de-kolere-met-je-manifesteren-positieve-gedachtenkracht-heeft-jou-heus-geen-huis-in-amsterdam-opgeleverd-411687
©Kate Bellm

Het zal ongetwijfeld liggen aan het konijnenhol waarin je verkeert, online of in het echte leven, maar het buzzword ‘manifesteren’ gedraagt zich als een oorwurm. Ik hoor het vaak. Overal. Is het niet met een knipoog – “manifesteren kun je leren!” – dan wel voor het echie via verschillende kanalen. Ik ken wat mensen van het type stenen-opladen-bij-maanlicht die menen dat manifesteren ze veel brengt in het leven. En ook op de socials krijg ik net iets te vaak de suggestie dat manifesteren werkt in m’n mik geschoven.

De kolere met je manifesteren

Je zult de nattigheid reeds voelen: dit wordt geen manifest voor manifesteren. Eerder een antithese. Want hoewel ik de vaak positieve levenshouding van de kristalvrienden bewonder, kan ik moeilijk mee in het idee dat positieve gedachtenkracht alleen de prachtige stulp in hartje Amsterdam mogelijk heeft gemaakt. Zeker omdat ik weet dat een makelaar, Funda en een flink douceurtje van pa en ma daar toch ook de hand in gehad hebben.

En ja, goed, het vertrouwen dat het ondanks de uitdagende huizenmarkt tóch gelukt is om iets leuks te vinden mag een wonder heten, maar dat is het dan ook. Niks meer, niks minder. Gaat het om influencers die vertellen dat manifesteren ze zo veel brengt, van een parkeerplek voor de deur tot een fijne geliefde en een huis met zwembad, dan is het iets moeilijker inzichtelijk te krijgen wat nou precies bijgedragen heeft aan al die personal wealth, al heeft mijn donkerbruine zelf wel een vermoeden. En dat vermoeden heet marketing.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief.

Gevraagd aan dr. Google wat manifesteren is. We quoten voor het gemak het AI-overzicht: ‘Manifesteren is het bewust creëren van je eigen realiteit. Het is het proces waarbij je jouw innerlijke verlangens, gedachten en overtuigingen omzet in tastbare resultaten in je leven. Het idee is dat je met de juiste focus en energie bepaalde gebeurtenissen, successen of kansen naar je toe-trekt.’ Dat doe je dan door intenties te zetten (in ouderwetse taal: doelen te stellen), je doel te visualiseren, te geloven dat je het bereikt en te voelen hoe het is als zoiets werkelijkheid wordt, en dan actie te ondernemen door kansen te pakken en stappen te maken die je dichter bij je doel brengen. Een duidelijk plan, dat niks meer is dan jezelf doelen stellen en daar met kleine stapjes naartoe werken.

Easy does it

Gek genoeg ligt de nadruk vaak veel meer op het geloven en voelen dan op de concrete actie – en dat zou dan tot het doel moeten leiden. Het time frame dat daaraan hangt is ook onduidelijk. Terwijl: twee maanden of twintig jaar maakt nogal een verschil in je manifesteerbeleving. Juist die nadruk op het voelen maakt dat manifesteren zich openbaart als een heerlijke shortcut naar een beter leven, waarbij dat betere leven vrijwel altijd bestaat uit meer geld, bezit en een luxere levensstijl. Van onbaatzuchtige wensen het universum in slingeren hoor ik niet zo vaak. Ik wil maar even vragen aan de mensen die wereldvrede manifesteren: hoe vinden we zelf dat dat gaat?

Financieel gewin is natuurlijk bloedaanlokkelijk, zeker als dat een easy gain is. Geld maakt misschien niet gelukkig, maar het maakt het leven wel wat makkelijker en zekerder. Die zekerheid is iets waar veel mensen om staan te trappelen, juist nu alles om ons heen steeds wiebeliger en onvoorspelbaarder lijkt te worden. Vandaar dat het in dit stuk veel over geld gaat, over de mensen mét versus de mensen zonder. En daar maakt de beroeps-manifesteur handig gebruik van: koop een cursus manifesteren om ook te krijgen wat hij of zij lijkt te hebben en je  kostje is gekocht. Hup, easy does it. Net zo makkelijk. Geen centje pijn. Moeiteloos.

Niks is onmogelijk

Van een afstand bezien is manifesteren niets meer dan een uitwas van de maakbaarheidscultus, het idee dat je je leven totaal naar je hand kunt zetten en alles kunt bereiken wat je maar wilt. In essentie hebben mensen en zelfhulpboeken die beweren dat alles in het leven mogelijk is gelijk. In essentie. Iedereen snapt dat de afslag drugscriminaliteit een ander resultaat levert dan studeren – hoewel heroïne pushen of nieuwe designerdrugs de markt op pompen een lucratieve bezigheid kan zijn, al kijk je dan slechts naar geldelijk gewin – maar of je al je dromen en doelen waar kunt maken is van zo veel factoren afhankelijk dat ik haast zou zeggen: geloof er maar niet in. Werken loont, maar als eindredacteur voor zakenblad Quote weet ik inmiddels dat het grote geld niet met alleen werken vergaard wordt, maar met bezit. Stenen bijvoorbeeld. Beleggingen. Een bedrijf.

Zoals journalist Malu de Bont in haar boek Je verdiende loon haarfijn uitlegt, wordt jouw levensrichting voor een groot deel bepaald door je afkomst en in hoeverre je terug kunt vallen op of gebruikmaakt van een familiekapitaal. Weten dat er altijd een pot goud aan het einde van de regenboog staat, is een geheel andere levenspropositie dan uit de modder kruipen maar desondanks altijd voelen – en dat kan evengoed irreëel zijn – dat er maar dít hoeft te gebeuren of de modder staat je weer aan de lippen. Je opereert anders als je uitgaat van een met mollige kussens bedekt vangnet, dan wanneer je vlak achter je het ravijn van de vrije val weet.

Weinig perspectief

Je kunt misschien langer studeren – of zelfs in het buitenland – en een goedbetaalde baan krijgen doordat je familie weet hoe en waar de hazen lopen. Het lef hebben om te ondernemen. Met een opkontje een huis kopen en op die manier lui kapitaal vergaren. Of, aan de keerzijde, je studie niet vol kunnen houden omdat je te veel moet werken om dat überhaupt te kunnen bekostigen. Minder kans op een goedbetaalde baan hebben omdat je geen achterdeurtjes weet of je harder moeten bewijzen omdat je een andere culturele achtergrond hebt dan de normatieve Nederlandse. Misschien moet je tot diep in je twintigerjaren thuis wonen omdat er weinig tot geen wiggle room in de socialehuursector zit, met ellenlange wachtlijsten, weinig perspectief en een uitgestelde toekomst tot gevolg. I mean: krijg maar eens kinderen bij moeders thuis aan de keukentafel.

Lees het volledige artikel in het november 2026-nummer van Vogue Nederland, dat nu in de winkel ligt en hier online te bestellen is.