lang-dacht-ik-dat-preppen-een-soort-grap-was-een-hobby-waarmee-nerds-zich-vermaakten-in-het-weekend-411782
©Jorin Koers voor Vogue Nederland

Volgens Sari Sanchez ben ik eigenlijk al verloren. ‘Heb je je go-bag klaar?’ vraagt ze me vanaf haar TikTokkanaal Pretty in Prep, waarop ze overlevingstips deelt met haar vijftigduizend volgers. Ik kijk naar de tas naast me – een designerexemplaar waar net een mobiele telefoon in past en een paar sleutels. Óf een zonnebril en een paar sleutels. Niet alle twee tegelijk. Ik denk toch dat Sanchez, die intussen een enorme rugzak heeft opgedaagd, iets anders bedoelt.

Preppen

‘Heb je wandelschoenen, jas en muts altijd bij de deur?’ gaat ze verder. In theorie: ja, al vraag ik me af of de Birkenstocks in de hal net zo weer- en wandelbestendig zijn als de enorme kisten die Sanchez nu laat zien. ‘Heb je twee weken aan water en houdbaar eten in huis?’ vraagt ze. Het eerlijke antwoord is: geen idee. Ja, er is eten in huis, maar voor hoe lang? En hoe geïnspireerd zou ik kunnen koken met een voorraadkast die hoofdzakelijk bestaat uit verschillende pakken heel oude pasta, potjes met rare kruiden die ik een keer nodig heb gehad voor een recept en meerdere geopende pakken norivellen – die ik op de een of andere manier altijd onnodig vaak opnieuw koop.

‘Heb je extra medicijnen en EHBO-artikelen?’ Ik denk aan gisteren, toen ik me sneed en na lang zoeken één pleister vond. ‘Staat je auto met overlevingspak erin klaar?’ Wat denk je zelf, Sanchez?

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief

Lang dacht ik dat preppen een soort grap was, een hobby voor nerds, iets waar Alexander Klöpping en een paar honderd tech- en gameliefhebbers zich mee vermaakten in het weekend. Ook toen de overheid begon aan te raden vochtige doekjes, blikken bonen en zeventig euro cash in huis te halen, dacht ik op een bepaalde manier nog dat het ging om een soort gratuit advies. Vergelijkbaar met de regel dat je niet mag fietsen als je alcohol gedronken hebt. In theorie een hartstikke goed idee, maar echt helemaal niemand die zich er op vrijdagavond daadwerkelijk aan houdt.

Je weet maar nooit

Tot ik vrienden recent hoorde vertellen dat ook zij tien liter water in huis hadden gehaald – ‘want je weet maar nooit’. Een vriendin begon na een vakantie in Spanje standaard een paar blikken houdbaar eten in te slaan tijdens de boodschappen; zij zat vlak bij het gebied dat vierentwintig uur zonder stroom kwam te zitten, dat had haar aan het denken gezet. Een vriend kocht laatst toch maar een noodpakket – naar eigen zeggen vooral om niet meer steeds na te hoeven denken over de vraag of hij dat wel of niet moest doen. Om diezelfde reden kocht een andere vriendin een kant-en-klare survivalrugzak voor haar moeder. Haar woorden: ‘Het is gewoon een zorg minder.’

Een zorg minder? Terwijl ik preppen voor de apocalyps nog vooral zag als een soort uit de hand gelopen, ongeëngageerd gezelschapsspel – een soort maatschappelijkbewust larpen – waren mensen om mij heen kennelijk heel serieus bezig met voorbereidingen treffen. Niet toevallig, vermoedelijk, viel hun toenemende prep-interesse samen met de toename in realistische einde-van-de-wereldscenario’s: hoe krankzinniger de wereldorde, hoe meer ik om mij heen hoorde over voor de zekerheid ingeslagen gaststelletjes en extra opgeladen powerbanks.

Prepfluencers

Vandaar dat ik begon te googelen met de vraag of ik ook met preppen moet beginnen, en zo ja, waarmee dan precies. En vandaar dat ik al snel verdween in de schreeuwerige tupperwarewereld van influencers als Sanchez en haar collega’s, zoals de Housewife Prepper – een vrouw uit de Amerikaanse Midwest die samen met haar man een van de grootste prepfluencersaccounts ter wereld beheert. Samen hebben ze ruim een half miljoen volgers op Instagram – toch knap voor iemand die eigenlijk alleen maar stellingkasten met ingepakte spullen laat zien, en video’s van verschillende stroomgeneratoren, zaklampen en jerrycans.

De Housewife Preppers bereiden zich naar eigen zeggen niet alleen voor op een pandemie of een natuurramp – ontwikkelingen waar ik als eerste aan denk als het gaat om het inslaan van noodpakketten. Het stel bereidt zich daarentegen voor op werkelijk elke mogelijke ramp: ‘orkanen, branden, verlies van een baan, medische tekorten, inflatie, wereldoorlogen’ sommen ze op in een video.

Mij spreekt vooral hun laatste reden om in te preppen aan: ‘voor rust in je hoofd’. Precies dat is wat mijn vrienden aanvoeren als onderliggende motivatie voor hun beginnende prep-uitzet: niet meer hoeven nadenken over de vraag óf je moet preppen. Lijken zij toch meer op deze preppers uit ruraal Amerika dan ik in eerste instantie zou denken. En op veel Nederlanders, overigens – op de site van de overheid is te lezen dat één op de vier inwoners van ons land zich al met een noodpakket heeft voorbereid op een crisissituatie.

Coping-mechanisme

Op zich is het niet heel verwonderlijk dat meer mensen de laatste tijd aan het preppen slaan – consumptie wordt steeds breder omarmd als coping-mechanisme. Terwijl we de afgelopen decennia gestaag verloren aan de gedeelde rituelen die horen bij religie en gemeenschap, kwam consumptie daar op veel fronten voor in de plaats. We zoeken almaar meer klik- en koopbare quick fixes voor wezenlijke problemen, grijpen naar selfcare in de vorm van sheetmasks of meditatieapps als we ons ongelukkig voelen, doen aan ‘retailtherapie’ als oplossing voor stress. Onvrede over de nijpende huizencrisis en flexibele arbeidsmarkt lossen we op met ‘betaalbare luxe’ – met dure zuurdesembroden en matcha lattes die we wél kunnen betalen en die de onvrede over het onbereikbaar blijven van een koopwoning, vaste baan, pensioen of anderszins financiële rust moeten maskeren.

Kopen is coping – een manier om ons even niet druk te hoeven maken over onze eigen toekomst en de algehele stand van de wereld.

Prepping vormt de apotheose van deze ontwikkeling: het is letterlijk het afkopen van stress over het mogelijke vergaan van de wereld. Niet gek dus, dat de afgelopen maanden een heel nieuwe prepmarkt is ontstaan voor mensen die zich zo hip en verantwoord mogelijk willen voorbereiden op het einde der tijden. Online zijn sites te vinden waarop je kant-en-klare pakketten kunt bestellen met verantwoorde, biologische prepproducten: van gedroogde adukibonen tot speciaal groente- en fruitpoeder. Wie tijdens een drooglegging verantwoord water wil drinken, kan alvast een pallet natuurzuiver glestjeswater inslaan.

Onmisbaar: chocola en whisky

Naast prepfluencers als Pretty in Prep en Housewife Prepper staan momenteel ook de eerste influencers op met tips voor stijlvolle en luxe noodpakketten. Onlinemagazines concurreren luxe survivalpakketten, inclusief luxe geurkaarsen en blikken kaviaar. Restaurantcriticus en foodgoeroe Mara Grimm raadt in haar preppershandleiding aan alvast chocola in te slaan, bijvoorbeeld van Parijse meesterpatissier Alain Ducasse. Tomaat uit blik kán, maar dan wel van het Italiaanse merk Quintosapore, dat Umbrische passata van rode, groene en witte tomaten verkoopt.

Ook onmisbaar: whisky, bijvoorbeeld van het Japanse Hibiki Harmony. Zonder ijsblokjes – want: uitgevallen stroom – zijn de meeste cocktails toch niet te drinken, denkt Grimm vooruit. Ze houdt ook vast rekening met een wereld zonder espressomachine, en raadt daarom aan vast een zak filterkoffie van hoge kwaliteit te kopen. Wie helemaal survival wil gaan, kan ook nog in de omgeving op zoek naar verse kruiden en sla – maar dan wel met het wildplukboek van Yvette van Boven in de hand.

Zelfvoorzienende bunker

Dankzij Grimm lijkt preppen me ineens een veel leukere aangelegenheid – potten met groene tomaten zijn immers ook aantrekkelijk zónder wereldramp. Tegelijk zal ik met een zakje filterkoffie en een fles whisky vermoedelijk alsnog de apocalyps niet heel goed doorkomen – althans, als ik de Housewife Preppers moet geloven. Zij hebben naast meerdere pallets vol watertanks, kasten blikvoer en vriezers vol vlees ook een privésauna, een eigen gym, een uv-lamp en een speciaal wasapparaat om chemische resten van groente en fruit af te wassen. Niet alleen hun voorraadkast is klaar voor een wereldramp – hun hele huis is een zelfvoorzienende bunker.

De kans is groot dat dat soort huizen – persoonlijke bunkers – binnenkort de nieuwste hit worden op het gebied van hometourvideo’s, Pinterestborden en architectonische Instagramposts. Wereldwijd specialiseren meerdere vastgoedbedrijven zich inmiddels al in het ontwerpen en bouwen van ultraluxe ondergrondse residenties, soms inclusief bowlingbanen, zwembaden, bioscopen en aparte bunkers waarin het personeel kan verblijven. Scrollen door hun websites voelt als een soort MTV Cribs – maar dan voor ondergrondse bunkers.

Superrijken scheppen graag op over hun persoonlijke doomsdaywoning: rapper Rick Ross deelde al op TikTok dat zijn bunker een garage heeft, verschillende vleugels en een ‘watermaker’. Meta-oprichter Mark Zuckerberg noemde zijn 450 vierkante meter tellende ondergrondse bunker op Hawaii vorig jaar in een interview ‘gewoon een kleine schuilplaats’. Bill Gates heeft naar verluidt bunkers onder al zijn huizen.

Zombie-apocalyps

Geïnspireerd op de Cybertruck van Elon Musk ontwierp een Russisch architectenbureau recent het Cyberhouse – een ondergrondse bunker van zo’n 300 vierkante meter die met hermetisch afgesloten deuren bescherming biedt tegen klimaatramps, pandemieën én zombie-apocalypsen – ik verzin dit niet. Het huis zou al meermaals besteld zijn door klanten uit Rusland en Amerika. Intussen biedt bedrijf SAFE (Strategically Armored & Fortified Environments) alvast een lidmaatschap aan voor een exclusieve ledenclub genaamd Aerie, met een bunkerclubhuis dat is uitgerust met onder meer eigen medische voorzieningen en een fine-diningrestaurant. Lidmaatschap kost twintig miljoen, er is plek voor 625 mensen.

Persoonlijk ben ik geloof ik minder bang voor de daadwerkelijke apocalyps dan voor het idee de rest van mijn leven te moeten slijten in een Cyberhouse of club Aerie: zelden zag ik zulke dure, maar toch ontzettend lelijk ontwerpen. De interieurs laten zich het best omschrijven als combinatie tussen een zombiegame en Rivièra Maison: cementen bunkers vol hysterische kroonluchters en leren banken; nergens ramen, overal plasma-tv’s. Het vooruitzicht tot het einde der tijden aan binnenzwembaden te moeten liggen met mensen als Mark Zuckerberg was al niet heel aantrekkelijk – nog los van de onmogelijke kosten, uiteraard. Dan toch liever een noodpakket met kaviaar en Umbrische tomaten, in de wetenschap dat dat natuurlijk werkelijk helemaal niets oplost. Zo gaat dat nou eenmaal met coping-consumptie.

Dit artikel is oorspronkelijk verschenen in het september 2025-nummer van Vogue Nederland.