een-eerste-blik-op-de-tentoonstelling-costume-art-in-het-metropolitan-museum-of-art-390773

“Mode is meer kunst dan kunst zelf”, aldus Andy Warhol, die 39 jaar na zijn dood wellicht het laatste woord heeft. Is mode kunst? Is kunst mode? Het antwoord op die eeuwige vragen zou in mei van dit jaar duidelijk moeten worden. Dan breidt het Costume Institute van het Metropolitan Museum of Art, na jaren in de kelder, uit naar de bovenverdieping. Een toplocatie vlak naast de Great Hall van het Met. “In zekere zin gaat mode verder dan kunst”, zegt Andrew Bolton, de verantwoordelijke curator van het Costume Institute. “Het belichaamt onze levenservaring. Het is de enige kunstvorm die dat doet.” Vogue sprak met curators en kunstenaars, en stelde hen de vraag: “Kan mode kunst zijn, en kunst mode?” Hier lees je alles over de tentoonstelling Costume Art in het Metropolitan Museum of Art in New York.

De nieuwe tentoonstelling Costume Art

Mode zal nu centraal staan in het museum, in wat voorheen de uitgestrekte giftshop van het Met was, tussen de Egyptische en de Grieks-Romeinse zalen. Daar wordt de tentoonstelling Costume Art gepresenteerd door de Condé M. Nast Galleries van het Costume Institute (genoemd naar de uitgever van onder meer Vogue). De tentoonstelling onderzoekt en viert het geklede lichaam, met kleding en kunstwerken afkomstig uit de negentien verzamelde collecties van het museum. Max Hollein, de CEO en directeur van het Metropolitan Museum, noemt de nieuwe zalen “een krachtige voortzetting” van wat de instelling al jarenlang doet. “Het Costume Institute maakt deel uit van onze identiteit. De nieuwe zalen betekenen geen revolutie.”

Toch heeft het lang geduurd voordat ze er waren, en ondertussen is het publiek voor mode enorm gegroeid. “De relatie tussen mode en kunst is minder defensief geworden”, zegt kunstenaar Maurizio Cattelan. Hij is een van de vele kunstenaars en curatoren met wie Vogue sprak over de nieuwe zalen van het Met. “Mode vraagt niet langer toestemming aan de kunst, en kunst doet niet langer alsof ze de mode negeert. Beide hebben begrepen dat ze dezelfde obsessie delen: het lichaam, macht, verlangen, status.” Hij vervolgt: “In het Met wordt mode niet langer tentoongesteld als ambacht, maar juist gekaderd als verhaal. De tentoonstelling Costume Art voelt minder aan als een kledingkast en meer als discussie. Die verschuiving, van object naar idee, is waar mode interessant wordt.”

Model Angelina Kendall in een Duran Lantink-jurk (links) en Jean Arps 'Configuration in Serpentine Movements I' (1950)
©Metropolitan Museum of Art, 2026 Artists Rights Society (ARS), New York/VG Bild-Kunst, Bonn
1/11
Native Share
Model Angelina Kendall in een Duran Lantink-jurk (links) en Jean Arps 'Configuration in Serpentine Movements I' uit 1950.

Groeiende invloed

“De invloed van het Costume Institute en zijn tentoonstellingen is de afgelopen dertig jaar enorm toegenomen”, zegt ontwerper Michael Kors. Wanneer Vogue hem vraagt hoe kunst en kunstenaars zijn werk hebben beïnvloed, noemt Kors de ene na de andere naam op. Van Mark Rothko tot John Singer Sargent en Georgia O’Keeffe. “Het heeft mensen de ogen geopend voor de verbondenheid tussen mode en alles van popcultuur tot politiek tot kunst. Het heeft het publiek laten zien dat mode meer is dan alleen de kleding die je elke dag aantrekt.”

Volgens ontwerper Tory Burch zullen de nieuwe zalen, ingericht voor de Costume Art-tentoonstelling, “mode erkennen als een essentieel onderdeel van onze gezamenlijke geschiedenis. Het Met heeft altijd begrepen dat mode een cruciale vorm van creatieve expressie is, een vorm die onze cultuur vormgeeft en weerspiegelt.”

Japanse Meiji-kunst uit de negentiende eeuw in het Met, naast het zwangere model model Adut Akech Bior in Loewe.
©Metropolitan Museum of Art
2/11
Native Share
Japanse Meiji-kunst uit de negentiende eeuw, naast het zwangere model Adut Akech in Loewe.

Een nieuwe locatie

Toch bleef de voorjaarstentoonstelling van het Costume Institute jarenlang zonder vaste locatie. De nieuwe locatie kwam tot stand na een langdurige campagne (die grotendeels werd geleid door de wereldwijde hoofdredacteur van dit magazine) en resulteerde in een enorme opdracht voor een architectenbureau. De opdracht van de tentoonstelling Costume Art ging naar het in Brooklyn gevestigde bureau Peterson Rich Office, waarvan de directeuren Nathan Rich en Miriam Peterson zich verdiepten in de geschiedenis van het museum en zijn eenentwintig (!) afzonderlijke gebouwen. Extra leuk? Deze twee directeuren zijn een echtpaar dat hun eerste date in het Met had. “Het is meer een stad dan een gebouw”, zegt Peterson. Het tweetal bestudeerde de Great Hall en dacht na over hoe die naar de galerijen zou kunnen leiden, en over de manier waarop het licht naar binnen valt.

Aan hen de taak om een nieuw stedelijk parcours te creëren, en daarvoor werkten ze nauw samen met Bolton. “Het was geweldig om met hem te praten”, zegt Peterson. “We voelden een diepe verbondenheid tussen architectuur als vakgebied en kostuumontwerp als kunstvorm.” Bolton had behoefte aan een flexibele ruimte, waar de verlichting kon worden aangepast en stroomvoorziening aanwezig was, maar hij wilde dat het iets van de statigheid van de Griekse en Romeinse galerijen zou uitstralen. “Het moest een wisselende tentoonstellingsruimte zijn”, zegt Rich. “Het moest voortdurend veranderen. Tegelijkertijd moest het aanvoelen alsof het er altijd al was geweest.”

De nieuwe galerijen van bijna 12.000 vierkante meter zijn verdeeld in vijf onderling verbonden ruimtes en zijn voorzien van kalkstenen drempels, die aansluiten bij de kalkstenen bogen in de Great Hall. De lichtgevende grijs-witte stenen vloeren, balkenplafonds en Venetiaanse pleisterwanden geven de nieuwe ruimte een aura van duurzaamheid.

Model Elisabetta Dessy in een Erdem x Barbour-mantel (links) en een Charles James muslin-jurk uit 1947 naast Nicolas Ghesquière’s 2006 werk for Balenciaga
©Metropolitan Museum of Art
3/11
Native Share
Model Elisabetta Dessy in een Erdem x Barbour-mantel (links) en een Charles James-jurk uit 1947 naast Nicolas Ghesquière’s werk voor Balenciaga uit 2006.

Mode in het Met volgens kunstenaars

“Binnen het Met is mode uitgegroeid van een viering van schoonheid en vakmanschap tot een verkenning van cultuur, politiek en geschiedenis”, zegt Dasha Zhukova, kunstverzamelaar, zakenvrouw en bestuurslid van het museum. “Het gaat niet alleen om wat we dragen, maar ook om wat kleding ons vertelt over wie we zijn. Ik zou het dan ook niet controversieel noemen dat het Costume Institute een centrale rol heeft gekregen in het Met. De nieuwe zalen van de Costume Art-tentoonstelling  draaien om perspectief, niet om hiërarchie.”

Zhukova wijst er ook op dat het Costume Institute erin is geslaagd een jonger en diverser publiek aan te trekken. Dit publiek heeft juist geen zin om grenzen te trekken. De kunstenaar Anna Weyant, zelf pas 31 jaar oud, benadrukt dat kostuums als kunst moeten worden beschouwd, en zelfs als een van de meest ‘politieke vormen’ van kunst.

Tschabalala Self zegt: “Voor mij is de scheiding tussen mode en kunst een valse tegenstelling. Het zijn allebei uitingsvormen, en het zijn allebei middelen – eigenlijk modaliteiten – waarmee kunstenaars de zorgen en verlangens van onze tijd kunnen uitdrukken. Ik kijk er echt naar uit om de nieuwe tentoonstelling te zien. Ik ben een figuratieve kunstenaar, dus het lichaam staat centraal in mijn werk. Het is iets wat we allemaal delen, en wanneer we ons kleden, maken we allemaal een statement.”

“De term ‘kunst’ is afgeleid van een veel oudere term uit de Griekse oudheid: arete, wat ‘uitmuntendheid’ betekent”, zegt kunstenaar Paul Chan. “Het lijkt mij  dat kostuums net zo goed uitmuntend kunnen zijn als een schilderij of een beeldhouwwerk.”

Zijn er tegenstanders van deze grootse stap van het Met? Massimiliano Gioni – artistiek directeur van het New Museum in Lower Manhattan –  zegt: “Ik beschouw mode als een kunstvorm, maar niet als Kunst met een hoofdletter.” Toch wijst Gioni er meteen op dat musea en curatoren (“waaronder ikzelf”) hun blikveld hebben verbreed. “Het doet er niet eens toe of mode kunst is of niet. Het is zeker een discipline, een praktijk die ons veel kan vertellen over wat we verlangen en waarderen. Daarnaast is het net zo goed een taal om naar te luisteren en mee bezig te zijn als we meer over onszelf willen leren.”

“Het verschil tussen kunst en mode is tijd”, zegt de kunstenares Rachel Feinstein. “Mode gaat over het heden, over nu. Volgend jaar zal wat je nu op de catwalk ziet er gedateerd uitzien, terwijl een schilderij of sculptuur dat vandaag wordt gemaakt dat niet zal doen. Kunst heeft een aspect van duurzaamheid – het is bedoeld om te blijven bestaan.”

Niki de Saint-Phalle’s 'Nana and Serpent' uit 1992 (links) naast Michaela Starks ontwerp, gedragen door model Jill Kortleve
©2026 Niki Charitable Art Foundation/ARS, NY/ADAGP, Parijs. Metropolitan Museum of Art
4/11
Native Share
Niki de Saint-Phalle’s 'Nana and Serpent' uit 1992 (links) naast Michaela Starks ontwerp, gedragen door model Jill Kortleve.

De rode draad van Costume Art

In de nieuwe tentoonstelling Costume Art van Bolton vervagen de grenzen. Het concept is inclusief en op samenwerking gericht, met als rode draad het menselijk lichaam en de manier waarop dit is afgebeeld. Gekleed, ontkleed, versierd, geëerd, gewond en betreurd.

De tentoonstelling koppelt objecten en beelden (Art) aan kleding (Costume) in een reeks onthullende, vaak verrassende, soms juist (opzettelijk) schokkende tegenstellingen. Een Grieks vaas uit 460 v.Chr. met een jurk van Fortuny uit de jaren twintig. Albrecht Dürers Man van Smarten met uitgestrekte armen met Vivienne Westwoods Martyr to Love-jasje. Een wandeljurk uit 1883 die rechtstreeks uit Seurats Een zondag op La Grande Jatte lijkt te zijn gestapt. De sculpturen van Jean Arp en Henry Moore met ensembles van Rei Kawakubo voor Comme des Garçons. De tentoonstelling onthult de lange en symbiotische relatie tussen kunst en mode, en bewijst dat het weliswaar afzonderlijke, maar absoluut gelijkwaardige kunstvormen zijn.

Chiharu Shiota’s 2024 werk 'In Circles' (links) naast een Olivier Theyskens-jurk, gedragen door model Libby Taverner voor de 'Costume Art' tentoonstelling
©2026 Artists Rights Society (ARS), New York/VG Bild-Kunst, Bonn. Metropolitan Museum of Art
5/11
Native Share
Chiharu Shiota’s werk 'In Circles' uit 2024 (links) naast een Olivier Theyskens-jurk, gedragen door model Libby Taverner.

Geen verstoring, maar een correctie

“Ik wilde mode presenteren als een lens waardoor je naar kunst kunt kijken”, legt Bolton uit. “Ik wilde dat de combinaties soms formeel, soms conceptueel, soms politiek, soms humoristisch, soms diepzinnig en soms luchtig zouden zijn. Wanneer je een kledingstuk naast een kunstwerk plaatst, ontstaat er een andere betekenis. Er gebeurt iets anders. Daar wil ik me op richten. Het is alsof één plus één drie is. Hopelijk zal de tentoonstelling mensen inspireren om die verbanden ook buiten de vier muren van het museum te leggen.”

Kunstenaar Laurie Simmons kan dat beamen. “De manier waarop het Met mode presenteert is veranderd, dat valt me op. Het is verschoven van iets archiefachtigs naar iets meeslepends, bijna filmisch”, zegt ze. “De tentoonstellingen hebben een verhaal, een sfeer en een psychologische lading gekregen. Het heeft nu meer het karakter van een voorstelling. Het museum erkent dat het lichaam – gekleed, gestyled, geënsceneerd – even rijk en beladen is als welke oude relikwie dan ook. Het is ook een voortdurend verhaal dat continu en in realtime wordt herschreven. De plaatsing ervan naast de Egyptenaren en tegenover de Grieken en Romeinen voelt minder als een verstoring en meer als een correctie. Het erkent dat wat we dragen ook een artefact van de beschaving is.”

John Currin, ook een kunstenaar, is iets anders opgevallen. “Ik vind het een leuk idee dat een deel van de glamour van de mode op de schilderkunst en de kunstenaars afstraalt”, vertelt hij. “Schilderkunst raakt me nog meer dan beeldhouwkunst, architectuur of fotografie. Toch denk ik dat deze disciplines prachtig naast elkaar bestaan, vooral mode, omdat dat zo goed is geweest voor het museum.” Instellingen als het Met hebben verandering nodig, stelt hij. Niets mag als heilig worden beschouwd. “Ze zouden een beroemdheden-dierentuin moeten hebben in het Met”, zegt hij. “Mensen naakt in kooien. Ze kunnen voor het oog van iedereen sporten. Ik geef er de boekwinkel voor op als dat nodig is.”

Ook Calvin Tomkins, die Merchants and Masterpieces: The Story of The Metropolitan Museum of Art schreef, reageerde op de vraag die iedereen gesteld kreeg: kan mode kunst zijn, en kunst mode? Hij antwoordde met een volmondig “Ja!” en voegde eraan toe: “In feite liggen de twee zo dicht bij elkaar dat ze niet anders kunnen dan elkaar ‘zijn’.”

Model Abény Nhial in een Givenchy-jurk door Alexander McQueen (links) naast modellen Chen Yang en Yura Romaniuk in Tamae Hirokawa for Somarta bodysuits, voor de 'Costume Art' tentoonstelling in het Met
©Metropolitan Museum of Art
6/11
Native Share
Model Abény Nhial in een Givenchy-jurk door Alexander McQueen (links) naast modellen Chen Yang en Yura Romaniuk in Tamae Hirokawa for Somarta-bodysuits.
Model and artiest Aariana Rose Philip, met tetraplegie door hersenverlamming, draagt Linderoths Lou Dehrot strapless jumpsuit (links) naast Model Emeline Hoareau’s 'Undercover jacket' , voor de 'Costume Art' tentoonstelling
©Metropolitan Museum of Art
7/11
Native Share
Model and artiest Aariana Rose Philip draagt de Lou Dehrot-jumpsuit van Louise Linderoth (links) naast model Emeline Hoareau’s 'Undercover jacket'.
2024 Saint Laurent by Anthony Vaccarello-jurk gedragen door model Mona Tougaard (links), naast een Egyptisch reliëf uit het Met, voor de 'Costume Art' tentoonstelling
©Metropolitan Museum of Art
8/11
Native Share
Een Saint Laurent-jurk uit 2024 gedragen door model Mona Tougaard (links), naast een Egyptisch reliëf uit het Met.
'Myologie Complette en Couleur et Grandeur Naturelle' (1746) van Jacques Fabien Gautier Dagoty (links), naast Robert Wun Couture en Thom Browne Couture, gedragen door modellen Yasmin Warsame en Betsy Gaghan
©Jacques Fabien Gautier Dagoty. Metropolitan Museum of Art
9/11
Native Share
'Myologie Complette en Couleur et Grandeur Naturelle' (1746) van Jacques Fabien Gautier Dagoty (links), naast Robert Wun Couture en Thom Browne Couture, gedragen door modellen Yasmin Warsame en Betsy Gaghan.
Nathan Rich en Miriam Peterson van Peterson Rich Office, de architecten achter de Condé M. Nast Galleries
©Sittings Editor: Michael Philouze
10/11
Native Share
Nathan Rich en Miriam Peterson van Peterson Rich Office, de architecten achter de Condé M. Nast Galleries.
Max Hollein, directeur en CEO van het Met (links) en Andrew Bolton, curator van het Costume institute
©Sittings Editor: Michael Philouze
11/11
Native Share
Max Hollein, directeur en CEO van het Met (links) en Andrew Bolton, curator van het Costume institute.

In dit verhaal: haar door Jimmy Paul, make-up door Kabuki, manicure door Jin Soon Choi, styling door Carol Ai.

Geproduceerd door Special Production Agency. Decorontwerp: Studio Wagner.

Alle afbeeldingen van kunstwerken met dank aan The Metropolitan Museum of Art.

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd door Vogue US.