beware-of-plastics-9-tips-om-zo-min-mogelijk-microplastics-binnen-te-krijgen-395712
©Kate Davis Macleod, Vogue Nederland, Juni 2026

Er sluimeren stoffen in ons ecosysteem die grote gevolgen kunnen hebben voor onze gezondheid. Als je onlangs de Netflixdocumentaire The Plastic Detox hebt gezien, ben je misschien geschrokken van het feit dat deze minuscule plasticdeeltjes – ook wel microplastics genoemd – je hormoonhuishouding kunnen verstoren. Hoewel er nog volop onderzoek wordt gedaan, wijzen de bevindingen tot nu toe inderdaad op verbanden met je hormonale gezondheid, vruchtbaarheidsproblemen en stofwisselingsproblemen. Daarnaast kunnen ze ontstekingen veroorzaken. Maar hoe kun je de blootstelling aan microplastics verminderen? Ter ere van Vogue’s Wellness Issue vragen we het experts.

De inname van microplastics verminderen

“Er is nog geen concreet verband aangetoond tussen microplastics en negatieve gevolgen voor de gezondheid, maar er is steeds meer bewijs en ik denk dat we er daarom vaker over praten”, zegt dr. Charis Chambers, verloskundig specialist bij menstruatie-app Clue. Microplastics worden aangetroffen in moedermelk, de placenta, het baarmoederslijmvlies en zelfs de eierstokken, en komen ons lichaam binnen via eten, drinken, inademing en huidcontact, aldus Chambers.

Elke week onze beste artikelen in je inbox? Schrijf je hier in voor de Vogue-nieuwsbrief

Microplastics zijn tegenwoordig dus bijna onmogelijk te vermijden: ze zijn overal. “Ze zitten in onze bodem en in ons water. Sommige fabrikanten beweren dat er geen microplastics in hun producten zitten, maar ze kunnen dat eigenlijk niet weten”, zegt Chambers. Toch zijn er manieren om de inname van microplastics te verminderen. Gezondheidsexperts zetten de beste tips op een rij.

Drink kraanwater

Misschien is het tijd om eens goed na te denken over die plastic fles. Als de fles is blootgesteld aan hitte of zonlicht, lang op een plank heeft gestaan of ingedrukt is geweest, kunnen er plasticdeeltjes in het water terechtkomen – en vervolgens in je lichaam.

“Over het algemeen is kraanwater beter”, zegt dr. Federica Amati, voedingsdeskundige. “De waterkwaliteit verschilt van regio tot regio, en er kunnen nog steeds microplastics in zitten, zoals de beruchte PFAS, maar ook hormoon- en medicijnresten, en zelfs sporen van cocaïne. Maar het is nog steeds beter dan andere dranken.”

Microplastics bij waterinname zo veel mogelijk verminderen? Gebruik dan een herbruikbare roestvrijstalen fles. Je zou voor de zekerheid een waterfilter kunnen installeren. “Alle waterfilters filteren tot op zekere hoogte giftige stoffen eruit”, merkt Amati op. “Maar de beste zijn omgekeerde osmosefilters, die ook microplastics en ‘forever chemicals’ verwijderen.”

Vervang voedselbakjes en plastic bestek

Ook deeltjes uit plastic voedselbakjes kunnen in je eten terechtkomen. Dat kan gevolgen hebben voor je stofwisseling. Ook kunnen hierdoor de mitochondriën in de cellen van je dikke darm beschadigen, en kan zelfs het risico op hartfalen toenemen. De zwarte plastic bakjes waarin regelmatig magnetron- of afhaalmaaltijden worden geleverd zijn de grootste boosdoeners. “Ze worden vaak gemaakt van gerecyclede elektrische apparatuur, wat betekent dat ze zijn behandeld met brandvertragende chemicaliën”, zegt Amati. “Als we ze verwarmen, kunnen deze stoffen, samen met microplastics, in ons eten terechtkomen.”

En denk ook eens aan je keukengerei: als je bakjes, voedselverpakkingen, bekers, bestek en snijplanken van plastic zijn, probeer dan waar mogelijk over te stappen op glas, roestvrij staal, hout of keramiek. En als je toch nog plastic in je keuken hebt, probeer dat dan niet in contact te brengen met hitte.

Denk nog eens goed na over pannen met een antiaanbaklaag

Als je momenteel een pan met een antiaanbaklaag gebruikt, hebben de experts nieuws voor je: je stelt jezelf bloot aan polytetrafluorethyleen (PTFE), dat zorgt voor het antiaanbak-effect. Hoewel PTFE niet als microplastic begint, kan het gebruik van de pan met metalen keukengerei, schurende sponzen en hoge temperaturen ervoor zorgen dat het afbladdert, waardoor er microplastics en andere PFAS in je voedsel terechtkomen.

Vervang producten met een antiaanbaklaag door roestvrijstalen of keramische alternatieven die niet giftig zijn. “We raden aan om de pannen met de hand af te wassen, op middelhoog vuur te bakken en oliën met een hoog rookpunt te gebruiken om de kwaliteit te behouden”, zegt oprichter Shiza Shahid.

Draag waar mogelijk natuurlijke vezels

Kijk eens naar het etiket van je kleding. Waarschijnlijk draag je stoffen zoals polyester, nylon, spandex, acryl of fleece – die allemaal plastic bevatten of volledig uit plastic bestaan. Tijdens het wassen van deze kledingstukken komen er microplastics vrij. Deze komen in het water terecht, en zo uiteindelijk in onze voedselketen. Bovendien zitten ze dicht op je huid en kun je ze inademen.

Natuurlijke vezels – zoals katoen, linnen, wol, zijde en hennep – zijn betere opties. Als je toch nog synthetische stoffen in je kledingkast hebt, overweeg dan om ze minder vaak te wassen en aan de lucht te laten drogen in plaats van in de droger, om het vrijkomen van microplastics te verminderen.

Check je theezakjes

“Theezakjes bevatten vaak plastic, dus als je ze in heet water dompelt, komt een deel daarvan in je kopje thee terecht”, zegt Amati. Let op ingrediënten als polypropyleen, polyethyleen en nylon op de verpakking. Piramidevormige of gaaszakjes zijn meestal van plastic, terwijl theezakjes die niet zijn dichtgenaaid, gevouwen of geniet, vaak met plasticvezels zijn verzegeld.

Het goede nieuws? Er zijn eindeloze alternatieven gemaakt van maïszetmeel, houtpulp of biologisch katoen – zoals Clipper. “En je kunt natuurlijk ook losse thee gebruiken”, zegt Amati.

Let op de ingrediënten van je beautyproducten

Of het nu gaat om hydraterende crèmes of menstruatieproducten: “Het is echt de moeite waard om de ingrediënten van al je verzorgingsproducten eens goed onder de loep te nemen”, zegt dr. Chambers. “Probeer producten te gebruiken met zo min mogelijk plastic en bisfenol A (BPA), een chemische stof die wordt gebruikt bij de productie van bepaalde soorten plastic.”

Vermijd huidverzorgingsproducten met ingrediënten als polyethyleen (PE), polypropyleen (PP), nylon en acrylaten. Merken als Weleda, Dr. Hauschka en Pai Skincare zijn allemaal goede opties om mee te beginnen.

Voor menstruatieproducten kun je tampons overwegen die gemaakt zijn van biologische materialen zoals katoen en bamboe (zie het aanbod van Yoni), aangezien ongeveer 90 procent van de menstruatieproducten plastic bevat. Daarnaast raadt Chambers aan om af en toe over te stappen op een BPA-vrije menstruatiecup. Maandverband kan ook een goede optie zijn, aangezien dit uitwendig wordt gedragen. “Door deze producten uit de buurt van het vaginale slijmvlies te houden, kan je de opname van microplastics in je lichaam mogelijk verminderen.”

Overweeg ook om over te stappen op stukken zeep en shampoo- of conditionerblokken. Kies waar mogelijk voor producten verpakt in glas, metaal, keramiek of papier.

Eet minder ultrabewerkte voedingsmiddelen

Ultrabewerkte voedingsmiddelen (UPF’s) bevatten aanzienlijk meer microplastics dan onbewerkte voedingsmiddelen, omdat ze tijdens de productie en verpakking in contact komen met plastic. Slecht nieuws voor iedereen die naar een lekker zakje chips verlangt, dus.

“Ultrabewerkte voedingsmiddelen worden geproduceerd door verschillende chemicaliën samen te voegen, die allemaal in contact met plastic worden geproduceerd en opgeslagen. Ze worden vervolgens gemaakt met behulp van industriële technieken, en komen daardoor in contact met bijvoorbeeld plastic machines en transportbanden”, zegt Amati. “En dan worden ze natuurlijk ook nog verpakt in plastic verpakkingen. Ze blijven in de schappen liggen, en absorberen langzaam steeds meer microplastics en chemicaliën, die worden gebruikt om ze eigenschappen zoals kneedbaarheid te geven.”

Onbewerkte voedingsmiddelen zijn voedzamer én hebben veel minder verpakkingsmateriaal nodig. In alle opzichten dus een win-win.

Eet meer vezels

Uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het eten van meer vezels kan helpen om de hoeveelheid microplastics in ons lichaam te verminderen. Hoe? Vezels binden zich in de darmen aan de plasticdeeltjes en zorgen er zo voor dat ze via de ontlasting worden uitgescheiden.

“Vezels zorgen ervoor dat onze stoelgang regelmatig blijft, zodat voedsel (ook voedsel dat microplastics bevat) niet langer dan nodig in de darmen blijft zitten”, zegt dr. Amati. “Een vezelrijk dieet versterkt ook de darmbarrière door de gezondheid van het microbioom te ondersteunen. Dat helpt weer te voorkomen dat microplastics vanuit de darmen in de bloedbaan terechtkomen.”

Stofzuig met een HEPA-filter

Microplastics komen ook in huisstof en in de lucht terecht. Zo ademen we ze vervolgens weer in. Als je budget het toelaat, vervang dan je gewone stofzuiger door een model met een HEPA-filter. Terwijl de meeste stofzuigers stof opzuigen en de kleinste deeltjes vervolgens weer uitblazen, kunnen HEPA-filters juist het merendeel van deze deeltjes opvangen. De Dyson V16 Piston Animal en de Miele Guard L1 Allergy Cylinder Vacuum vangen beide meer dan 99 procent van deze deeltjes op.

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd door Vogue UK.