tussen de zes en vijftien jaar en zelfs 84 procent van de jongens van dertien tot vijftien jaar.Eén op de zes jongens tussen de zes en vijftien jaar (17 procent) heeft bovendien een positieve mening over hem — een percentage dat onder dertien- tot vijftienjarigen oploopt tot 23 procent.
Misogynistische influencers
Tate – een zelfverklaarde misogynistische influencer, die in het Verenigd Koninkrijk wordt geconfronteerd met een reeks strafrechtelijke aanklachten, waaronder verkrachting, mishandeling, mensenhandel en het beheersen van prostitutie – is een bepalende figuur binnen deze subcultuur, maar vertegenwoordigt geenszins het geheel. Er zijn duizenden van deze stemmen in deze wereld, vaak met miljoenen volgers. En men consumeert manosphere-content zonder zich daar bewust van te zijn.
In zijn nieuwe Netflix-documentaire Louis Theroux: Inside the Manosphere spreekt Theroux onder meer met de 24-jarige Britse influencer Harrison Sullivan, beter bekend als HSTikkyTokky, in Marbella. Ook brengt hij tijd door in de Verenigde Staten, met enkele van de grootste namen binnen de manosphere: Myron Gaines, Nicolas Kenn De Balinthazy (beter bekend als Sneako) en Justin Waller.
Een verwijzing naar de film ‘The Matrix’
Te midden van clips waarin deze mannen hyper-misogynistische uitspraken doen, introduceert Louis Theroux de documentaire in zijn kenmerkende cadans. Hij legt uit hoe zijn nieuwsgierigheid ontstond: waarom geloven sommige mannen hier zo extreem in, en zijn ze werkelijk zoals ze lijken?
Door de documentaire heen komt de diepe achterdocht van deze mannen tegenover de mainstream media duidelijk naar voren. Net als hun behoedzame houding tegenover Theroux, die zij als onderdeel van het ‘establishment’ zien. Zoals hij uitlegt, is de manosphere ‘red pilled’: een verwijzing naar de film The Matrix, waarbij het idee van ‘wakker worden’ staat tegenover de rest van ons, de zogenoemde ‘normies’ of ‘blue pilled’.
