is-glutenvrij-eten-echt-gezonder-vogue-neemt-samen-met-een-expert-de-food-hype-onder-de-loep-399238
©Anne Timmer, Vogue Living Nederland, juli/augustus 2025

Iedere paar jaar duikt er een nieuwe foodtrend op. We springen van chiazaad, gojibessen en kefir naar een wereldwijde obsessie met eiwitten, die we vervolgens weer inruilen voor Fibremaxxing. Echte diehards gaan zelfs voor een complete verandering van leefstijl. Een aantal jaar geleden waren we massaal overtuigd van het vegan dieet – plotseling en allesoverheersend. Inmiddels is de wellnesscommunity in de ban van glutenvrij eten. Oftewel: alle voedingsmiddelen met gluten vermijden. Voor iemand met coeliakie – zoals ikzelf – is dat moeilijk te begrijpen. Als je er niet doodziek van wordt, waarom zou je er dan vrijwillig voor kiezen om een stuk taart, een bitterbal, of een zuurdesembrood te laten staan? En bovendien, hoe gezond is dat eigenlijk echt? Vogue vraagt het Fleur Wijers, klinisch diëtist bij Amsterdam UMC.

Wat zijn gluten?

First things first: wat zijn gluten? Gluten zijn eiwitten die voorkomen in bepaalde graansoorten, zoals tarwe, gerst en spelt. Die eiwitten verstoppen zich werkelijk overal. Niet alleen in brood, pasta en een verjaardagstaart, maar ook in bier, muesli, en zelfs in sojasaus of bepaalde bouillonblokjes. Heb je coeliakie (de auto-imuunziekte waarbij door het eten van gluten ontstekinsreacties ontstaan in het darmslijmvlies van de dunne darm), dan is uit eten gaan dus een ramp. Dat bouillonblokje merk je namelijk echt, en kan nog weleens een heel vervelende avond opleveren.

Coeliakie

Glutenvrij eten is dus not for the weak. Het is een nogal ingewikkelde manier van leven, die meer invloed op je routine heeft dan je zou verwachten. Al helemaal voor wie daadwerkelijk coeliakie heeft, en écht ziek wordt van gluten. Het leven wordt er zeker niet gezelliger door. Op iedere verjaardag het stukje taart afslaan, en maar hopen dat je niemand beledigt; ieder daguitje zorgvuldig moeten plannen, altijd met een noodpakket aan glutenvrije repen op zak; en niks durven eten of drinken waarvan je niet zelf drie keer de ingrediënten hebt gelezen.

Glutenvrij eten is dus geen simpele dieet-optie. Daarnaast is zorgen voor glutenvrij brood op de plank een duur grapje. Toch zijn er steeds meer mensen die er vrijwillig voor kiezen om gluten te schrappen uit hun dieet.

Glutenvrij eten wordt steeds populairder

De glutenvrije leefstijl neemt al een aantal jaar in populariteit toe. Kijk eens om je heen in de supermarkt: glutenvrije stroopwafels, pasta’s en croissantjes vliegen als warme (en vaak: taaie) boekweitbroodjes over de toonbank. En dan te bedenken dat het tien jaar geleden nog zoeken was naar een glutenvrije boterham in een zweverige biowinkel.

Inmiddels heeft ook de horeca het concept omarmd, en zijn er nog maar weinig eetgelegenheden  – in elk geval in de randstad – die geen glutenvrij brood op de menukaart hebben staan. Is dat nou allemaal te danken aan die geschatte 0,5 tot 1 procent van de Nederlandse bevolking met coeliakie? Het korte antwoord: nee.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief.

Glutenvrije mythes ontkracht

Zoals met alles anno 2026 circuleert er ook over deze wellnesstrend online veel desinformatie. Er wordt bijvoorbeeld vaak beweerd dat gluten sowieso ongezond zijn, óók voor mensen zonder aandoening. Het zou vermoeidheid en concentratieproblemen veroorzaken en moeilijk te verteren zijn, en zo bijdragen aan gewichtstoename. Bovendien zou het minder bewerkt zijn. Hoeveel klopt daar precies van? 

Diëtist Fleur Wijers kan er kort over zijn: “Het grootste misverstand rondom glutenvrij eten is dat het automatisch gezonder is, of dat gluten voor iedereen slecht zouden zijn. Dat is allebei niet waar. Glutenvrij eten is echt een hype. Het heeft een gezond imago gekregen, terwijl dat helemaal niet zo hoeft te zijn. Een product met gluten kan heel gezond zijn en een product zonder gluten juist ongezond – en andersom. Het ligt er dus niet aan of een product wel of geen gluten bevat.”

Ook is er geen wetenschappelijk bewijs dat je gluten moet vermijden als je geen coeliakie hebt; er zijn geen aangetoonde voordelen. “We zullen ook nooit adviseren”, zegt Wijers. “Als diëtist probeer ik mensen die geen coeliakie hebben eerder af te remmen dan aan te moedigen om glutenvrij te eten. Voor de meeste mensen is daar geen medische aanleiding voor.”

En hoe zit het met de claims dat het kan worden gebruikt als een dieet om af te vallen? Ook dat klopt volgens Wijers niet. De diëtist legt uit dat je afvalt wanneer je minder calorieën binnenkrijgt dan dat je verbruikt. “Sommige mensen denken dat je aankomt van gluten. Dat is niet zo. Het maakt niet uit of een calorie komt uit brood met gluten of uit brood zonder gluten. Of uit een appel. In theorie kan je ook aankomen als je heel veel fruit eet.”

Ultra-bewerkt 

We worden ons steeds bewuster van de effecten van ultrabewerkt voedsel. Ook dat wordt weleens als argument gebruikt om over te stappen op glutenvrij eten. Het wordt onterecht beschouwd als een minder bewerkt alternatief. Maar ook dat is een misvatting. Volgens de diëtist zijn gluten namelijk niet inherent bewerkt.

Sterker nog, producten met gluten worden vaak juist door producten vervangen die méér bewerkt zijn. Wanneer producten met gluten niet volwaardig worden vervangen, kun je bovendien tekorten oplopen. “Je mist al snel vezelrijke granen, jodium en ijzer. Die voedingsstoffen zijn zeker goed te vervangen, maar het is wel belangrijk dat je dat dan ook daadwerkelijk doet, om tekorten te voorkomen”, benadrukt de expert. Een ijzertekort kan leiden tot vermoeidheid, te weinig vezels kunnen leiden tot problemen met je ontlasting, en jodium is belangrijk voor een gezonde schildklier. “Je kan het eigenlijk zo zien: veel glutenvrije producten zijn qua voedingswaarden vergelijkbaar met wit brood. Eet dan liever die volkoren boterham.”

Voedzaam glutenvrij eten

Mocht je recent de diagnose coeliakie of glutenintolerantie hebben gekregen (of niet, maar als je tóch besluit glutenvrij te gaan eten) dan zijn er verschillende manieren om je voedingswaarden goed op peil te houden. Wijers noemt verschillende natuurlijke, onbewerkte alternatieven, zoals glutenvrije havermout, peulvruchten, noten, boekweit, zilvervliesrijst, of bijvoorbeeld pasta’s op basis van peulvruchten.

Tot slot? “Vermijd niet zomaar gluten. Zelfs als je vermoedt coeliakie te hebben”, benadrukt Wijers. “Ga eerst naar een arts om het te laten onderzoeken, want als je op eigen houtje stopt met het eten van gluten zijn de darmen misschien al wat hersteld. De diagnose is dan moeilijker te stellen. Testen zou dus stap één moeten zijn, zodat mensen niet onnodig allerlei voedingsstoffen gaan vermijden. Als blijkt dat je geen coeliakie hebt, maar je toch blijvende klachten ervaart, zou ik aanraden om een afspraak te maken bij een diëtist, die persoonlijk advies kan geven om de voedingsgerelateerde klachten te verminderen.”

Kortom, de hype van glutenvrij eten is een aparte. We baseren een trendy leefstijl op de voedselrichtlijnen van een auto-imuunziekte, terwijl elke coeliakiepatiënt een moord zou doen voor een goede Franse croissant. Het gras is tenslotte altijd groener…