eten-volgens-je-menstruatiecyclus-zo-ondersteun-je-jouw-lichaam-per-fase-395695
©Rasmus Weng Karlsen, Vogue Nederland, Juli/Augustus 2025

Vraag jezelf: hoeveel weet je van je eigen menstruatiecyclus? Naarmate er meer onderzoek wordt gedaan, worden we ons ook steeds bewuster van hoe ons lichaam functioneert tijdens die maandelijkse hormonale rollercoaster. Nu we onze cyclus tot in de puntjes kunnen tracken met menstruatie-apps zijn de mogelijkheden oneindig. Het wordt steeds makkelijker om onze leefstijl erop aan te passen. Maar wat voor soort voeding kun je het beste eten tijdens elke fase van je menstruatiecyclus? Dit raden gezondheidsexperts aan.

Voeding en je menstruatiecyclus

Om fysiek en mentaal de beste versie van jezelf te worden, kan het raadzaam zijn om onder de loep te nemen wat je in elke fase van je menstruatiecyclus eet. In elke fase kan voeding je namelijk helpen om je lichaam te ondersteunen.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief

Wat zijn de verschillende fases van de menstruatiecyclus?

“Hoewel in leerboeken meestal wordt gesproken van een cyclus van 28 dagen, is dit voor maar heel weinig vrouwen daadwerkelijk het geval”, zegt sportvoedingsdeskundige Renee McGregor. “Een normale menstruatiecyclus wordt gedefinieerd als een cyclus van 23 tot 35 dagen.” Tijdens elke maandelijkse cyclus doorloopt het lichaam drie verschillende fasen: de folliculaire fase, de ovulatiefase en de luteale fase. Maar wat gebeurt er in elk van deze fasen? En welke soort voeding is het beste tijdens elk onderdeel van je menstruatiecyclus?

Een gezond en evenwichtig dieet – met veel vezels, magere proteïnen, groenten en granen – is nuttig in elke fase van de menstruatiecyclus en voor alle facetten van de algemene gezondheid. “Al kunnen de raadzame hoeveelheden ervan veranderen tijdens je cyclus”, zegt McGregor. Rhian Stephenson, voedingsdeskundige en oprichter van supplementenmerk Artah, vult aan dat “het afstemmen van je voeding op je menstruatiecyclus kan helpen om symptomen van PMS te verlichten, pijn te verminderen en je stemming en algehele welzijn te verbeteren. Het helpt je het beste uit je lichaam te halen.”

Ze raadt aan om eerst een maand lang je PMS-symptomen bij te houden en te letten op hoe je je voelt – van je energieniveau tot het voedsel waar je naar verlangt en je slaap. Zo kun je het ritme van je cyclus beter begrijpen. Hoe beïnvloedt jouw cyclus jou persoonlijk? Vervolgens kun je ontdekken hoe je jouw lichaam met voeding kan ondersteunen.

De folliculaire fase

De folliculaire fase markeert het begin van je menstruatiecyclus. Deze fase start op de eerste dag van de menstruatie en strekt zich uit tot aan de ovulatie, ongeveer veertien dagen. Tijdens de eerste dagen zijn onze voortplantingshormonen laag, waardoor we ons vaak relatief rustig en optimistisch voelen. “In de midden tot late folliculaire fase beginnen het follikelstimulerend hormoon (of FSH) en oestrogeen langzaam te stijgen – de eisprong nadert”, zegt McGregor. Ook stijgt je serotonine, waardoor je je gelukkig voelt en je libido wordt gestimuleerd.

Wat moet je eten?

Op dit moment is je bloedsuikerspiegel wat stabieler, en het is een goed moment om je vet- en eiwitinname te verhogen. Dit ondersteunt de hersenen. Voldoende gezonde vetten eten is daarnaast essentieel voor de hormoonproductie. “Vezels zijn altijd belangrijk, maar vooral als je last hebt van cyclische acne of gevoelige borsten. Dan is het eten van veel vezels en het toevoegen van gefermenteerde voedingsmiddelen extra belangrijk”, zegt Stephenson.

De ovulatiefase

De eisprong vindt plaats tussen dag elf en zestien – dat verschilt per persoon. “Het luteïniserend hormoon (of LH), dat ervoor zorgt dat er een eitje vrijkomt, stijgt in deze fase, en ook het oestrogeen piekt”, legt McGregor uit. “Sommige mensen kunnen pijn ervaren in deze fase, terwijl anderen merken dat hun energie juist omhoogschiet.” Je kan je ook op je best voelen qua humeur, energieniveau en zelfvertrouwen.

Maar als de eisprong plaatsvindt, stijgt onze lichaamstemperatuur en “beginnen we hormonale instabiliteit te zien, wat betekent dat we vaak een scherpe verandering van de ene dag op de andere kunnen voelen”, zegt Stephenson. “De eisprong is een ontstekingsproces, dus het is normaal om pijn, een opgeblazen gevoel en gevoeligheid te voelen in deze fase.”

Wat moet je eten?

Eet lichtere, volle granen, zoals quinoa of maïs, om je verzadigd te voelen. Op dit punt in je cyclus heb je namelijk nog steeds niet veel koolhydraten nodig. “Blijf daarnaast bij voedsel dat rijk is aan voedingsstoffen en ontstekingsremmend werkt, zoals rode paprika’s, spinazie, tomaten, bladgroenten, frambozen en aardbeien”, suggereert Stephenson, eraan toevoegend dat het belangrijk is om het microbioom gezond te houden. Dat voorkomt dat oestrogeen opnieuw wordt opgenomen in de darmen.

De luteale fase

De luteale fase (vanaf ongeveer dag vijftien) gaat gepaard met een hoge hormonale activiteit, waaronder een sterke daling van oestrogeen en een even sterke stijging van het hormoon progesteron. “Wanneer progesteron overheerst, zien we een lichte stijging in onze basale metabolische snelheid (BMR) en daardoor stijgt onze behoefte aan koolhydraten”, legt McGregor uit. “Tegelijkertijd kan progesteron schommelingen in de bloedsuikerspiegel veroorzaken.”

Wat moet je eten?

In deze fase van je menstruatiecyclus verandert het soort voeding dat je moet binnenkrijgen compleet. Nu moet je er namelijk voor zorgen dat je genoeg koolhydraten en calorieën eet om aan een verhoogd metabolisme te voldoen. “Van antioxidanten tot omega 3-vetten, en van vitaminen tot mineralen: het lichaam gebruikt van alles meer in deze fase”, zegt Stephenson. “We hebben ook minder controle over onze bloedsuikerspiegel en veranderende hormonen leiden tot een suiker craving. Maar het eten van meer suikerrijke voedingsmiddelen verergert de PMS-symptomen alleen maar. De sleutel? Meer koolhydraten die werken voor het lichaam, zoals van nature zoete wortelgroenten, zoals zoete aardappel, en complexe koolhydraten en granen, zoals bruine rijst, die langzaam worden gemetaboliseerd door het lichaam.”

Je kunt je calorie-inname in deze periode met ongeveer 200 kcal per dag verhogen. Daarnaast raden beide experts B-vitamines aan, in het bijzonder foliumzuur, B6 en B12, om symptomen te verminderen. Voedingsmiddelen zoals asperges, spinazie, noten en zaden en avocado zijn allemaal goede bronnen. En wat betreft koolhydraten: hele granen, zoals zilvervliesrijst en boekweit zijn ideaal, en daarnaast ook nog goede bronnen van vezels. “Studies hebben aangetoond dat calcium en vitamine D de symptomen van PMS helpen bestrijden, dus kies bijvoorbeeld voor tahini, sardientjes, amandelen en biologische tofu”, raadt Stephenson aan. “Als je zuivel eet, kies dan voor geiten- en schapenmelk of gefermenteerde zuivel.”

Het is ook goed om te weten dat in de week voordat je menstruatie begint, het lichaam minder goed om kan gaan met ‘ontstekingsbronnen’ zoals alcohol, geraffineerde suiker en sterk bewerkte voedingsmiddelen.

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd door Vogue US.