Het icoon Marilyn Monroe werd geboren uit een intoxicating cocktail van ambitie, met een scheutje sluwheid van een studiobaas. Als Marilyn transformeerde de wees Norma Jeane Mortensen in de ultieme, onuitwisbare bombshell. Met haar platinablonde krullen heeft ze haar weg gevonden naar de kunstwereld en, postuum, naar de catwalk. Vandaag zou de actrice honderd jaar zijn geworden. In memory of Marilyn blikken we terug op hoe designers zich lieten inspireren door haar starpower.
Marilyn Monroe op de catwalk
Het is dat onmiskenbare gezicht dat ontwerpers keer op keer heeft geïnspireerd. Maar Andy Warhol was hen voor: hij maakte een zeefdruk en een fotografisch portret van Marilyn, dat inmiddels een van haar bekendste beelden is. Zo bekend, dat designers het zelfs direct hebben overgenomen. Het bekendste voorbeeld is dat van Gianni Versace uit 1990, dat in 2017 door Donatella Versace nieuw leven werd ingeblazen.
Zelfs in een herencollectie, met als thema ‘creatieve provocateurs’, stuurde Dries Van Noten ooit huge fotoprints van Marilyn Monroe op T-shirts, overhemden en jassen de catwalk op. Ook vele anderen (onder wie Jean-Charles de Castelbajac) hebben de call of the siren niet kunnen weerstaan, en dat herkenbare gezicht in hun ontwerpen opgenomen. Maar Domenico Dolce en Stefano Gabbana overtreffen iedereen als haar grootste fans: dat hebben ze bewezen door minstens drie collecties te presenteren waarin naar haar wordt verwezen. In de lente/zomer 1992-collectie verwezen de ontwerpers zelfs op een fun manier naar de iconische revenge dress, gemaakt van een jute aardappelzak. Die droeg de actrice als reactie op een denigrerende opmerking over haar stijl.
In plaats van direct te refereren aan haar gezicht, hebben designers als Thierry Mugler en Alexander McQueen ervoor gekozen om een high-fashiontwist aan Monroe’s kostuums te geven. Denk aan de witte, wapperende halterjurk uit The Seven Year Itch en de elegantere looks uit Gentlemen Prefer Blondes. Of neem de lente/zomer 1990-collectie van Yves Saint Laurent: volgens het Musée Yves Saint Laurent in Parijs bracht de ontwerper hiermee “een eerbetoon aan de mensen die hij bewonderde, zoals Marilyn Monroe, Catherine Deneuve, Zizi Jeanmaire, Marcel Proust, Bernard Buffet en Christian Dior.”
Ook McQueen is no stranger to een Monroe-geïnspireerde look. Sarah Mower, fashion criticus en journalist, schreef over de herfst/winter 2005-show van McQueen: “Tippi Hedren en Marilyn Monroe. Motorrijdsters en sweater girls. Je snapt het wel: Alexander McQueen dook voor zijn herfst/wintercollectie helemaal in de jaren zestig. Met zijn filmische rock-’n-roll-thema voelde de collectie als een ‘director’s cut’ van McQueen.”
Maar de meest abstracte interpretatie van Marilyn Monroe’s look komt natuurlijk van Jean Paul Gaultier, die zijn modellen in 1984 (nog vóór Madonna) de catwalk op stuurde in kegelvormige beha’s. In de jaren vijftig was dit silhouet namelijk Marilyns signature look, en werd door Gaultier ontworpen in bijna cartoonachtige proporties, net zo overdreven als ons beeld van de actrice.
Marilyn Monroe in 1961, Jean Paul Gaultier herfst/winter 1984
Blijvende invloed
Ook in de twintigste eeuw neemt de invloed van Marilyn Monroe op de catwalk allesbehalve af. Hieronder duiken we in de Monroe-inspired looks op recentere catwalks, met daarbij wat fashion journalisten en opiniemakers Nicole Phelps, Tim Blanks, Sally Singer, Sarah Mower en Nick Remsen er destijds over rapporteerden.
Op de lente/zomer 2014-catwalk was Marilyn Monroe de muze van Prabal Gurung. Nicole Phelps rapporteerde: “Voorafgaand aan de show, zei hij: ‘Het is een ode aan de elegante vrouw; ze is een bedreigde diersoort aan het worden. Ik wilde haar in een moderne context plaatsen.’ Gurungs geïdealiseerde creatie van dit seizoen heeft een scherp randje. Monroe’s laatste fotosessie met Bert Stern stond op zijn moodboard. En rozen.”
“Van Noten gebruikte Marilyn op van alles, van een double-breasted pak tot een boksbroek en een poncho”, meldde modejournalist Tim Blanks. “Op een gebreid kledingstuk waren een van MM’s ogen en haar lippen afgebeeld, als eerbetoon aan de klassieke Vogue-cover van Erwin Blumenfeld uit 1950. Op een poloshirt stond een fotoprint van een prachtige, ontroerende foto bij het zwembad.”
Sally Singer schreef: “Voor het eerst sinds ze de creatieve leiding van het modehuis op zich nam, putte Donatella Versace rechtstreeks uit de archieven. Ze gebruikte de belangrijkste prints en ontwerpen uit de jaren 1991–1995, de periode waarin een aantal van Gianni Versace’s meest iconische collecties het licht zagen: Vogue, Warhol, My Friend Elton, Icons, Baroque, Animalia, Native Americans, Tresor de la Mer, Metal Mesh en Butterflies.” Denk bijvoorbeeld aan de volledige Marilyn Monroe-look, die met zijn felle kleuren van de catwalk sprong.
“Seksuele symboliek en speelse ondeugendheid zijn al sinds Kane tijdens de lente/zomer 2017-collectie Madam Cynthia Payne introduceerde een duidelijk terugkerend thema in zijn shows”, schreef Sarah Mower. “Met deze collectie heeft hij zijn obsessie met Marilyn Monroe verder uitgediept; haar stem – haar iconische quote ‘Sex is part of nature. I go along with nature’ – gebruikte hij recent tijdens een van zijn catwalks. Zo kwam hij op het idee voor een roze top van duchesse-satijn, met daarop Marilyn Monroe en haar kat: ‘Omdat ze bekend stond als dierenliefhebber’. Vervolgens verstopte hij verschillende verwijzingen naar clichés uit de jaren vijftig in zijn collectie, van handgetekende polkadots en boudoir-negligés tot parels.”
Ook Loewe liet zich inspireren door Monroe: tijdens de herfst/winter 2019 menswearcollectie sprong één stuk er in het bijzonder uit, met daarop een gigantische print van het icoon. Voor zijn eerste herenlijn bij Loewe koos voormalig creative director Jonathan Anderson – inmiddels aan het roer bij Dior – voor een eclectische stijlmix: wat begon als een vrij ingetogen show werd steeds uitgesprokener, en halverwege kwam ineens het collared shirt met Monroe voorbij. Typisch Anderson: expect the unexpected.
Nick Remsen schreef: “Comme des Garçons Shirt sloeg voor zijn collectie de handen ineen met de Andy Warhol Foundation. Dit is hét grote nieuws van dit voorjaar. Fans van zowel het merk als van de kunstenaar zullen blij zijn met het resultaat: Oxford-shirts met colorblocking en prints van Warhols werken (waaronder Marilyn Monroe) gingen over de catwalk, net als witte T-shirts met daarop dezelfde afbeeldingen (plus toegevoegde tekst, zoals Monroe’s bekende quote: ‘Dogs don’t bite me. Just humans.’).”
Nog een goed voorbeeld van hoe Marilyn met haar mode blijft inspireren? De Marc Jacobs herfst/winter 2024-show. “‘Ik geloof in een authentiek leven – vrij van de goedkeuring en toestemming van absurd conservatisme en maatschappelijke normen.’ Marc Jacobs zei dat hij tijdens zijn show op zoek was naar ‘vreugde, punt uit’”, schreef Nicole Phelps. “Het duurde amper zes minuten – een korte, scherpe schok – maar het maakte een enorme indruk. Ik zag Marilyn Monroe in haar iconische jurk boven het metrostationrooster uit The Seven Year Itch, Minnie Mouse in haar rood-witte stippen, en prinsessenjurken uit een Disney-klassieker. Er waren nog talloze andere verwijzingen, maar het valt niet te ontkennen dat dit een collectie was vol main character energy.”
“Het idee voor de lente/zomer 2025-collectie was om ons mee te nemen naar de bioscoop. Ze lieten zich inspireren door de meest glamorousblondes uit de filmwereld: Marilyn Monroe, Monica Vitti en Marlene Dietrich verschenen op de catwalk met platinablonde pruiken, pin-upjurken en beha’s met stevige cups”, aldus Nicole Phelps.
