Wanneer heb je voor het laatst echt met iemand gepraat? Als je onlangs een baby hebt gekregen, is het antwoord misschien niet uren, maar dagen geleden. Uit nieuw onderzoek van MAM Baby – onder duizend moeders – blijkt dat zij na de bevalling gemiddeld 2,4 dagen geen echt gesprek voeren. Bijna één op de tien zegt zelfs een week of langer zonder persoonlijk contact te hebben gezeten. Niet per se in die eerste uren, wanneer je misschien nog in het ziekenhuis ligt. Maar zodra je met je autostoeltje, een pak kraamverband en een stapel hydrofiele doeken naar huis gaat, kan de wereld ineens heel stil worden. Ongelofelijk stil, eigenlijk.

Een onhaalbaar ideaal

Tina Miller, hoogleraar sociologie aan Oxford Brookes University, deed ruim twintig jaar geleden al onderzoek naar de overgang naar het moederschap. Volgens haar is het sindsdien alleen maar moeilijker geworden. “Vrouwen worden nog steeds gezien als de primaire verzorger”, zegt ze. “Dat is blijkbaar geen probleem, zolang vrouwen maar niet aangeven dat het onmogelijk is.” Maar voor veel moeders voelt het wél onmogelijk: dag en nacht voor een baby zorgen, vaak zonder veel steun en zonder voorbeelden van hoe dat moederschap eruitziet als je er grotendeels alleen voor staat “Juist de maatschappelijke ontwikkelingen die mensen met elkaar zouden moeten verbinden, zoals social media, hebben ook een keerzijde”, zegt Tina Miller. “De voortdurende beoordeling van wat een ‘goede’ moeder is, baart me zorgen.”

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief

Volgens Miller wordt het daardoor makkelijker om te denken dat andere moeders het wél onder controle hebben, terwijl jij degene bent die tekortschiet. “Dat kan ontzettend verlammend werken”, zegt ze. “Naar buiten gaan of met anderen afspreken kan dan ineens heel spannend voelen. Wat als je baby begint te huilen? Wat als je hem niet stil krijgt? Je bent nog maar net moeder. Toch krijgen we voortdurend het idee dat moederschap iets is wat vanzelf komt, dat je instinctief weet wat je moet doen.

Maar dat blijkt voor de meeste ouders helemaal niet zo te zijn. Dat hoorde ik keer op keer, zowel van moeders als vaders die ik sprak. Zeker als je bevalling anders verloopt dan je had gehoopt, kan het voelen alsof alles waar je op had gerekend, is weggevallen. En dan zit je ineens thuis met een pasgeboren baby en moet je alles nog leren. Want moeder worden is óók iets wat je gaandeweg oefent.”

Waarom nieuwe moeders zich isoleren

Het beeld van een moeder die in stilte haar dagen doorbrengt – alleen, misschien in een onstabiele woonomgeving, met weinig geld of zonder een betrokken partner, familie of vrienden in de buurt – doet bijna denken aan een dystopische roman van Margaret Atwood. Vrouwen die opgesloten zitten in donkere kamers die naar melk ruiken, eindeloos starend naar oplichtende schermen die hen voortdurend laten zien hoe het óók kan, en vooral: hoe zij het fout doen. En toch is dit geen fictie, maar een werkelijkheid die we voor een deel zelf hebben gecreëerd. Door jarenlang te bezuinigen op de zorg. Door de wooncrisis, waardoor mensen steeds verder van hun familie en gemeenschap terechtkomen. En door een online cultuur, waarin ouders voortdurend het gevoel krijgen dat ze worden beoordeeld.

Geen wonder dus dat het zo spannend, ingewikkeld en soms simpelweg te vermoeiend voelt om met een pasgeboren baby de deur uit te gaan. Van moeders verwachten we dat ze het moederschap moeiteloos, intuïtief en vanaf dag één onder de knie hebben, terwijl ze óók bezig zijn met voeden, verschonen, aankleden en herstellen van een bevalling. Voor veel vrouwen is thuisblijven dan de veiligste optie. En juist daar kan de stilte toeslaan.

“Kersverse moeders vertellen me vaak dat ze juist in die eerste weken opmerkingen krijgen van anderen – vaak van oudere vrouwen – terwijl ze nog proberen hun weg te vinden in het moederschap. Dat kan ontzettend ontmoedigend zijn”, zegt Tina Miller. “Mannen krijgen juist vooral bevestiging.” Nieuwe vaders horen hoe leuk het is om hen met hun baby te zien en worden geprezen om hun betrokkenheid, terwijl nieuwe moeders veel vaker kritiek krijgen. Oftewel, zoals Miller het samenvat: “De wereld is niet per se een vriendelijke plek voor een kersverse moeder.”