gloria-steinem-feministisch-icoon-en-activist-is-op-92-jarige-leeftijd-overleden-406094
©Getty Images

Gloria Steinem, de beroemde journalist, schrijver, activist en feministische voorvechter, is op 92-jarige leeftijd overleden. Volgens een verklaring van haar stichting is Steinem op 2 september “vredig overleden in haar huis in New York City, omringd door enkele van de velen die van haar hielden”. De doodsoorzaak is nog niet bevestigd.

Gloria Steinem is overleden

“Gloria’s bijna een eeuw op aarde waren jaren die ze ten volle heeft geleefd, en ze bleef tot het allerlaatste moment strijden voor gelijkheid”, zo luidde de verklaring op haar Instagram. “Gloria’s grootste gave was haar vermogen om naar anderen te luisteren, om anderen het gevoel te geven dat ze gezien en gehoord werden. Haar woorden, daden en voorbeeld gaven mensen de vrijheid om hun ware zelf te zijn. Gloria bleef trouw aan haar onafhankelijke geest, altijd met nieuwsgierigheid en een groot gevoel voor humor.”

In de verklaring staat ook hoe Steinem zich de afgelopen jaren had gericht op de community en het schrijven, “de twee dingen waar ze het meest van hield”. Ze bleef in haar huis haar ‘talking circles’ organiseren – een eeuwenoude praktijk en kernmethode voor grassroots-organisatie en sociale bewegingen – “een traditie waarvan ze volhield dat die nog lang zal voortduren nadat ze er niet meer is”. Haar rouwenden werden opgeroepen om kaarsen aan te steken in één “wereldwijde en hemelse gemeenschapscirkel” en, in plaats van bloemen te sturen, een donatie te doen aan de stichting van Steinem.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief

“Ik woon nu al meer dan vijftig jaar in dit brownstone-huis, in kamers die getuige zijn geweest van levens vóór het mijne, en die anderen zullen kennen nadat ik er niet meer ben”, schreef Steinem zelf in haar binnenkort te verschijnen memoires An Unexpected Life, die later deze maand uitkomen.

Feministisch icoon

Steinem wordt gezien als de aanstichter en bindende kracht achter het feminisme van de tweede golf, de vrouwenrechtenbeweging die zich in de jaren zestig en zeventig ontvouwde en voorgoed veranderde hoe de politieke, sociale en economische macht van vrouwen in de westerse wereld werd begrepen en besproken. “Verandering is als een huis”, zei Steinem ooit, “je kunt het niet van bovenaf bouwen, maar alleen van onderaf. Elke kleine verandering die we aanbrengen, zal als een steentje in een vijver zijn; de rimpelingen zullen zich naar buiten verspreiden.”

Gloria Steinem zag het levenslicht op 25 maart 1934 in Toledo, Ohio. Haar ouders scheidden toen ze nog jong was, waardoor Steinem voor haar geestelijk gehandicapte moeder moest zorgen. Na haar middelbare school ging ze naar het Smith College, waar ze bestuurskunde studeerde. Ze begon haar carrière in New York als journalist en werd uiteindelijk in 1968 een van de oprichters en redacteuren van het tijdschrift New York.

In 1971 was ze medeoprichter van het tijdschrift Ms, dat aanvankelijk als bijlage bij New York verscheen voordat het een zelfstandig blad werd. Ze bleef de daaropvolgende vijftien jaar bij de redactie en bracht een ommekeer teweeg in het medialandschap met het progressieve, pro-choice standpunt van het blad en door onrechtvaardigheden aan de kaak te stellen rond kwesties als huiselijk geweld, discriminatie op de werkvloer en date rape. Onder haar leiding groeide het tijdschrift en bood het ruimte aan een grotere verscheidenheid aan stemmen, met bijdragen van onder meer Maya Angelou, Angela Davis en Alice Walker. In de loop der jaren schreef Steinem voor tal van media en werd ze een bestsellerauteur; in 2015 publiceerde ze haar memoires My Life on the Road.

Gloria Steinem
©Getty Images

Undercover

Een opvallend moment dat de popcultuur heeft bepaald, vond plaats in 1963, toen ze undercover ging als Playboy-bunny om een onthullend artikel te schrijven over de slechte arbeidsomstandigheden van serveersters in de Playboy-clubs van Hugh Hefner. Steinem schreef ook voor Vogue, onder meer een verslag over het Black and White Ball van Truman Capote in 1967.

Gedurende haar hele journalistieke loopbaan was Steinem actief in de politiek en als activist, en in 1972 richtte ze samen met de congresleden Bella Abzug en Shirley Chisholm en feminist Betty Friedan de National Women’s Political Caucus op. Steinem was verantwoordelijk voor de instelling van de Take Our Daughters to Work Day en was in 2004 medeoprichter van het Women’s Media Center.

In al haar inspanningen zag Steinem zichzelf als een inspirerende kracht. “Ik geef mijn fakkel niet op”, zei ze ooit toen haar werd gevraagd wie haar nalatenschap zou voortzetten, “maar ik gebruik hem om de fakkels van anderen aan te steken, want als we allemaal een fakkel hebben, is er veel meer licht.”

Achievements van Gloria Steinem

Of ze nu in de protestmenigte stond of op het podium, Steinem was een opvallende verschijning, met haar in het midden gescheiden kapsel met blonde highlights, uitlopende blauwe jeans of suède minirokken en laarzen, en haar signature oversized pilotenbril met kleurverloop. “Vroeger betekende mode je aanpassen en jezelf verliezen”, zei ze ooit. “Mode betekent tegenwoordig uniek zijn en jezelf vinden.” Mode was en bleef voor Steinem een middel tot rebellie en zelfexpressie.

Steinem kreeg op 52-jarige leeftijd de diagnose borstkanker, die in een vroeg stadium werd ontdekt en behandeld. Ze ontving in de loop van haar leven vele onderscheidingen, waaronder in 2013 de Presidential Medal of Freedom uit handen van voormalig president Barack Obama, en de Lifetime Achievement in Journalism Award van de Society of Professional Journalists. Haar leven is ook meerdere malen verfilmd, onder meer in de FX-miniserie Mrs. America.

Gloria Steinem
©Getty Images

Haar nieuwe memoires An Unexpected Life verschijnt op 22 september. Daarin verkent ze persoonlijke keerpunten van haar kindertijd tot op hoge leeftijd, de pioniers die haar inspireerden en de blijvende levenslessen die haar tot zo’n visionaire vrouw hebben gemaakt.

Steinems enorme nalatenschap leeft voort in de Gloria’s Foundation, een non-profitorganisatie die Steinems drie verdiepingen tellende brownstone-woning in de Upper East Side en haar archieven zal blijven behouden als een centrum voor feministische activiteiten.

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd door Vogue US.